Η κοινωνία που οδηγεί τα μέλη της σε λύσεις απόγνωσης είναι μια κοινωνία που πρέπει να αντικατασταθεί.
Φραντς Φανόν
«Κινητοποίηση της 17ης Οκτώβρη: πλήθος διαδηλωτών, βιαιότητες και λεηλασίες, το χρονικό μιας μεγάλης ημέρας στη Γαλλία που εξελίχθηκε σε χάος». Αυτός ήταν ο τίτλος ρεπορτάζ της Le Monde για τις κινητοποιήσεις που έγιναν στη Γαλλία το περασμένο Σάββατο. Στην ηλεκτρονική της έκδοση, η ναυαρχίδα του γαλλικού ιμπεριαλισμού δημοσίευε συνεχώς ανταποκρίσεις συντακτών της από όλες τις μεγάλες γαλλικές πόλεις (Παρίσι, Τουλούζη, Ρεν, Λιόν, Μασσαλία, Μπορντό κ.ά.).
Δημοσιεύουμε μερικές περιγραφές, μέσα από τις οποίες σχηματίζεται η εικόνα μιας τεράστιας, οργισμένης και συχνά βίαιης λαϊκής κινητοποίησης, με όλα τα στοιχεία του αυθόρμητου ξεσηκωμού που δεν μπορεί να καναλιζαριστεί ως «νόμιμη διαμαρτυρία».
«ΧΡΟΝΙΚΟ | Το Σάββατο, 800.000 άνθρωποι διαδήλωσαν σύμφωνα με τους διοργανωτές, 550.000 σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών, Λοράν Νουνιέζ. Σε πολλές πόλεις, επαναλήφθηκε το ίδιο μοτίβο: από τη μία, ένα πλήθος διαδηλωτών, από την άλλη, ανεξάρτητες ομάδες αποφασισμένες να συγκρουστούν.
Οι διοργανωτές ήλπιζαν να δημιουργήσουν μια δυναμική ενότητας γύρω από κοινά αιτήματα σχετικά με κοινωνικά ζητήματα, καλώντας σε μια μεγάλη διαδήλωση το Σάββατο 17 Οκτώβρη. Αυτό που συνέβη, όμως, ήταν ο κατακερματισμός. Μέσα σε μία ημέρα που σημαδεύτηκε σε ολόκληρη τη χώρα από μια μαζική κινητοποίηση, αλλά και από υλικές ζημιές, πρωτοφανείς βιαιότητες και λεηλασίες, φαίνεται ότι συγκρούστηκαν στη Γαλλία διαφορετικοί κόσμοι.
Ανταποκρινόμενες σε ένα κάλεσμα που αφορούσε, μεταξύ άλλων, «το αυξημένο κόστος ζωής», αλλά εντασσόμενες στη συνέχεια του μαθητικού κινήματος που ξεκίνησε στα τέλη Σεπτεμβρίου, οι διαδηλώσεις του Σαββάτου αποσκοπούσαν στη δημιουργία μιας «σύγκλισης των αγώνων» μεταξύ διαφορετικών ομάδων, από τα «κίτρινα γιλέκα» έως τους μαθητές, με τη συμμετοχή διαφόρων επαγγελματικών κλάδων, αριστερών πολιτικών στελεχών και συνδικαλιστικών οργανώσεων.
