Σε κοινοβουλευτικό αμφιθέατρο μετατράπηκε η αίθουσα στην οποία διεξήχθη το ετήσιο συνέδριο του Ελληναομερικάνικου Επιμελητήριου. Σαμαράς και Τσίπρας διασταύρωσαν τα ξίφη τους, δίνοντας εξετάσεις ενώπιον ενός εκλεκτού κοινού βιομηχάνων, τραπεζιτών, εισαγωγέων και ραντιέρηδων, προσπαθώντας ν’ αποδείξουν ποιος είναι αποτελεσματικότερος διαχειριστής των συμφερόντων της αστικής τάξης. Πραγματικά, δε θα μπορούσαν να βρουν πιο σημαδιακό χώρο γι’ αυτή την ιδιότυπη μονομαχία. Ο χώρος σηματοδότησε τη μία και μοναδική στρατηγική την οποία υπηρετούν η ΝΔ και ο ΣΥΡΙΖΑ, τη στρατηγική του ελληνικού καπιταλισμού. Γεμάτες προεκλογικά ψέματα οι ομιλίες και των δύο, δεν δημιούργησαν εντούτοις καμιά δυσκολία αποκρυπτογράφησης στο το αστικό κοινό που τις παρακολούθησε.
Ο Σαμαράς περιέγραψε για πολλοστή φορά το success story της κυβέρνησής του, χωρίς να επαναλάβει τις λέξεις (οι επικοινωνιολόγοι του προφανώς έκριναν πως το στερεότυπο success story κάηκε και μόνο αρνητικές εντυπώσεις προκαλεί). Απεκάλυψε, όμως, και την ανασφάλειά του, καθώς αφιέρωσε περισσότερο από το μισό της ομιλίας του σε επιθέσεις κατά του ΣΥΡΙΖΑ. Προσπάθησε να πείσει τους καπιταλιστές, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι επικίνδυνος για τα συμφέροντά τους και γι’ αυτό δεν πρέπει να τον στηρίξουν. Ενας πρωθυπουργός που αισθάνεται σίγουρος για τον εαυτό του αδιαφορεί για τον πολιτικό του αντίπαλο, ειδικά όταν απευθύνεται σε τέτοιο ακροατήριο.
Κατά τα άλλα, ο Σαμαράς υπενθύμισε το στυγνό κατασταλτικό πρόσωπο της κυβέρνησής του («επιβάλλουμε το νόμο και την τάξη. Η ασυδοσία των συντεχνιών και των πάσης φύσεως εκβιαστών, να μπλοκάρουν τις παραγωγικές μονάδες ή ανοικτά να τις υπονομεύουν περιορίζεται πλέον δραστικά»), καθώς και την πορεία κινεζοποίησης, η οποία θα συνεχιστεί («ανταγωνιστικότητα σημαίνει μείωση μοναδιαίου κόστους παραγωγής. Το μισθολογικό κόστος μειώθηκε αισθητά. Το μη μισθολογικό εργασιακό κόστος μειώνεται κι αυτό. Μέσα σε μια τριετία το εργασιακό κόστος – μισθολογικό και μη μισθολογικό – έπεσε κατά 20% περίπου» – «Στόχος μου προσωπικός είναι και παραμένει να υπάρξει, τη στιγμή που θα μπορέσουμε, ενιαίος φορολογικός συντελεστής για όλες τις επιχειρηματικές δραστηριότητες – flat rate όπως λέγεται διεθνώς – 15%! Πολύ χαμηλότερο από το τωρινό. Και το μισό περίπου απ’ ό,τι ήταν πριν δύο-τρία χρόνια»).
