Σαν να μην τρέχει τίποτα, σαν να μην υπάρχει δικονομικό πρόβλημα, η πρόεδρος κάλεσε τους δυο συνήγορους υπεράσπισης, που το δικαστήριο διόρισε για τον Κ. Αγαπίου, να τοποθετηθούν. Ο Γ. Μπουμπάρης συμπεριφέρθηκε ως δικηγόρος. Δήλωσε ότι επικοινώνησε με τον αποχωρήσαντα Ν. Δαμασκόπουλο, ο οποίος του είπε ότι ο Κ. Αγαπίου δεν επιθυμεί να εκπροσωπηθεί από διορισμένους συνηγόρους. Αν δεν μιλήσω με τον ίδιο και δεν έχω την έγκρισή του, δεν θα δεχτώ το διορισμό μου, κατέληξε ο δικηγόρος, για να εισπράξει την ευθεία απειλή από την πρόεδρο, ότι η Δικονομία προβλέπει ποινή απείθειας! Ο δεύτερος, του οποίου του όνομα δεν αναφέρθηκε (την Παρασκευή, που ανακοινώθηκε ο διορισμός, δεν το συγκρατήσαμε), δεν είπε λέξη, αφήνοντας να εννοηθεί ότι αποδέχεται το διορισμό. Λίγο αργότερα και ενώ άλλοι συνήγοροι καταδείκνυαν το δικονομικό αδιέξοδο που υπάρχει, πετάχτηκε για να πει ότι, δεδομένου ότι ο Αγαπίου είναι απών, δε μπορεί άλλος να υποβάλει ενστάσεις (όπως θα δούμε ουδείς υπέβαλε ένσταση) πλην του ίδιου που είναι ο διορισμένος συνήγορός του! Μπήκε κατευθείαν στο ρόλο…
Οι Α. Κωνσταντάκης και Τ. Χριστοδουλοπούλου παρεμβαίνοντας στη διαδικασία, σημείωσαν πως αυτή δεν πληροί τις στοιχειώδεις δικονομικές προϋποθέσεις και παραβιάζει ευθέως τα δικαιώματα του ασθενή Κ. Αγαπίου. Εφόσον ο ίδιος είναι ασθενής, το δικαστήριο θα έπρεπε πρώτο να διαπιστώσει την ασθένειά του, διακόπτοντας τη δίκη, και εφόσον διαπιστωθεί η αδυναμία προσέλευσής του να αναβάλει τη δίκη, διότι αλλιώς του στερεί το δικαίωμα να διορίσει ο ίδιος συνηγόρους της επιλογής του ή, αν δεν διορίσει ο ίδιος, να εξαιρέσει τον ένα απ’ αυτούς που του διορίζει το δικαστήριο.
Η απάντηση της προέδρου ήταν να διαβάσει απόσπασμα της δήλωσης αποχώρησης του Ν. Δαμασκόπουλου, στην οποία αναφερόταν ότι ο Κ. Αγαπίου δεν δέχεται να εκπροσωπηθεί από διορισμένους συνηγόρους. Οπως, όμως, μπορούσε να διαπιστώσει ο καθένας και παρατήρησαν οι Κωνσταντάκης και Χριστοδουλοπούλου, στη δήλωση αυτή πουθενά δεν αναφέρεται ότι ο Αγαπίου δεν προτίθεται να διορίσει ο ίδιος άλλον ή άλλους συνηγόρους, μετά την αποχώρηση Δαμασκόπουλου, η οποία ήταν αποχώρηση του συνηγόρου και όχι άρση της εντολής από τον Αγαπίου.
Οι εισαγγελείς υπήρξαν προκλητικά κάθετοι: από τα έγγραφα που προσκομίστηκαν –είπαν– συνάγεται η σοβαρότητα της ασθένειας του Αγαπίου και το ότι δεν πρόκειται να εμφανιστεί στο δικαστήριο (έγιναν και γιατροί, δηλαδή, σε αντίθεση με την περίπτωση της ασθένειας του Α. Κωνσταντάκη, που δεν αρκέστηκαν στη βεβαίωση ενός δημόσιου νοσοκομείου και έστειλαν ιστροδικαστή για να το βεβαιώσει). Επομένως, είναι νομικά αδιάφορο αν τους διορισμένους τους αποδέχεται ο κατηγορούμενος! Δεν θα πάει το δικαστήριο να τον ρωτήσει, πρέπει αυτός να έρθει. Είναι δική του υποχρέωση να ορίσει άλλους! Ο αναπληρωτής εισαγγελέας έφτασε στο σημείο να αμφισβητήσει το δικαίωμα των άλλων συνηγόρων να θέτουν αυτό το ζήτημα!