Η έκκληση για διαδήλωση, που αρχικά γεννήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναμεταδόθηκε από τα μαθητικά συνδικάτα, τα οποία κινητοποιούνται εδώ και έναν μήνα για να εξασφαλίσουν καλύτερες συνθήκες εκπαίδευσης. Από τα χαράματα του Σαββάτου, το ζητούμενο ήταν επίσης να διαπιστωθεί αν το κίνημα των «κίτρινων γιλέκων» θα αναγεννιόταν από τις στάχτες του και θα συνενωνόταν με τους μαθητές, για τους οποίους είχε ήδη βρεθεί μια ονομασία της περίστασης («νεαρά κίτρινα γιλέκα»). Από αυτή την άποψη, η αρχή της ημέρας έμοιαζε διστακτική. Στα σημεία συνάντησης στο Παρίσι, που είχαν ανακοινωθεί τις προηγούμενες ημέρες, μονάδες των δυνάμεων ασφαλείας εμπόδιζαν κάθε συγκέντρωση, ιδίως μπροστά στους σιδηροδρομικούς σταθμούς. Το κέντρο της πόλης είχε κηρυχτεί απαγορευμένη ζώνη για τις διαδηλώσεις. Παρολαυτά, αποτελούσε τον δηλωμένο στόχο μιας πληθώρας μικρών ομάδων, οι οποίες καθοδηγούνταν από πληροφορίες που κοινοποιούνταν σε διάφορα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ακριβώς στις 10 το πρωί, μπροστά στον σιδηροδρομικό σταθμό Σεν-Λαζάρ, ένα «κίτρινο γιλέκο» συνοψίζει τη διπλή του φιλοδοξία για την ημέρα: «Πρώτα η επανάσταση, αλλά και να κοιμηθώ στο κρεβάτι του Μακρόν». Το λέει με ένα μείγμα χιούμορ και σοβαρότητας και αναφέρεται, χωρίς ιδιαίτερη σειρά, στον καπιταλισμό, την αστική τάξη, την αστυνομία και το κόστος ζωής. Ολοι γύρω του συνεχίζουν χορωδιακά, χωρίς να τελειώνουν, να απαριθμούν τα αιτήματα, τις απογοητεύσεις και τις οργές τους, προτού διακοπούν απότομα από την εισβολή μιας μονάδας μοτοσικλετιστών της BRAV-M, η οποία πέφτει πάνω στη συζήτηση: τα «κίτρινα γιλέκα», όπως και οι φοιτητές που περνούσαν από εκεί, υποβάλλονται σε ελέγχους, τους επιβάλλονται πρόστιμα και υφίστανται μερικές σπρωξιές. Μόλις απομακρύνονται οι μοτοσικλετιστές, όλοι διασκορπίζονται, ακόμη πιο εξοργισμένοι, και αρχίζει τότε μια σειρά καταδιώξεων στους δρόμους των εύπορων συνοικιών της δεξιάς όχθης του Σηκουάνα, οι οποίες δεν θα σταματήσουν ούτε όταν πέσει η νύχτα.
Ποιοι είναι οι στόχοι των μικρών αυτόνομων συγκεντρώσεων που σχηματίζονται από το πρωί; Να προχωρήσουν προς το Ελιζέ, την πλατεία Κονκόρντ ή την Όπερα, όσο πιο μακριά μπορούν. Δεν υπάρχει πορεία, δεν υπάρχει αρχηγός, δεν υπάρχει πραγματικά καθορισμένος στόχος, μόνο άτομα σε κίνηση, με ελαφριά βήματα. «Απεργία, αποκλεισμός, αυθόρμητη διαδήλωση!», φωνάζουν πίσω από τις μάσκες, καθώς τρέχουν προς τη λεωφόρο της Όπερας.
Να λοιπόν μια ομάδα περίπου πενήντα αγοριών και κοριτσιών, που καταδιώκονται από αστυνομικές δυνάμεις προς την οδό Κατρ-Σεμπτάμπρ, στο 2ο διαμέρισμα. Μια ξέφρενη καταδίωξη. Οσοι δεν είναι αρκετά γρήγοροι ρίχνονται απότομα στο έδαφος προτού συλληφθούν. Καλύτερα να μη μειώνεις ταχύτητα και να αλλάζεις συνεχώς κατεύθυνση. Μετά από μία καλή ώρα αυτού του παιχνιδιού, η ομάδα έχει κάπως αποδυναμωθεί. Τα μέλη της, όμως, ανακαλύπτουν με χαρά ότι υπάρχουν αμέτρητες ανεξάρτητες ομάδες σαν τη δική τους, οι οποίες κατευθύνονται προς τα ίδια σημεία.
