Οπως είδαμε στην προηγούμενη σελίδα, η μεγάλη σφαγή των συντάξεων με τους αντιασφαλιστικούς νόμους του 2010 έγινε καταρχάς με τη μείωση των ποσοστών αναπλήρωσης. Ομως, ακόμα και σήμερα, συγκυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου και τρόικα εξακολουθούν να ισχυρίζονται ότι τα ποσοστά αναπλήρωσης αυτών των αντιασφαλιστικών νόμων είναι… γενναιόδωρα, διότι ορίστηκαν σε 1,2% το χρόνο κατά μέσο όρο, ήτοι 48% για 40 χρόνια ασφάλισης.
Δείτε τον δεύτερο πίνακα και θα καταλάβετε ποια είναι η αλήθεια. Ο πίνακας δείχνει τα μέσα ποσοστά αναπλήρωσης ανά ασφαλιστική κλάση (για 15, 25, 30, 35 και 40 έτη ασφάλισης), σύμφωνα με το σχέδιο Λοβέρδου. Μόλις στην τέταρτη ασφαλιστική κλάση και μόνο για 40 χρόνια δουλειάς φτάνει το ποσοστό αναπλήρωσης το 1,2% το χρόνο κατά μέσο όρο.
Αυτό, όμως, αφορά ελάχιστα μεγαλοστελέχη. Το σύνολο σχεδόν των εργαζόμενων ανήκουν στις τρεις πρώτες κλάσεις (συντάξιμες αποδοχές –μέσος όρος όλου του εργασιακού βίου– μέχρι 1.200 ευρώ). Μάλιστα η συντριπτική πλειοψηφία ανήκει στις δυο πρώτες κλάσεις (συντάξιμες αποδοχές μέχρι 1.000 ευρώ). Οσον δε αφορά τα έτη ασφάλισης, είναι αδύνατο εργαζόμενος του ιδιωτικού τομέα να πιάσει 40 χρόνια. Ολο και περισσότεροι εργαζόμενοι μετά βίας πιάνουν τα 4.500 ένσημα (15 χρόνια ασφάλισης).
Πέρα, όμως, από τα ποσοστά αναπλήρωσης που υποτριπλασιάζονται, με το νέο σύστημα μειώθηκαν δραματικά και οι συντάξιμες αποδοχές. Αυτό γίνεται με δυο τρόπους. Πρώτο, δεν υπολογίζεται ο μέσος όρος της τελευταίας πενταετίας, όπως ίσχυε μέχρι το 2010 (παλιότερα ίσχυε ο μέσος όρος της τελευταίας διετίας κι ακόμα πιο παλιά ο τελευταίος μισθός), αλλά ο μέσος όρος ολόκληρου του ασφαλιστικού βίου. Δεύτερο, οι συντελεστές αναπροσαρμογής, με τους οποίους αναπροσαρμόζονται οι συντάξιμες αποδοχές κάθε χρόνου, μειώνονται δραστικά σε σχέση μ’ αυτούς που ίσχυαν πριν απ' αυτή την αντιασφαλιστική μεταρρύθμιση. Το αποτέλεσμα είναι οι συντάξιμες αποδοχές να περιορίζονται περίπου στο 70% των όσων ίσχυαν μέχρι το 2010!
Με τις συντάξιμες αποδοχές τόσο μειωμένες και τα ποσοστά αναπλήρωσης κάτω από το 1/3 των προηγούμενων, οι συντάξεις κυριολεκτικά εξατμίζονται. Πέφτουν περίπου στο 20% των παλαιότερων συντάξεων (80% κάτω)!
Στον πρώτο πίνακα φαίνονται τρία παραδείγματα εργαζόμενων που αμείβονται με τα βασικά και έχουν πραγματοποιήσει 16 χρόνια ασφάλισης (4.800 ένσημα). Οι υπολογισμοί είναι ακριβέστατοι και έγιναν με πραγματικές τιμές, δεδομένου ότι ως περίοδος αναφοράς πάρθηκε η περίοδος 1994-2009. Τότε που έγιναν αυτοί οι υπολογισμοί δεν μπορούσαμε να πάρουμε μια μελλοντική χρονική περίοδο, διότι δε γνωρίζαμε πώς θα κινηθούν οι μισθοί στο μέλλον. Πλέον, όμως, γνωρίζουμε ότι με πραξικοπηματικό τρόπο τα βασικά μειώθηκαν δραματικά και ακόμα πιο δραματικά για εργαζόμενους που είναι μικρότεροι των 25 ετών. Αρα, η επίπτωση στη σύνταξη θα είναι πιο δραματική. Εν προκειμένω, όμως, ενδιαφέρει κυρίως η σύγκριση ανάμεσα στο ασφαλιστικό σύστημα που ίσχυε μέχρι το 2010 και στο νέο σύστημα που θεσπίστηκε τότε.