Κωνσταντάκης και Χριστοδουλοπούλου επανήλθαν σημειώνοντας το αυτονόητο, ότι είναι παράγοντες της δίκης και είναι πρωτότυπη η άποψη ότι δεν δικαιούνται να τοποθετούνται επί δικονομικών ζητημάτων που προκύπτουν, ειδικά όταν προκύπτουν ακυρότητες της διαδικασίας. Σημείωσαν πως η κατάσταση της υγείας του Κ. Αγαπίου τον εμποδίζει να ασκήσει συγκεκριμένα δικαιώματά του και επομένως η μόνη δικονομικά ορθή λύση είναι πρώτα να διαπιστωθεί (με νομικά ορθό τρόπο) η αδυναμία προσέλευσής του και μετά να αναβληθεί η δίκη, έως ότου αρθεί η αδυναμία άσκησης των δικαιωμάτων εκ μέρους του κατηγορούμενου.
Ο εισαγγελέας επανήλθε με ακόμα πιο προκλητικό τρόπο. Η άσκηση του δικαιώματος –είπε– προβλέπει την αυτοπρόσωπη παρουσία του κατηγορούμενου («αν θέλει ας έλθει», έσπευσε να συμπληρώσει η πρόεδρος, χωρίς να τηρεί ούτε τα προσχήματα!). Θα πηγαίνει το δικαστήριο να ρωτήσει τον κατηγορούμενο; Αυτό συνιστά κατάχρηση δικαιώματος! Να γραφεί στα πρακτικά –απάντησε ο Α. Κωνσταντάκης– ότι αν κάποιος ασθενήσει, αυτό συνιστά κατάχρηση δικαιώματος.
Μετά από διάλειμμα μισής ώρας, η πρόεδρος ανακοίνωσε πως διακόπτει για την Τρίτη 17 Φλεβάρη, ώστε οι διορισθέντες συνήγοροι να μελετήσουν τη δικογραφία. Δηλαδή, σε 5 εργάσιμες μέρες, οι διορισμένοι θα μπορέσουν να μελετήσουν μια δικογραφία χιλιάδων σελίδων και μάλιστα χωρίς να την έχουν στη διάθεσή τους, αλλά μεταβαίνοντας στον Κορυδαλλό τις εργάσιμες ώρες, για να τους δίνει ό,τι ζητήσουν ο γραμματέας!!! Σε ό,τι αφορά το ζήτημα που έθεσαν οι Κωνσταντάκης-Χριστοδουλοπούλου, το δικαστήριο έκρινε ότι δεν συντρέχει λόγος διακοπής, διότι από τα ιατρικά έγγραφα διαγνώστηκε η αδυναμία παρουσίας του κατηγορούμενου Κ. Αγαπίου! Μ’ αυτή τη λογική, αφού ο κατηγορούμενος αδυνατεί να παραστεί, χάνει και τα δικαιώματά του!
Εκουσίως στο βούρκο
Ο Ν. Δαμασκόπουλος, ένας δικηγόρος χαμηλών τόνων, που τον θεωρούσαμε άνθρωπο σεμνό, πήδηξε μεμιάς το χαντάκι και βουτήχτηκε ως το λαιμό στο βούρκο. Δεν θα σχολιάζαμε ποτέ το γεγονός ότι αποχώρησε από τη δίκη για την υπόθεση του ΕΛΑ για ένα θέμα που στην πρώτη δίκη δεν είχε αποχωρήσει (ανάγνωση των καταθέσεων Ντε Μαρσέλους). Ο καθένας έχει ένα σκεπτικό ότον τροποποιεί την υπερασπιστική του γραμμή,με το οποίο μπορείς να συμφωνείς ή να διαφωνείς, αλλά πρέπει να το σεβαστείς. Οταν, όμως, μια αλλαγή τακτικής συνοδεύεται από μια θρασύδειλη επίθεση λάσπης, τότε δεν μπορείς να σωπάσεις.
Αποχωρώντας από τη δίκη, ο Ν. Δαμασκόπουλος, που έως τώρα ουδέποτε ασχολήθηκε με τις γνωστές μικροπρέπειες παραγόντων αυτής της υπόθεσης, μίλησε για «εκούσια ή ακούσια συνδρομή» του Χρ. Τσιγαρίδα στη διεκπεραίωση μιας προαποφασισμένης καταδίκης. Θρασεία είναι εξ ορισμού είναι κάθε εκτόξευση λάσπης. Εν προκειμένω ήταν και δειλή, γιατί ο δικηγόρος είπε όσα είπε αποχωρώντας από τη δίκη, χωρίς να υπάρχει η δυνατότητα αντίκρουσης. Πέταξε τη λάσπη και το ‘βαλε στα πόδια, σαν κακομαθημένο παιδάριο.