Επανασυνάντηση των «κίτρινων γιλέκων»
Την ίδια στιγμή, σε πολλές πόλεις, τα «κίτρινα γιλέκα» συναντιούνται ξανά. Στην Μπεζανσόν, είναι περίπου εκατό, παλιοί αγωνιστές του κινήματος, στους οποίους έχουν προστεθεί φοιτητές και μαθητές, που αψηφούν τη βροχή για να βρεθούν στο ραντεβού των 10 το πρωί στον κυκλικό κόμβο του μπόουλινγκ στο Σαλεζέλ, ένα επίσης «ιστορικό» σημείο του κινήματος στην περιοχή. Η «σύγκλιση των αγώνων» που ελπίζουν να επιτύχουν εκδηλώνεται αρχικά μέσα από την ανάμειξη των ενδυμασιών: κίτρινα γιλέκα, κεφίγιες, περούκες και κουκούλες.
Προτείνεται να αποκλειστεί ο περιφερειακός δρόμος, αλλά δεν υπάρχει πραγματική διάθεση και η πορεία διαλύεται πριν από το επόμενο ραντεβού, το απόγευμα. Ωστόσο, έχει αρχίσει να διαμορφώνεται ένα κίνημα, στο οποίο προστίθενται νεοφερμένοι, όπως ο Ραφίκ (τα πρόσωπα που αναφέρονται μόνο με το μικρό τους όνομα επιθυμούν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους), ο οποίος εξηγεί: «Η ιδέα ήταν να εκφράσουμε την υποστήριξή μας στα “κίτρινα γιλέκα” και να δείξουμε την εικόνα νέων ανθρώπων από τις συνοικίες, οι οποίοι σήμερα έχουν ενταχθεί στην κοινωνία και κινητοποιούνται».
Στο Παρίσι, από τις αρχές του απογεύματος, η κατάσταση φαίνεται να ξεφεύγει εν μέρει από κάθε έλεγχο και, παράλληλα, να παίρνει διαφορετικές μορφές. Η πλατεία Δημοκρατίας, σημείο εκκίνησης της διαδήλωσης —η οποία εγκρίθηκε με δυσκολία την προηγουμένη—, είναι ασφυκτικά γεμάτη. Ωστόσο, στους γύρω δρόμους παραμένουν ομάδες ενθουσιωδών διαδηλωτών που δεν μπορούν να εισέλθουν, λόγω έλλειψης χώρου.
Ορισμένοι διαδηλωτές, βίαιοι και οργανωμένοι, επιτίθενται ήδη στον αστικό εξοπλισμό, επιχειρούν να εισβάλουν στο στρατόπεδο της Ρεπουμπλικανικής Φρουράς, πυρπολούν ένα αυτοκίνητο και προκαλούν καταστροφές παντού. Το πυκνό πλήθος ταλαντεύεται και κλυδωνίζεται, με κίνδυνο να ποδοπατηθούν άνθρωποι. Σε ένα άκρο της πλατείας πραγματοποιούνται επιθέσεις των CRS [τα διαβόητα γαλλικά ΜΑΤ], προκαλώντας μεγάλες μετακινήσεις του πλήθους. Ενα σύστημα διαδοχικών ζωνών ελέγχου ουσιαστικά εγκλωβίζει τους διαδηλωτές σε αυτόν τον κατάμεστο χώρο. Είναι η συνταγή μιας πιθανής καταστροφής, η οποία ευτυχώς δεν συμβαίνει.