Επιλέξαμε εργαζόμενους που πληρώνονται με την ΕΓΣΣΕ, διότι η ΕΓΣΣΕ είναι ένα στάνταρ παράδειγμα, ενώ οι κλαδικές συμβάσεις είναι άπειρες. Αλλωστε, παραδείγματα μελετήσαμε, για να μπορέσουμε να συγκρίνουμε τη σύνταξη με το ισχύον σύστημα και με το νέο σύστημα που θεσπίστηκε το 2010. Οι συγκρίσεις είναι στα ίδια επίπεδα και για τους εργαζόμενους που πληρώνονται με κλαδικές συμβάσεις. Αλλωστε, αν πάρουμε υπόψη μας και τα μνημονιακά μέτρα που ακολούθησαν, όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι στριμώχνονται στα (μειωμένα σε σχέση με το 2010) επίπεδα της ΕΓΣΣΕ.
Αυτό που μετράει είναι το συμπέρασμα. Δεν έχουμε απλά πετσόκομμα συντάξεων, έχουμε εξάτμιση των συντάξεων. Δείτε τα αποτελέσματα στον πίνακα. Ανύπαντρος χωρίς τριετίες, με 4.800 ημέρες ασφάλισης, «δικαιούνταν» με το προηγούμενο σύστημα σύνταξη 337,26 ευρώ, ενώ με το νέο σύστημα «δικαιούται» μόνο 65,33 ευρώ! Με τον ίδιο αριθμό ημερών ασφάλισης, ανύπαντρος με 5 τριετίες, που θα «δικαιούνταν» με το ισχύον μέχρι το 2010 σύστημα σύνταξη 352,73 ευρώ, «δικαιούται» με το νέο σύστημα μόλις 73,56 ευρώ. Παντρεμένος με 5 τριετίες, πάντα με 4.800 ένσημα, θα «δικαιούνταν» σύνταξη 352,73 ευρώ και με το νέο σύστημα «δικαιούται» 76,82 ευρώ!
Δείτε το και αυτοτελώς, χωρίς καμιά σύγκριση. 16 χρόνια δουλειάς, 16 χρόνια ασφαλιστικών εισφορών και να σου λένε ότι η σύνταξη που «δικαιούσαι» δεν φτάνει τα 80 ευρώ το μήνα!
Τα παραδείγματα που μελετήσαμε το 2010 αφορούν εργαζόμενους που βγαίνουν στη σύνταξη μετά από 16 χρόνια δουλειά (4.800 ένσημα). Δεν πρόκειται για κανένα εξωπραγματικό χρονικό διάστημα. Είναι ένας χρόνος πάνω από το ελάχιστο όριο με το οποίο παίρνει κάποιος σήμερα σύνταξη (4.500 ένσημα ή 15 πλήρη έτη). Ενα πολύ μεγάλο ποσοστό των εργαζόμενων του ιδιωτικού τομέα εκεί κυμαινόταν τότε. Πλέον, όμως, με τη μακροχρόνια ανεργία, τη μερική απασχόληση, την υποαπασχόληση, τα 4.800 ένσημα θα γίνονται άπιαστος στόχος για όλο και περισσότερους εργαζόμενους. Σημειώνουμε όμως και πάλι ότι πρόκειται απλώς για ένα παράδειγμα, ενδεικτικό της εξάτμισης των συντάξεων που έφερε η αντιασφαλιστική μεταρρύθμιση του 2010, τα παραμετρικά στοιχεία της οποίας θέλουν να κάνουν χειρότερα με την αντιασφαλιστική μεταρρύθμιση που ετοιμάζει η συγκυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου, σε συνεργασία με τα επιτελεία των ιμπεριαλιστών δανειστών.
Δείτε και σε τι άλλα τερατουργήματα οδήγησε η αντιασφαλιστική ανατροπή του 2010. Υποτίθεται ότι θέσπισαν κατώτατο ποσό σύνταξης (αναλογική+βασική) ίσο τουλάχιστον με 15 ημερομίσθια ανειδίκευτου εργάτη. Το ποσό αυτό ήταν τότε 495 ευρώ. Αν πάρουμε τη μεγαλύτερη από τις συντάξεις των παραδειγμάτων του πίνακα (παντρεμένος με 5 τριετίες), που βγαίνει 76,82 ευρώ, και προσθέσουμε και τη βασική σύνταξη των 360 ευρώ, φτάνουμε σε συνολική σύνταξη 436,72 ευρώ. Δηλαδή, μικρότερη κατά 58,28 ευρώ από τα 15 ημερομίσθια ανειδίκευτου εργάτη που ίσχυαν το 2010! Μέσα στο μένος τους για τεράστιες περικοπές στις συντάξεις και στη βιασύνη τους, δεν πρόσεξαν ότι το σύστημά τους οδηγεί σε τερατουργήματα και ότι τα άρθρα του αναιρούν το ένα το άλλο.
