Στις 13 του Μάη δόθηκε στη δημοσιότητα η «Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας», με την υπογραφή του ρώσου προέδρου Ντμίτρι Μεντβέντεβ, που χαρτογραφεί τις βασικές προκλήσεις για την εθνική ασφάλεια της Ρωσίας την ερχόμενη δεκαετία.
Το κείμενο, μεταξύ άλλων, επισημαίνει ότι οι διεθνείς σχέσεις τη δεκαετία αυτή θα διαμορφωθούν από την πάλη για την απόκτηση ενεργειακών πηγών και ότι στο επίκεντρο της πάλης αυτής θα είναι η Μέση Ανατολή, η Θάλασσα Μπάρεντς, η Αρκτική, η Κασπία και η Κεντρική Ασία. Ομως δεν περιορίζεται μόνο σε επισημάνσεις. Προχωρεί παραπέρα και προειδοποιεί ότι η ένταση του ανταγωνισμού για την απόκτηση των τεράστιων ανεκμετάλλευτων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου γύρω από τα σύνορά της μπορεί να αποτελέσει την αιτία στρατιωτικής σύγκρουσης μέσα στην επόμενη δεκαετία. «Στον ανταγωνισμό για τις ενεργειακές πηγές δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί στρατιωτική βία για να λυ- θούν τα προβλήματα που θα καταστρέψουν την ισορροπία δυνάμεων κοντά στα σύνορα της Ρωσίας και των συμμάχων της», αναφέρει το κείμενο, δηλώνοτας ότι ο ρώσικος ιμπεριαλισμός είναι αποφασισμένος να υπερασπίσει τα συμφέροντά του ακόμη και με τη βία, αν χρειαστεί.
Σε «μήλον της έριδος» στον ανταγωνισμό για τον έλεγχο των ενεργειακών πηγών εξελίσσεται τα τελευταία χρόνια η Αρκτική, στο έδαφος της οποίας κρύβεται το 25% των παγκόσμιων ανεκμετάλλευτων αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ο ανταγωνισμός εντείνεται καθώς οι πάγοι λιώνουν με την άνοδο της θερμοκρασίας στη γη και ανοίγονται νέοι θαλάσσιοι δρόμοι.
Οι ΗΠΑ, η Νορβηγία, η Δανία και ο Καναδάς αμφισβη- τούν τα δικαιώματα της Ρωσίας σε ένα τμήμα της Αρκτικής, που έχει το μέγεθος της Δυτικής Ευρώπης, γεγονός που ανεβάζει το θερμόμετρο της έντασης στις σχέσεις τους.
Επί προεδρίας Βλαντιμίρ Πούτιν, ο Νικολάι Πατρούσεφ, επικεφαλής τώρα του Ρωσικού Συμβουλίου Ασφάλειας, που χάραξε την Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας, και τότε της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφάλειας, δημιούργησε το 2004 μια ειδική Αρκτική Διοίκηση για να προωθήσει τα ρωσικά συμφέροντα στην Αρκτική. Ο Πούτιν ως πρόεδρος άρχισε να παίρνει μέτρα για να «διασφαλίσει –όπως ο ίδιος δήλωνε– τα στρατηγικά, οικονομικά, επιστημονικά και αμυντικά συμφέροντα της Ρωσίας» στην Αρκτική. Μεταξύ άλλων, ο στόλος των παγοθραυστικών πέρασε από ιδιωτικό σε κυβερνητικό έλεγχο και άρχισε η κατασκευή νέων πλοίων σε στρατιωτικά ναυπηγεία.
Το 2007, το παγοθραυστικό «Ακαντέμικ Φιοντόροφ» ταξίδεψε στο Βόρειο Πόλο με μια ομάδα ερευνητών, επικεφαλής της οποίας ήταν ο πολικός επιστήμονας και ειδικός εκπρόσωπος του Κρεμλίνου για την Αρκτική Αρτούρ Τσιλιγκάνοφ. Στόχος της αποστολής ήταν να συγκεντρώσει στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η υποθαλάσσια κορυφογραμμή Λομονόσοφ είναι συνέχεια της αρκτικής υφαλοκρηπίδας της Ρωσίας, ώστε η τελευταία να μπορέσει να απαιτήσει και να κατοχυρώσει την κυριότητα σε 1.2 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα της Αρκτικής. Αυτά τα αποδεικτικά στοιχεία θα είναι τμήμα της έρευνας που θα υποβάλλει η Ρωσία μέχρι το 2011 στη σύνοδο του ΟΗΕ για το «Νόμο της Θάλασσας», για να διεκδικήσει την κατοχύρωση της απαίτησής της. Ανάλογο αίτημα που υποβλήθηκε το 2001 απορρίφθηκε λόγω έλλειψης επαρκών αποδεικτικών στοιχείων. Κατά τη διάρκεια της αποστολής, ο Τσιλιγκάνοφ τοποθέτησε με ένα μικρό υποβρύχιο μια ρωσική σημαία από τιτάνιο στον πυθμένα της Αρκτικής, σε βάθος 4.000 μέτρων, για να οροθετήσει συμβολικά τα δικαιώματα της Ρωσίας στην κορυφογραμμή Λομονόσοφ.
Τον περασμένο Μάρτιο, ο πρεσβευτής της Ρωσίας στο ΝΑΤΟ, Ντμίτρι Ρογκόζιν, προειδοποίησε τη νατοϊκή ηγεσία να μην παρεμβαίνει στην Αρκτική, λέγοντας ότι «δεν υπάρχει τίποτα για το ΝΑΤΟ να κάνει εκεί». Ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ κατηγόρησε τη Νορβηγία, μέλος του ΝΑΤΟ, ότι πραγματοποίησε στρατιωτικά γυμνάσια στην περιοχή και η Νορβηγία απάντησε ότι η Ρωσία επεκτείνει τη στρατιωτική της παρουσία εκεί. Τον ίδιο μήνα, δόθηκε από το Κρεμλίνο στη δημοσιότητα ένα κείμενο για τη στρατηγική της χώρας, που περιέγραφε συνοπτικά τα σχέδια της Ρωσίας να δημιουργήσει μια νέα στρατιωτική δύναμη για να προστατέψει τα συμφέροντά της στο αμφισβητού-μενο τμήμα της Αρκτικής.
Είναι φανερό ότι ο ανταγωνισμός για τον έλεγχο του ενεργειακού πλούτου της Αρκτικής θα οξύνεται από δω και πέρα και η Ρωσία, το 22% των εξαγωγών της οποίας σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο προέρχεται από την Αρκτική, ετοιμάζεται να αντιμετωπίσει με όλα τα μέσα τις προκλήσεις των ανταγωνιστών της. Οι προειδοποιήσεις του Κρεμλίνου για ενδεχόμενο πόλεμο δεν είναι λόγια του αέρα.