Ο Τσίπρας δεν μπορούσε να μιλήσει με τον τρόπο του Σαμαρά. Η ομιλία του δεν έγινε σε κλειστή σύσκεψη, ούτε σε κάποιο υπερατλαντικό πανεπιστήμιο. Από την άλλη, δεν μπορούσε και να αερολογεί ενώπιον ενός τέτοιου κοινού, από το οποίο ζητούσε στήριξη. Επρεπε να βρει έναν τρόπο ώστε κωδικοποιημένα να περάσει αυτά που ήθελε. Να καθησυχάσει τους καπιταλιστές που ενδεχομένως ανησυχούν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα διαταράξει το στάτους της κινεζοποίησης του ελληνικού λαού, που έχει διαμορφωθεί μετά το 2010. Και το έκανε με αριστοτεχνικό τρόπο (γραπτή ήταν η ομιλία), όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει από τη σταχυολόγηση αποσπασμάτων της ομιλίας του, που ακολουθεί:
«Σας ευχαριστώ για την τιμητική πρόσκληση να μιλήσω στο ετήσιο συνέδριό σας, το οποίο, με την πάροδο των χρόνων, έχει καταστεί σημείο αναφοράς για τις οικονομικές εξελίξεις (…) Ηρθα για να σας εκθέσω τις ορίζουσες της κυβερνητικής πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ στην οικονομία (…) Δράττομαι της ευκαιρίας και της παρουσίας μου στο συνέδριό σας, προκειμένου να απευθυνθώ σε όλες τις υγιείς επιχειρηματικές και παραγωγικές δυνάμεις του τόπου. Και καταθέτω ανοιχτή και ειλικρινή πρόσκληση για συστράτευση (…) Στη βάση μιας προγραμματικής συμφωνίας που θα απαντά ξεκάθαρα στο υπαρξιακό δίλλημα της πατρίδας μας, που είναι λιτότητα ή ανάπτυξη, ύφεση ή παραγωγική ανασυγκρότηση. Και δίνοντας ξεκάθαρη απάντηση ανάπτυξης και παραγωγικής ανασυγκρότησης, θα εντάσσει τα συμφέροντα του ιδιωτικού τομέα στο ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. Εμείς σας καλούμε να επενδύσετε στην ανάπτυξη, στην παραγωγική ανασυγκρότηση, στην καινοτομία και στην ποιότητα, δημιουργώντας σταθερές θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και αξιοπρεπών και δίκαιων αμοιβών, με σεβασμό στην εργατική, περιβαλλοντική και φορολογική νομοθεσία (…) Στην Ελλάδα την ιδιωτική πρωτοβουλία δεν την εκτοπίζει το κράτος και η δημόσια παρέμβαση, αλλά τα καρτέλ της διαπλοκής (…) Η δική μας οικονομική πολιτική έχει ως επίκεντρο την τόνωση της εσωτερικής ζήτησης και της αγοράς. Θα δημιουργήσει, συνεπώς, συνθήκες κερδοφορίας των επιχειρήσεων (…) Θα είμαστε αρωγοί προς τους πραγματικούς επενδυτές, αλλά αμείλικτοι με τους αεριτζήδες, τους μεταπράτες, τους μεσάζοντες και τους επιχειρηματίες της παρασιτικής διαπλοκής (…) Ο δημόσιος, ο κοινωνικός και ο ιδιωτικός τομέας της οικονομίας θα συνυπάρχουν, με διακριτή και συμπληρωματική λειτουργία. Θα συμπράττουν και θα συν-αναπτύσσονται (…) Εισάγουμε, ως βασικούς πυλώνες, συνεργατικές μορφές της οικονομίας και αναπτυξιακές συμπράξεις με ξένο κεφάλαιο και φορείς (…) Αναδεικνύει με καθαρότητα τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην υγιή και παραγωγική ιδιωτική πρωτοβουλία, την οποία, όπως σας είπα νωρίτερα, εμείς στηρίζουμε, και τους μαυραγορίτες του δημόσιου πλούτου και του φυσικού κάλλους του τόπου μας, στους οποίους είμαστε απέναντι».