Επί της ουσίας, η συγκεκριμένη αναφορά του είναι γελοία. Η γελοιότητά της αποδεικνύεται από την ίδια την εξέλιξη αυτής της υπόθεσης. Υπάρχει μια αθωωτική απόφαση, αυτή της δεύ-τερης δίκης, την οποία και ο ίδιος και ο εντολέας του έχουν πολλάκις επικαλεστεί, η οποία κάνει σαφέστατο διαχωρισμό ανάμεσα στους Αγαπίου-Αθανασάκη-Κανά (τους αθωώνει ως παντελώς άσχετους με τον ΕΛΑ) και τον Τσιγαρίδα (τον αθωώνει διότι υπήρξε μεν μέλος του ΕΛΑ, όμως δεν προέκυψε οποιαδήποτε απόδειξη για συμμετοχή του σε οποιαδήποτε από τις μαχητικές ενέργειες της οργάνωσης). Αυτή η απόφαση συνέτριψε ό,τι κακόβουλο εκτοξεύτηκε κατά του Χρ. Τσιγαρίδα στη διάρκεια αυτής της δίκης, αλλά και πριν. Γι’ αυτό και ο Κ. Αγαπίου κάμποσες φορές στη διάρκεια της τωρινής δίκης έχει αναφερθεί σ’ αυτή την απόφαση, μιλώντας για 3+1 κατηγορού-μενους που αθωώθηκαν με δύο διαφορετικά σκεπτικά. Ο συνήγορός του, όμως, σε μια στιγμή που ο εντολέας του δοκιμάζεται, επέλεξε να περάσει στο… στρατόπεδο Κανά, εξαπολύοντας θρασύδειλα τη λάσπη.
Η πλάκα είναι πως η προκλητική απόφαση να αναγνωστούν οι καταθέσεις Ντε Μαρσέλους είναι ένας ακόμη κόλαφος κατά του λασπολόγου. Ενα δικαστήριο αποφασισμένο να διεκπεραιώσει μια προειλημένη καταφεύγει στο σχετικό υλικό. Ντε Μαρσέλους, για παράδειγμα. Ενα δικαστήριο που θέλει να δικάσει με βάση το «Δίκαιο των αποδείξων» οδηγείται σε απαλλακτική απόφαση, όπως συνέβη με το δεύτερο δικαστήριο.
Πού κολλάει ο Τσιγαρίδας; Πουθενά. Στη δίκη της 17Ν, ο Δ. Κουφοντίνας ανέλαβε την πολιτική ευθύνη για τη δράση της Οργάνωσης και τη δική του συμμετοχή. Πλην δύο συγκεκριμένων περιπτώσεων, ουδείς εκ των συγκατηγορουμένων του, που διεκδικούσαν την αθώωσή τους καταγγέλλοντας ότι υπήρξαν θύματα σκευωρίας, υποστήριξε ότι η στάση Κουφοντίνα συνιστά «ακούσια ή εκούσια» στήριξη της κατηγορίας. Θα ήταν και γελοίο να το υποστηρίξουν, γιατί το υλικό είχε στηθεί ερήμην του Κουφοντίνα. Και το υλικό της υπόθεσης ΕΛΑ έχει στηθεί ερήμην του Τσιγαρίδα (αρχεία Στάζι, Ντε Μαρσέλους, Κυριακίδου, Τόγκα, Πομώνη). Αντίθετα, ο Τσιγαρίδας με τις παρεμβάσεις του και στις τρεις δίκες έχει βοηθήσει τους συγκατηγορούμενούς του στην υπεράσπιση της αθωότητάς τους.
Εχουμε να κάνουμε με μια δίκη σκοπιμότητας ή όχι; Αν ναι, τότε τι χρειάζεται τον Τσιγαρίδα ένα δικαστήριο αποφασισμένο να προσαρμοστεί στη «γραμμή»;Αν όχι, τότε ο Τσιγαρίδας, που έχει αναλάβει την πολιτική ευθύνη της συμμετοχής του στον ΕΛΑ, υπερασπιστικά λειτουργεί για όσους δηλώνουν άσχετοι. Ο Τσιγαρίδας κάνει μια πολιτική δίκη, ενώ οι υπόλοιποι κάνουν μια ποινική δίκη, αποδεικνύοντας ότι απλά χρησιμοποιούνται.
Τι μένει; Μένει η προσπάθεια να δώσουμε εξετάσεις στο σύστημα συκοφαντώντας τον μόνο αγωνιστή που υπερασπίζεται μια επαναστατική ιστορία όπως αυτή του ΕΛΑ. Να διεκδικήσουμε αθώωση εξυπηρετώντας την «αντιτρομοκρατία».