Τότε αρχίζουν να εξελίσσονται παράλληλα διάφορες δυναμικές. Πρώτα, η κύρια πορεία καταφέρνει τελικά να ανοίξει τον δρόμο και ξεκινά προς την πλατεία Κλισί. Αποτελείται από ένα τεράστιο πλήθος, με μεγάλο ενθουσιασμό και ειρηνική διάθεση. Ακούγονται μουσικές και συνθήματα. Ο κόσμος κινείται ασφυκτικά, αλλά η πορεία προχωρά χωρίς αξιοσημείωτες συγκρούσεις. Επικεφαλής αυτής της πορείας μαθητών και φοιτητών, ο Ριάντ Ρανί, πρόεδρος της Μαθητικής Συνδικαλιστικής Ενωσης, και η Σαμπρίν Χαρμπάχ, εκπρόσωπος Τύπου της Φοιτητικής Ενωσης, χαρακτηρίζουν την ημέρα «κατακλυσμιαία». «Μας ξεπερνά, τα πράγματα κινούνται προς όλες τις κατευθύνσεις και αυτό ακριβώς χρειάζεται. Εντασσόμαστε στην παράδοση του Μάη του ’68», εκτιμά η Σαμπρίν Χαρμπάχ. «Ο Μακρόν ήθελε να περάσουμε απέναντι στον δρόμο, κι εμείς περάσαμε, αλλά για έναν καλό λόγο: για να καταλάβουμε την πλατεία Δημοκρατίας και να δηλώσουμε ότι δεν θα μας διχάσουν».
Ισως να μην πρόκειται για την αναγγελθείσα «σύγκλιση των αγώνων», αλλά στην πορεία υπάρχει κάθε λογής κόσμος. Η Λουσί και ο Τομά, που μόλις αποφοίτησαν από την HEC, εκφράζουν την υποστήριξή τους: «Εχουμε επίγνωση ότι ήμασταν προνομιούχοι φοιτητές και ότι έχουμε καθήκον αλληλεγγύης». Λίγο πιο πέρα, μια ομάδα φυσικοθεραπευτών με λευκές μπλούζες προσπαθεί να ακουστούν τα δικά της αιτήματα. Οσο για τη Μαρία και την Μπέτι, δύο «βετεράνους» των «κίτρινων γιλέκων», όπως αυτοαποκαλούνται, κοιτάζουν συγκινημένες αυτή τη μάζα νέων, χαρούμενες που βλέπουν ότι τα δικά τους γιλέκα, τα οποία «έχουν γνωρίσει τον πόλεμο» το 2018, είναι ίδια με εκείνα που φορούν οι νέοι, γεμάτοι πάθος.
Η πυκνότητα του πλήθους κατά μήκος της διαδρομής είναι απίστευτα μεγάλη. Οι γύρω δρόμοι, τα στενά, οι λεωφόροι και οι μεγάλες οδικές αρτηρίες είναι επίσης ασφυκτικά γεμάτα. Ωστόσο, αρχίζει να αναπτύσσεται ένα πυκνό δίκτυο «αυθόρμητων» διαδηλώσεων. Σημειώνονται οι πρώτες λεηλασίες. Μετά από ένα σούπερ μάρκετ κοντά στην πλατεία Δημοκρατίας, λεηλατούνται και καταστρέφονται ορισμένα καταστήματα. Στήλες καπνού υψώνονται στον ουρανό από κάδους απορριμμάτων ή ποδήλατα που έχουν πυρποληθεί.
Σε πολλές άλλες πόλεις, επαναλαμβάνεται το ίδιο μοτίβο. Από τη μία, μεγάλος αριθμός διαδηλωτών συμμετέχει σε δεκάδες πορείες, παρά τις εντάσεις, από τη Ρεν έως την Τουλούζη. Από την άλλη, ανεξάρτητες ομάδες είναι αποφασισμένες να συγκρουστούν. Στο τέλος της ημέρας, οι διοργανωτές εκτιμούν ότι 800.000 άνθρωποι διαδήλωσαν σε ολόκληρη τη Γαλλία. Ο υπουργός Εσωτερικών, Λοράν Νουνιέζ, κάνει από την πλευρά του λόγο για 550.000 διαδηλωτές και αποδίδει την ευθύνη για αυτό που ο πρωθυπουργός, Σεμπαστιάν Λεκορνί, χαρακτήρισε «βία εξαιρετικής έντασης» σε «ομάδες καταστροφέων, αρκετές εκατοντάδες —σε ορισμένες περιπτώσεις, ανάλογα με την περιοχή, αρκετές χιλιάδες—, που υποκινούνται σαφώς από την άκρα Αριστερά».
Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, επικεφαλής της Ανυπότακτης Γαλλίας, ο οποίος συμμετείχε στην πορεία, απέδωσε μέσω του X την ευθύνη για τα επεισόδια στον τρόπο με τον οποίο οι αρχές διαχειρίστηκαν την κατάσταση, εκτιμώντας: «Η σύγκρουση φαίνεται να αποτελεί τον στόχο αυτής της στρατηγικής διατήρησης της τάξης. Αξιοθρήνητο», και κατηγόρησε τον νομάρχη της αστυνομίας ότι «οργάνωσε την αταξία».
Το βράδυ, το Παρίσι έμοιαζε ξαφνικά με μια πόλη ταυτόχρονα ανοιχτή και αποπροσανατολισμένη, στην οποία οι συνήθεις κανόνες είχαν πάψει να ισχύουν, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας αδυνατούσαν να ελέγξουν την κατάσταση σε πολλά σημεία. Στη Μαντλέν, διαδηλωτές συγκεντρωμένοι σε μαύρα μπλοκ εξαπολύουν συστηματικές επιθέσεις εναντίον μιας γραμμής αστυνομικών αντιμετώπισης ταραχών, οι οποίοι φαίνονται υπερβολικά λίγοι για να εμποδίσουν την πρόσβαση στην πλατεία Κονκόρντ. Με συντονισμένες κινήσεις, οι επιτιθέμενοι παίρνουν τμήματα οδοφράγματος και τα πετούν λίγα μέτρα πιο πέρα, προχωρώντας βήμα προς βήμα προς την αστυνομία, εναντίον της οποίας πέφτουν βροχή μπουκάλια, πέτρες και κάθε λογής αντικείμενα.
Στην άλλη πλευρά της πλατείας, ακριβώς μετά το κατάστημα Fraternité police —σε μια διακριτική ειρωνεία—, το οποίο πουλά αντικείμενα σχετικά με τις δυνάμεις ασφαλείας, μεταξύ άλλων διακριτικά, άλλοι αποφασισμένοι διαδηλωτές προχωρούν επίσης, επιχειρώντας να περικυκλώσουν τους αστυνομικούς. Οι τελευταίοι καταφέρνουν να απεγκλωβιστούν με μεγάλη δυσκολία, χρησιμοποιώντας χειροβομβίδες απώθησης για τη διάσπαση του κλοιού και ριπές δακρυγόνων.
«Πού είναι η Chanel;»
Στους δρόμους συναντά κανείς φοιτητές και μαθητές, τους οποίους οι εβδομάδες διαδηλώσεων έχουν σκληραγωγήσει, δίπλα σε μικρές ομάδες οργανωμένες για να αντιμετωπίσουν τις δυνάμεις ασφαλείας, στις οποίες όμως προσχωρεί κυρίως ένας αυξανόμενος αριθμός συμμετεχόντων. Υπάρχουν, μεταξύ άλλων, διαδηλωτές που προέρχονται από λαϊκές συνοικίες, καθώς και αρκετοί λεηλατητές που δεν πιστεύουν στα μάτια τους. Ολος αυτός ο πλούτος των εύπορων συνοικιών βρίσκεται ξαφνικά σε απόσταση αναπνοής ή σε απόσταση ενός χτυπήματος με σφυρί. «Ορκίζομαι στον Αλλάχ, εδώ οι συνοικίες είναι πλούσιες, χάρη στα κέρδη από τα προάστια», φωνάζει ένας πολύ νεαρός άνδρας ανάμεσα στη μικρή ομάδα του, καθώς κινούνται κοντά στην οδό Λαφαγιέτ.