Με τους αντιασφαλιστικούς νόμους του 2010, οι εργαζόμενοι χωρίστηκαν σε δυο μεγάλες κατηγορίες.
1) Νέοι που θα ασφαλίζονταν για πρώτη φορά μετά την 1.1.2013. Αυτοί θα πάρουν σύνταξη αποκλειστικά με το νέο σύστημα.
2) Παλιοί και νέοι που έχουν ασφαλιστεί για πρώτη φορά μέχρι 31.12. 2012. Αυτοί θα πάρουν σύνταξη συνδυαστικά με το παλιό και με το νέο σύστημα. Με το παλιό σύστημα για το χρόνο ασφάλισης που θα έχουν διανύσει μέχρι 31.12.2012 και με το νέο σύστημα για το διάστημα από 1.1.2013 μέχρι το χρόνο συνταξιοδότησης.
Και η πρώτη κατηγορία και η δεύτερη υφίστανται μεγάλες απώλειες στη σύνταξη. Ο κανόνας που ισχύει είναι ο εξής: όσο περισσότερα χρόνια ασφάλισης έχεις με το νέο σύστημα τόσο μεγαλύτερο είναι το πετσόκομμα της σύνταξης που θα πάρεις. Δηλαδή, οι νέοι που ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά από 1.1.2013 και μετά έχουν τη μέγιστη απώλεια σύνταξης. Κατά τα άλλα, αυτοί οι πολιτικοί απατεώνες ενδιαφέρονται για τις νεότερες γενεές!
Οι νέοι ασφαλισμένοι θα πάρουν μια «αναλογική» (ή «ανταποδοτική») σύνταξη, η οποία θα είναι μειωμένη περίπου κατά 80% από τη σύνταξη που θα έπαιρναν με το ισχύον μέχρι το 2010 ασφαλιστικό σύστημα (όπως φαίνεται στα παραδείγματα που περιγράψαμε παραπάνω).
Αυτό -όπως είδαμε- θα γίνει γιατί:
α) Υποτριπλασιάζεται το ποσοστό αναπλήρωσης.
β) Οι συντάξιμες αποδοχές υπολογίζονται στο σύνολο του ασφαλιστικού βίου (αντί της τελευταίας 5ετίας που ισχύει σήμερα) και με συντελεστές αναπροσαρμογής πολύ χαμηλότερους από τους σημερινούς.
Στην ανταποδοτική σύνταξη υποτίθεται ότι θα προστεθεί και η βασική σύνταξη, που ορίστηκε στα 360 ευρώ (τώρα, ο… χουβαρντάς Κατρούγκαλος την ανεβάζει στα 384 ευρώ).
Ομως, η βασική σύνταξη θα δίνεται με εισοδηματικά κριτήρια και μετά το 67ο έτος της ηλικίας. Δηλαδή, δε θα την παίρνουν όλοι.
Στο πρώτο Μνημόνιο αναφερόταν: «Το νέο σύστημα θα προβλέπει επίσης μια σύνταξη κοινωνικού χαρακτήρα με εισοδηματικά κριτήρια για όλους τους πολίτες που βρίσκονται πάνω από την κανονική ηλικία συνταξιοδότησης, ώστε να παρέχεται ένα σημαντικό δίχτυ ασφαλείας, συμβατό με τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομκών». Ο εκπρόσωπος του τότε αντιπροέδρου της Κομισιόν Ολι Ρεν, Αμαντέου Αλταφάζ, δήλωνε τον Ιούνη του 2010 στον ελληνικό Τύπο ότι η βασική σύνταξη θα ισχύει «για όλους εκτός από τις υψηλότερες εισοδηματικές ομάδες του πληθυσμού». Τα ίδια δηλώνουν και τώρα οι τροϊκανοί, τα ίδια υποστηρίζει στο πόρισμά της και η «επιτροπή σοφών» που σύστησε ο Κατρούγκαλος. Ποια θα είναι τα εισοδηματικά κριτήρια; Αυτά που μέχρι τώρα ισχύουν για το ΕΚΑΣ, το οποίο καταργείται. Η «εθνική σύνταξη», όπως την ονομάζουν τώρα, θα έρθει να αντικαταστήσει το ΕΚΑΣ
Επειδή, όμως, όσοι ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά από το 2013 και μετά θ' αρχίσουν να βγαίνουν στη σύνταξη από το 2028, ενώ συγκυβέρνηση και τρόικα έχουν συμφωνήσει σε μέτρα άμεσης απόδοσης (από το 2016 κιόλας), πρέπει να θεωρούμε δεδομένο ότι θα πληγούν σε μεγαλύτερο βαθμό τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα όλων των κατηγοριών ασφαλισμένων μέχρι 31.12.2012. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να γίνει αυτό. Σημασία δεν έχουν οι τρόποι, αλλά το αποτέλεσμα.