Ολ’ αυτά, όπως και η έμφαση στο ότι η μοναδική δέσμευση που αναλαμβάνει ο ΣΥΡΙΖΑ είναι η επαναφορά του βασικού μισθού στα 751 ευρώ, είναι αρκετά για να καταλάβει κάθε έξυπνος καπιταλιστής ότι απέναντί του δεν έχει κάποιους ξεσαλωμένους σοσιαλιστές, που θέλουν να φέρουν στην πρώτη γραμμή τα συμφέροντα της εργατικής τάξης, αλλά μια σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία που δημαγωγεί με τα εργατικά αιτήματα, πρώτος στόχος της οποίας είναι να διαχειριστεί τα συμφέροντα της ελληνικής αστικής τάξης, χωρίς συγκρούσεις με το διεθνές περιβάλλον στο οποίο ο ελληνικός καπιταλισμός είναι ενταγμένος. Δεν άκουσαν τον Τσίπρα να τους λέει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα σκίσει το Μνημόνιο και άλλα τέτοια ηρωικά που λέει από τα μπαλκόνια και τα τηλεοπτικά στούντιο. Τον άκουσαν να τους λέει ότι πρόθεση του ΣΥΡΙΖΑ είναι να αντικαταστήσει το Μνημόνιο με ένα «εθνικό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης» (πράγμα που λένε και ο Σαμαράς και ο Βενιζέλος).
Και βέβαια, οι καπιταλιστές χαμογέλασαν με κατανόηση όταν άκουσαν αυτά τα περί «κοινωνικής οικονομίας» και διαπίστωσαν ότι το μόνο παράδειγμα που ανέφερε ο Τσίπρας ήταν η αξιοποίηση των… ιαματικών πηγών. Και δεν είχαν κανένα πρόβλημα ν’ ακούν τον Τσίπρα, με ύφος χιλίων καρδιναλίων, να τους συμβουλεύει επί του «υγιώς επιχειρείν». Ξέρουν πολύ καλά να διακρίνουν ανάμεσα σ’ εκείνα που είναι απαραίτητα για την κοινωνική δημαγωγία ενός σοσιαλδημοκρατικού κόμματος που βρίσκεται στην αντιπολίτευση και στην ουσία, η οποία βρίσκεται στις δεσμεύσεις που ο ηγέτης αυτού του κόμματος αναλαμβάνει ενώπιόν τους.
Ο Τσίπρας, από την αρχή κιόλας της ομιλίας του, τους απηύθυνε πρόσκληση για «συστράτευση». Η λέξη δεν επιλέχτηκε τυχαία. Εχει ξεχωριστή βαρύτητα. Δεν τους είπε ότι αυτός εκφράζει τα συμφέροντα του λαού και θα τους αναγκάσει να τα υπερασπιστούν κι αυτοί. Τους βάφτισε συστρατιώτες στην πορεία για την οικονομική ανόρθωση, η οποία θα έχει τρεις πυλώνες, όπως είπε: ιδιωτικές καπιταλιστικές επιχειρήσεις, κράτος και κοινωνική οικονομία. Τι επενδύσεις να κάνει το κράτος, όταν στερείται κεφαλαίων και όταν τα κονδύλια του ΕΣΠΑ έχουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις και στο μέγιστο βαθμό κατευθύνονται υποχρεωτικά προς το κεφάλαιο; Οσο για την κοινωνική οικονομία, τ’ ακούνε οι καπιταλιστές και γελούν. Οταν έχουν καταρρεύσει οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις του αγροτικού τομέα, σε τι μέγεθος μπορεί ν’ αναπτυχθεί η κοινωνική οικονομία; Νοικοκυρές που φτιάχνουν μαρμελάδες και γλυκά του κουταλιού και συνεταιριστικές καφετέριες; Αυτά είναι για κάτι καλοζωισμένους διανοούμενους του ΣΥΡΙΖΑ, που δεν έχουν ιδέα τι σημαίνει πραγματική οικονομία και πραγματική ζωή και όχι για να ψαρώσουν καπιταλιστές που παίζουν αυτά τα ζητήματα στα δάχτυλα. Γι’ αυτό και κανείς δεν ψάρωσε, ενώ αντίθετα όλοι τους έδειξαν άκρως ευχαριστημένοι.