Σε κοντινή απόσταση, ο ιδιοκτήτης ενός καταστήματος εμπορίας χρυσού προσπαθεί να στερεώσει το διαλυμένο μεταλλικό ρολό του, με απογοητευμένο ύφος μπροστά στην έκταση των ζημιών και των λεηλασιών στο εσωτερικό. Μπορεί κανείς να διασχίσει ολόκληρη τη δεξιά όχθη του Παρισιού οδηγώντας πάνω σε σπασμένα γυαλιά. Πρέπει να αποφεύγει ποδήλατα και κάδους απορριμμάτων που έχουν πυρποληθεί, καθώς και οδοφράγματα που στήνονται και εγκαταλείπονται εξίσου γρήγορα. Οσο κι αν περνούν με βρυχηθμό οι μοτοσικλετιστές της BRAV-M και κινητές μονάδες αστυνομικών και CRS μετακινούνται από τη μία μικρής έκτασης εξεγερσιακή εστία στην άλλη, δεν μπορούν να περιορίσουν την έκταση της αταξίας.
Το ταχυδρομείο των Τεχνών και των Επαγγελμάτων, στην οδό Παπέν, στο 3ο διαμέρισμα, λεηλατείται από μια ομάδα πολύ νεαρών καταστροφέων — ένας από αυτούς είναι μικρότερος των 10 ετών. Ολες οι είσοδοι του μετρό στη γύρω περιοχή είναι κλειστές. Οι περαστικοί αναζητούν τρόπο να ξεφύγουν από τη συνοικία. Στις Μεγάλες Λεωφόρους, τουρίστες με τσάντες πολυτελών εμπορικών σημάτων προσπαθούν απεγνωσμένα να εγκαταλείψουν την περιοχή, διασταυρώνονται με λεηλατητές που μεταφέρουν τα δικά τους λάφυρα, μέσα σε σύννεφα δακρυγόνων.
Σε πολλούς δρόμους της δεξιάς όχθης του Παρισιού, οι ίδιες σκηνές επαναλαμβάνονται σε όλο και περισσότερα σημεία, οι ίδιες βιαιότητες. Εκτοξεύονται κυβόλιθοι. Αυτοκίνητα, φορτηγά και μηχανήματα εργοταξίων καίγονται. Ξεκινώντας από τη Μαντλέν, έχουν συντριβεί οι βιτρίνες των καταστημάτων Kenzo, αλλά και των Salomon και Arc’teryx, ενώ τα ράφια έχουν αδειάσει. Το κατάστημα Céline στη λεωφόρο Μοντέν λεηλατήθηκε. Σε κοντινούς δρόμους, ένας τύπος προσπαθεί, μαζί με τους φίλους του, να μάθει «πού είναι η Chanel».
Οσο περνούν οι ώρες, οι λεηλασίες εξαπλώνονται όλο και περισσότερο. Ομάδες επιτιθέμενων συνεργάζονται για να καταστρέψουν προσόψεις καταστημάτων και μεταλλικά ρολά, τα οποία γκρεμίζουν με ισχυρά χτυπήματα, χρησιμοποιώντας και στοιχεία του αστικού εξοπλισμού. Ενα πρακτορείο στοιχημάτων PMU στη λεωφόρο Μπομαρσέ λεηλατείται μέσα σε μια στιγμή. Σε ένα κανάλι ενημέρωσης της εφαρμογής Signal, όπου ανταλλάσσουν πληροφορίες «σκληροπυρηνικοί» διαδηλωτές, ένας ανώνυμος προσφέρει προς πώληση κασκόλ Burberrys και ορίζει σημείο συνάντησης κοντά στον σταθμό Σεν-Λαζάρ.
