Δεν χρειαζόταν να είναι κανείς σύνεδρος ή να παρακολουθήσει τις διαδικασίες του πρόσφατου συνεδρίου του ΕΚΑ για να διαπιστώσει αυτό για το οποίο προϊδεάζει ο τίτλος του άρθρου αυτού του σημειώματος. Χρόνια τώρα, τα συνέδρια των ανώτερων συνδικαλιστικών οργανώσεων φέρνουν στην επιφάνεια τη σαπίλα και τα αδιέξοδα του θεσμολάγνου συνδικαλισμού. Αυτό έγινε και φέτος, με τη μόνη διαφορά ότι πλέον δεν κρατιούνται από τη συνδικαλιστική γραφειοκρατία ούτε τα προσχήματα. Ασχετα από τις μικροπαραταξιακές προστριβές στο εσωτερικό της, αυτή η γραφειοκρατία δείχνει πόσο μακριά βρίσκεται από τις ανάγκες και τα προβλήματα των εργατών, πόση απόσταση τη χωρίζει από την ανάγκη να βγει η εργατική τάξη στο προσκήνιο, αντιπαλεύοντας όλα αυτά που της στερούν, την ίδια τη ζωή, και να γίνει τάξη για τον εαυτό της.
1925 αντιπρόσωποι εκλεγμένοι από 360 σωματεία ήταν η «εν δυνάμει» δύναμη του συνεδρίου. Ανθρακες ο θησαυρός, όμως, αφού ζήτημα είναι αν πήρε μέρος το ένα τέταρτο απ’ αυτούς. Περίπου 300 αντιπρόσωποι δεν παρέλαβαν καν την κάρτα τους, ενώ πολλοί από τους υπόλοιπους την πήραν μόνο για να ψηφίσουν! Και βέβαια, πόσοι απ’ αυτούς ανήκουν σε σωματεία-σφραγίδες, που δημιουργούν οι παρατάξεις για να επηρεάζουν τους συσχετισμούς, ή πόσοι σε εργοδοτικά σωματεία, μόνο τα επιτελεία των κυρίαρχων παρατάξεων (ΠΑΣΚΕ-ΔΑΚΕ-ΣΥΝ-ΠΑΜΕ) το γνωρίζουν. Γι’ αυτό και οι έντονοι διαξιφισμοί μεταξύ τους (ΠΑΣΚΕ-ΑΥΤΟΝ. ΠΑΡ-ΠΑΜΕ) για το ποιοι αντιπρόσωποι θα νομιμοποιηθούν. Το ΠΑΜΕ κατήγγειλε γύρω στα 7 σωματεία ότι είναι εργοδοτικά ή σφραγίδες, η ΠΑΣΚΕ (επειδή ψήφισε να εξαιρεθούν οι αντιπρόσωποι) κόντεψε να διαλύσει το συνέδριο, ενώ η Αυτόν. Παρέμβαση, βγάζοντας την ουρά της απέξω, εγκαλούσε τους ΠΑΜίτες, γιατί στη ΓΣΕΕ τους νομιμοποίησαν και εδώ όχι! Εχει παρασκήνιο πολύ η υπόθεση δηλαδή, γι’ αυτό και μόλις διαταράσσονται οι ισορροπίες μεταξύ τους βγάζουν ο ένας τα άπλυτα του άλλου στη φόρα!
