ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟΝ ΤΖΙΓΚΑ ΒΕΡΤΟΦ
Τέσσερα σπάνια αριστουργήματα του σοβιετικού κινηματογραφιστή Τζίγκα Βερτόφ, του δημιουργού που με το πρωτοποριακό έργο του θεμελίωσε την τέχνη του δοκιμιακού, μη μυθοπλαστικού κινηματογράφου, του πειραματιστή που παραμένει ως σήμερα πυλώνας έμπνευσης στην ιστορία εκείνων των κινούμενων εικόνων που πασχίζουν να αποτυπώσουν τη θαυμαστή πολυπλοκότητα της καθημερινής ζωής.
Αρνούμενος το σενάριο και τη γραμμική αφήγηση, τον ηθοποιό και τα κοστούμια, το μακιγιάζ και τα σκηνικά, το ελεγχόμενο περιβάλλον του στούντιο, ο «Κινηματογράφος-Μάτι» (Kino-Glaz) του Τζίγκα Βερτόφ βγήκε στους δρόμους και έβαλε στοίχημα να μεγεθύνει την πρόσληψη της πραγματικότητας μέσα από την πειραματική ποίηση του κάδρου και του μοντάζ, προκειμένου να αποτυπώσει κάθε έκφανση της ζωής σε μια Σοβιετική Ενωση όπου η επιταχυνόμενη πραγματικότητα ξεπερνούσε και την πιο καλπάζουσα φαντασία. Ο «Κινηματογράφος-Αλήθεια» του Τζίγκα Βερτόφ, γέννημα-θρέμμα μιας επανάστασης που χρειαζόταν νέα γλώσσα για να εκφραστεί, νέος και εκπληκτικός έναν αιώνα μετά, εξακολουθεί να τροφοδοτεί τους κινηματογραφιστές του πραγματικού με εικόνες από το μέλλον.
Παρασκευή 13/2/2015
ΤΟ ΕΝΑ ΕΚΤΟ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
(Shestaya Chast Mira, Σοβιετική Ενωση, 1926, 75’)
Σενάριο, Σκηνοθεσία: Τζίγκα Βερτόφ
Φωτογραφία: Μιχαήλ Κάουφμαν
Βοηθός σκηνοθέτη, Μοντάζ: Ελισαβέτα Σβίλοβα
Παραγωγή: Goskino (Μόσχα)
Το Ενα Εκτο του Κόσμου είναι μια ταινία που ανατέθηκε στον Βερτόφ από τον κρατικό συνεταιρισμό Gostorg, με τον τίτλο να παραπέμπει στην τεράστια έκταση της Σοβιετικής Ενωσης. Σε συνέντευξή του στις 17 Αυγούστου του 1926 στην εφημερίδα Κίνο, ο Βερτόφ αναφέρει για την ταινία: «Το Ενα Εκτο του Κόσμου είναι κάτι παραπάνω από μια ταινία, από αυτό που έχουμε συνηθίσει να καταλαβαίνουμε από τον όρο “ταινία”. Είτε πρόκειται για επίκαιρα, για κωμωδία, για μια καλλιτεχνική ταινία, το Ενα Εκτο του Κόσμου είναι πέρα από τα όρια αυτών των ορισμών, είναι ήδη το επόμενο στάδιο μετά την ιδέα της έννοιας του κινηματογράφου… Το σύνθημά μας είναι: Ολοι οι πολίτες της Ενωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών ηλικίας 10-100 ετών πρέπει να δουν αυτό το έργο. Μέχρι τη δέκατη επέτειο του Οχτώβρη, δεν πρέπει να υπάρχει ούτε ένας που δεν έχει δει το Ενα Εκτο του Κόσμου». Η πρώτη σκηνή της ταινίας δεν διαδραματίζεται στην ΕΣΣΔ, αλλά στον καπιταλιστικό κόσμο. Ανδρες και γυναίκες χορεύουν φοξ τροτ με φανταχτερά ρούχα ενώ ταυτόχρονα ένα γραμμόφωνο στην αντίπερα όχθη παίζει μια ομιλία του Λένιν. Στην εξέλιξη της ταινίας παρακολουθούμε μια γιορτή του σοβιετικού λαού και της βιομηχανίας της ΕΣΣΔ.
Μέσα από ένα οδοιπορικό, απεικονίζονται εκείνα τα τμήματα του σοβιετικού λαού που κατοικούν σε απομακρυσμένες περιοχές της ΕΣΣΔ και παρουσιάζεται ο πλούτος της σοβιετικής γης, που είναι περιουσία του λαού. Εστιάζοντας στην εθνική και πολιτιστική ποικιλομορφία του λαού, η ταινία είναι στην πραγματικότητα μια πρόσκληση για ενότητα προκειμένου να οικοδομηθεί μια «πλήρης σοσιαλιστική κοινωνία». Η ταινία αποτελείται από υλικό που κινηματογράφησαν οκτώ ομάδες Κίνοτσι κατά τη διάρκεια των ταξιδιών τους, υπό την επιμέλεια του Βερτόφ.