Σε πολλές πόλεις της Γαλλίας, η έκταση των διαδηλώσεων συνοδεύτηκε από αντίστοιχες εκρήξεις βίας. Στη Λιόν, πυρπολήθηκε το γραφείο τουρισμού στην πλατεία Μπελκούρ. Στη Μασσαλία, καταστροφείς επιχείρησαν να επιτεθούν σε αστυνομικό τμήμα και στη συνέχεια μια ομάδα με καλυμμένα πρόσωπα παραβίασε την είσοδο του δημαρχείου και προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές, ανατρέποντας, μεταξύ άλλων, ένα άγαλμα της Μαριάν. Στο Μπορντό, η κατοικία της νομάρχη υπέστη βανδαλισμούς. Πολλές λεηλασίες σημειώθηκαν επίσης στην Τουλούζη.
Ο Σεμπαστιάν Λεκορνί ανακοίνωσε το βράδυ του Σαββάτου ότι 1.200 άνθρωποι είχαν συλληφθεί και 150 αστυνομικοί και χωροφύλακες είχαν τραυματιστεί, εκτιμώντας ότι «είναι θαύμα που ο απολογισμός δεν είναι βαρύτερος» και επισημαίνοντας ότι είχαν γίνει στόχοι κέντρα εξουσίας. Ο πρωθυπουργός πρόσθεσε ότι επρόκειτο για έναν «πολιτικό ελιγμό που αποδέχεται τη βία», με τον οποίο «δεν θα επιτρέψω να με εκφοβίσουν». «Θα παραμείνουμε όλοι ενωμένοι απέναντι στους σπορείς του χάους, που επιδιώκουν μόνο να καταλύσουν τους θεσμούς μας και εμποδίζουν όσους εκφράζουν ειρηνικά τα αιτήματά τους να το κάνουν», υποσχέθηκε».
Σε τι κατατείνουν οι περιγραφές της Monde, που κάθε άλλο παρά υπέρ των διαδηλωτών είναι, αν και προσπαθεί να κρατήσει ένα ουδέτερο δημοσιογραφικό ύφος; Στο ότι δεν υπάρχει κανένας διαχωρισμός και καμιά εχθρότητα ανάμεσα σε «ειρηνικούς» και «βίαιους» διαδηλωτές, αλλά αντίθετα υπάρχει ώσμωση. Αυτό που ξεκινά από μικρές ομάδες σύντομα μαζικοποιείται. Οι νέοι που γεύονται την αστυνομική βία στο δρόμο, σύντομα απαντούν οι ίδιοι με βία. Ετσι, το μπλοκ των «βίαιων» μεγαλώνει συνέχεια και διασπείρεται σε ολοένα και μεγαλύτερη έκταση, καθιστώντας αδύνατη την αποτελεσματική καταστολή του από τις σιδερόφραχτες και αδίστακτες δυνάμεις καταστολής, πεζές και εποχούμενες.
Τα έχει ξαναζήσει αυτά τα φαινόμενα η Γαλλία. Οχι μόνο τον Μάη του 1968, που εξακολουθεί να αποτελεί ένα σύμβολο και πηγή έμπνευσης και για τις σημερινές γενιές, αλλά πάρα πολλές φορές έκτοτε. Τα έχουμε ζήσει και στη χώρα μας, κυρίως στη νεολαιίστικη εξέγερση του Δεκέμβρη του 2008.
Πανομοιότυπες είναι επίσης οι αντιδράσεις του αστικού πολιτικού φάσματος, κάθε φορά που ξεσπά η ζωογόνος λαϊκή αντιβία στους δρόμους. Προσπαθούν να διαστρεβλώσουν το φαινόμενο και να το εντάξουν στα πολιτικά τους αφηγήματα, μετατρέποντάς το σε καύσιμο της στρατηγικής τους.