Κατά τα άλλα, λίγες, μετρημένες στα δάκτυλα θα ‘λεγα, ήταν οι τοποθετήσεις των συνέδρων που προσπάθησαν να αγγίξουν τα ζητήματα του εργατικού κινήματος από τη σκοπιά της ταξικής προοπτικής και αυτές προέρχονταν από συναδέλφους του αντικαπιταλιστικού χώρου. Τα πολιτικά επιτελεία των κυρίαρχων παρατάξεων επιδόθηκαν σε ένα παιχνίδι εντυπώσεων, με τη ΔΑΣ (ΠΑΜΕ) να αξιοποιεί το γεγονός ότι είχε την πλειοψηφία των παρευρισκόμενων στην αίθουσα συνέδρων και για να τη βγει στην ΠΑΣΚΕ αποχωρούσε κατά το δοκούν από την αίθουσα, δήθεν για να μη δώσει άλλοθι διεξαγωγής σε ένα συνέδριο που λείπουν πάνω από τους μισούς αντιπροσώπους! Η πλειοψηφία της ΠΑΣΚΕ μάλλον ήταν σε παρακείμενη αίθουσα όπου γινόταν το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, αλλά δε φάνηκε να έχει και ιδιαίτερο πρόβλημα, αφού γνώριζε ότι την ώρα της ψηφοφορίας θα είχε πλήρη απαρτία! Ενδεικτικό για το πόσο άνευρη και γραφειοκρατικοποιημένη διαδικασία ήταν το ίδιο το συνέδριο είναι το γεγονός ότι ακόμα και κατά την παρέμβαση του εκπροσώπου του υπουργείου Εργασίας φωνάχτηκαν κάποια συνθήματα αντίθεσης στην ακολουθούμενη πολιτική της κυβέρνησης από μερίδα συναδέλφων του ευρύτερου αντικαπιταλιστικού χώρου, χωρίς κανείς από τους άλλους παρευρισκόμενους συνέδρους να έχει τη διάθεση να ακολουθήσει! Στον επίσημο συνδικαλισμό δεν χωρούν τέτοιες παραφωνίες που δυναμιτίζουν το ήρεμο κλίμα!
Το συνέδριο αυτό δεν μπορούσε αντικειμενικά να δώσει απαντήσεις στα προβλήματα του σύγχρονου εργατικού κινήματος. Οι ηγεσίες αυτών των οργανώσεων έχουν πάρει οριστικά διαζύγιο από τις ανάγκες των εργατών. Χρόνια τώρα σφυρίζουν αδιάφορα στα προβλήματά τους και σε αρκετές περιπτώσεις συμπλέουν με τις κυβερνητικές και εργοδοτικές επιλογές. Σε όλους τους μεγάλους αγώνες το προηγούμενο τρίχρονο έλαμψαν με την προκλητική απουσία τους (δάσκαλοι, φοιτητές, ναυτεργάτες, τραπεζικοί, απολύσεις και κλείσιμο εργοστασίων, συμβασιούχοι). Ακόμη και όταν σε κάποιες περιπτώσεις η κατάσταση και η μαζικότητα του κινήματος τους ανάγκασε να συρθούν από κοντά, φρόντιζαν σε κάθε βήμα του να του βάζουν τρικλοποδιές, επειδή δεν μπορούσαν να το ελέγξουν και να το χειραγωγήσουν.
Είναι αυταπάτη να πιστεύει κανείς ότι με τον τρόπο που είναι δομημένες αυτές οι οργανώσεις μπορεί, έστω και με την αλλαγή των συσχετισμών, να παίξουν θετικό ρόλο στην ταξική πάλη. Οι εργάτες έχουν ανάγκη να συγκροτήσουν μια νέα συλλογικότητα, δομημένη όχι κατά τα κοινοβουλευτικά πρότυπα, που θα στηρίζεται στις αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες, στην αιρετότητα και στην ανακλητότητα. Μια συλλογικότητα που θα ξαναδώσει νόημα στις αρχές της συναδελφικότητας και της αλληλεγγύης και δεν θα καλλιεργεί λογικές «ανάθεσης» σε επαγγελματίες συνδικαλιστές. Ο δρόμος της ανεξάρτητης ταξικής οργάνωσης και δράσης είναι μονόδρομος για να ξεπεραστεί το σημερινό τέλμα και να ζήσουμε τη νικηφόρα έκβαση του αγώνα μας.
Αντώνης Καραμποΐκης