Η Δανία, η Σουηδία και η Τουρκία επιβάλλουν τέλη παροχής υπηρεσιών σε πλοία για τη διέλευσή τους από στενά ύδατα που βρίσκονται στην επικράτειά τους, δημιουργώντας προηγούμενο για το Ιράν και το Ομάν να πράξουν το ίδιο στο Στενό του Ορμούζ.
Η αμερικανική επενδυτική τράπεζα JPMorgan εκτίμησε ότι η στρατηγική του Ιράν και του Ομάν να επιβάλουν υποχρεωτικά «τέλη ασφάλειας της ναυσιπλοΐας» για τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ ενδέχεται να είναι νομικά δικαιολογημένη, ανέφεραν οι Financial Times (FT) νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
Η JPMorgan εξήγησε σε υπόμνημά της ότι το διεθνές δίκαιο παρέχει στα πλοία το δικαίωμα της «αβλαβούς διέλευσης» από χωρικά ύδατα, καθιστώντας παράνομη την επιβολή τελών απλώς για τη διέλευση (διόδια). Ωστόσο, η επιβολή τελών για συγκεκριμένες υπηρεσίες ναυσιπλοΐας και ασφάλειας μπορεί να επιτρέπεται, υποστήριξε το υπόμνημα.
Για παράδειγμα, η Δανία και η Σουηδία επιβάλλουν σήμερα χρεώσεις σε πλοία που διέρχονται από τα Δανικά Στενά. Αντί να επιβάλλουν διόδια, κάτι που θα ήταν παράνομο, χρεώνουν για υπηρεσίες. Ο Νόμος της Δανίας περί Πλοήγησης καθιστά υποχρεωτική την πλοήγηση από πλοηγό για πλοία που μεταφέρουν επικίνδυνο φορτίο – όπως πετρέλαιο, χημικά ή αέρια – ή περισσότερους από 5.000 μετρικούς τόνους πετρελαίου καυσίμου.
Η πλοήγηση από πλοηγό είναι υπηρεσία καθοδήγησης ενός πλοίου ή αεροσκάφους μέσα από επικίνδυνα, περιορισμένα ή παράκτια ύδατα και τοπικές περιοχές, με τη χρήση οπτικών σημείων αναφοράς, χαρτών και εξειδικευμένης τοπικής γνώσης. Τα τέλη πλοήγησης καταβάλλονται στο υπουργείο Επιχειρήσεων της Δανίας και κυμαίνονται από 10.000 έως 25.000 δολάρια ανά διέλευση για ένα δεξαμενόπλοιο Balticmax.
Baier: Mr. Secretary, you can concede, can’t you, that the U.S. doesn’t have total control over the Strait of Hormuz?
Wright: Are they causing some difficulties for their neighbors and the world economy? Absolutely. But their ability to cause difficulties are declining.
Baier:…
— Clash Report (@clashreport) August 14, 2026
Μια ακόμη χώρα που λειτουργεί «ένα de facto διόδιο» για τα πετρελαιοφόρα είναι η Τουρκία, σύμμαχος των ΗΠΑ και μέλος του ΝΑΤΟ, έγραψε η JPMorgan. Οι τουρκικές αρχές διαθέτουν «ευρείες ρυθμιστικές αρμοδιότητες στα Τουρκικά Στενά και μπορούν να χρεώνουν για υπηρεσίες βάσει της Σύμβασης του Μοντρέ του 1936 σχετικά με το καθεστώς των Στενών».
Η Αγκυρα χρεώνει ένα πετρελαιοφόρο τύπου Suezmax περίπου 130.000 δολάρια για διέλευση μετ’ επιστροφής, δηλαδή περίπου 0,13 δολάρια ανά βαρέλι αργού πετρελαίου. Σε αντάλλαγμα για το τέλος, η Τουρκία παρέχει φάρους, φωτεινή σήμανση και πλωτήρες διαύλων, καθώς και υπηρεσίες υγειονομικού ελέγχου και επείγουσας διάσωσης.
Σύμφωνα με την JPMorgan, αυτά τα προηγούμενα δείχνουν ότι το σχέδιο του Ιράν και του Ομάν να επιβάλουν υποχρεωτικές χρεώσεις για «ασφάλεια της ναυσιπλοΐας» για τη διέλευση από το Ορμούζ θα μπορούσε να είναι νομικά δικαιολογημένο.
Σε προηγούμενο σημείωμα που δημοσιεύτηκε τον Μάιο, οι αναλυτές της επενδυτικής τράπεζας έγραψαν: «Με τη διαμόρφωση του μέτρου ως τέλος υπηρεσίας και όχι ως διόδιο διέλευσης, και με τον συντονισμό με το Ομάν, το άλλο παράκτιο κράτος, το Ιράν θα μπορούσε να επιχειρήσει να δημιουργήσει ένα νομικό πλαίσιο που να φαίνεται συμβατό με το διεθνές ναυτικό δίκαιο».
Ο Αμίρ Χαντζανί του Responsible Statecraft υποστηρίζει ότι η δημιουργία μιας ιρανο-ομανικής αρχής διέλευσης θα ωφελούσε τους εμπορικούς ναυλωτές. «Τα πλοία αποκτούν μια προβλέψιμη διαδικασία αντί οι διοικητές των IRGC (Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης) να αποφασίζουν κατά βούληση ποιος περνάει, ποιος δεν περνάει και να υπάρχει ένας απρόβλεπτος μηχανισμός τιμολόγησης», έγραψε ο Χαντζανί.
Ταυτόχρονα, οι αμερικανικές κυρώσεις και οι περιοριστικοί όροι ασφάλισης ενδέχεται να δημιουργήσουν σοβαρά ζητήματα συμμόρφωσης για τις διεθνείς εταιρίες πετρελαίου και ναυτιλίας που επιδιώκουν να διέλθουν από το Στενό του Ορμούζ βάσει μιας τέτοιας πρότασης.
Το Reuters ανέφερε στις 6 Αυγούστου ότι αν οι ναυτιλιακές εταιρίες καταβάλλουν τέλη υπηρεσιών στο Ιράν για να διέλθουν από το Ορμούζ, αυτό θα ενεργοποιούσε αμερικανικές κυρώσεις που έχουν επιβληθεί μονομερώς στην Persian Gulf Strait Authority (PGSA). «Οποιαδήποτε πληρωμή θα μπορούσε να οδηγήσει σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων», ανέφεραν στο Reuters ανώνυμες πηγές του κλάδου.
Μεγάλες ναυτιλιακές εταιρίες έχουν επίσης εκφράσει ανησυχίες σχετικά με μια ρήτρα που εισήγαγε τον περασμένο μήνα η Lloyd’s Market Association (LMA), η οποία τερματίζει την ασφαλιστική κάλυψη ενός πλοίου αν αυτό καταβάλει διόδιο ή τέλος για τη διέλευσή του από το Στενό του Ορμούζ.
ΠΗΓΗ: The Cradle
ΔΙΑΒΑΣΤΕ
Θα πληρώνουν τέλη υπηρεσιών στο Ορμούζ και θα πουν κι ένα τραγούδι
Απροκάλυπτη αμερικανοδουλεία και σιωνιστοδουλεία από τον Μητσοτάκη