Στη Γαλλία, ο πρωθυπουργός μειοψηφίας Λεκορνί και ο υπουργός Εσωτερικών Νουνιέζ έριξαν αμέσως την ευθύνη στον Μελανσόν και το κόμμα του (Ανυπότακτη Γαλλία). Ο Μακρόν εμφανίστηκε σαν καρικατούρα του Ντεγκόλ, παριστάνοντας τον «πατερούλη του έθνους». Ο Μελανσόν απολογείται στους «νοικοκυραίους», καταδικάζοντας τη βία και αποδίδοντάς την στους χειρισμούς της Αστυνομίας, υπαινισσόμενος… κυβερνητική προβοκάτσια για να συκοφαντηθεί ο ίδιος και το κόμμα του (θυμίζει την ηγεσία του Περισσού κατά την νεολαιίστικη εξέγερση του 2008, αλλά και κατά τους αγώνες ενάντια στα Μνημόνια την περίοδο 2010-2012). Η Λεπέν καταγγέλλει τον Μακρόν και την κυβέρνηση Λεκορνί ότι δεν στελέχωσαν επαρκώς την Αστυνομία και έδωσαν εντολές… υποχωρητικότητας στην αντιμετώπιση της βίας. Και ο «προτεζέ» της Ζορντάν Μπαρντελά επισκέπτεται το αρχηγείο της μπατσαρίας στο Παρίσι για να εκφράσει την αλληλεγγύη του στους… πληγέντες μπάτσους.
Τα αυθόρμητα εξεγερτικά κινήματα πάντοτε περιφρονούν τα αφηγήματα των αστικών πολιτικών δυνάμεων. Συχνά, η πλειοψηφία όσων συμμετέχουν σ’ αυτά τα κινήματα είτε δεν έρχεται καν σε επαφή μ’ αυτά τα αφηγήματα είτε οργίζεται με τη ρητορική των κηρύκων της κοινωνικής ειρήνης και ευπρέπειας. Η δυναμική των αυθόρμητων ξεσηκωμών δεν καθορίζεται από «εντολές» των αστικών κομμάτων, αλλά από την πίεση του ατμού που έχει συμπιεστεί μέσα στο καζάνι της κοινωνίας. Οταν η βαλβίδα αποσυμπίεσης παύει να λειτουργεί, τότε το καπάκι διαλύεται και ο ατμός ξεπηδά με όλη του τη δύναμη, καταστρέφοντας ό,τι σταθεί μπροστά του ως εμπόδιο.
Αυτά τα ξεσπάσματα έχουν πολλές πλευρές. «Ειρηνικές» και βίαιες και ευτράπελες. Αυτές δεν είναι αντιπαραθετικές, όπως θέλουν να τους παρουσιάζουν οι αστοί πολιτικοί και οι ενσωματωμένοι στην αστική τάξη πραγμάτων δημοσιολόγοι και διανοούμενοι. Είναι συμπληρωματικές, όπως καλά γνωρίζουν όσοι συμμετέχουν ή «μύρισαν» έστω και λίγο τον αέρα στο δρόμο.
Ενας γάλλος κωμικός, γνωστός ως Mr.Nouar, κατέγραψε σε ένα σύντομο βίντεο την ποικιλομορφία του κινήματος που κατέκλυσε το Σάββατο στο Παρίσι. Στις ελάχιστες εικόνες που μοντάρισε φαίνεται η συμπληρωματικότητα όλων των εκφάνσεων αυτού του κινήματος.
Τις εικόνες που ακολουθούν μας τις έστειλαν σύντροφοι από το Παρίσι. Είναι ένα μικρό δείγμα της κοινωνικής συνείδησης που κινεί τις νεολαιίστικες και λαϊκές μάζες και του πώς αυτή η κινητήρια δύναμη μπορεί να εξαφανίσει τα όρια ανάμεσα στο «ειρηνικό» και το «βίαιο».
1 καθηγητής για 35 μαθητές. 5 ΜΑΤάδες για 1 μαθητή.
Μιζέρια (αντί για μινιστέρ/υπουργείο) Πολιτισμού – Ελευθερία Αδελφοσύνη Επισφάλεια.
To Λύκειο Πολ Ελιάρ του Σαν Ντενί στον αγώνα.
Siamo tutti antifascisti.
