O Mητσοτάκης είναι ο πρώτος πρωθυπουργός κράτους μέλους της ΕΕ που επισκέφτηκε τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) μετά την τελευταία επίθεση του Ιράν στο εμιρατινό λιμάνι της Φουτζέιρα. Η επίσκεψη ήταν προγραμματισμένη, λένε τα παπαγαλάκια της κυβερνητικής προπαγάνδας, θεωρώντας ότι απευθύνονται σε Χαχόλους. Πόσες προγραμματισμένες επισκέψεις έχουν αναβληθεί, όταν μεσολάβησαν γεγονότα ήσσονος σημασίας σε σχέση με μια πολεμική επίθεση;
Ο Μητσοτάκης, όμως, είχε «δουλειές» στα Εμιράτα. Εκεί έχει… ξενιτευτεί και η κόρη του για να βγάλει τον… επιούσιο. Δεν εννοούμε, όμως, μόνο ούτε κυρίως τις οικογενειακές «δουλειές», αλλά τις πολιτικές (αν και είναι γνωστό ότι για τους Μητσοτάκηδες αυτά πάνε μαζί). Ο Μητσοτάκης είναι ο πιο στενός σύμμαχος του Νετανιάχου και τα ΗΑΕ είναι ο μοναδικός στενός σύμμαχος της σιωνιστικής οντότητας στην περιοχή του Κόλπου. Οι υπόλοιπες δυναστείες της περιοχής κρατούν αποστάσεις, έχοντας βάλει στη βαθιά κατάψυξη τις Συμφωνίες του Αβραάμ.
«Ο Πρωθυπουργός εξέφρασε την καταδίκη του για τις επιθέσεις του Ιράν εναντίον των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και επανέλαβε την αλληλεγγύη της Ελλάδας», αναφέρει η επίσημη ιστοσελίδα του πρωθυπουργού. Σε ποιον τα ανέφερε αυτά; Στον διαβόητο πρόεδρο των ΗΑΕ, σεΐχη Mohamed bin Zayed Al Nahyan (θα δούμε παρακάτω γιατί έχει καταστεί διαβόητος ο ΜΒΖ).
Δημοσιεύουμε στη συνέχεια ένα εκτενές άρθρο του Ντέιβιντ Χερστ, συνιδρυτή και αρχισυντάκτη του Middle East Eye, για τις εξελίξεις στην περιοχή, το ρόλο των ΗΑΕ και ιδιαίτερα του Mohamed bin Zayed Al Nahyan. Ο Χερστ είναι από τους καλύτερα ενημερωμένους δυτικούς δημοσιογράφους σε θέματα του Κόλπου και της Μέσης Ανατολής. Υπήρξε επί χρόνια αρθρογράφος διεθνών θεμάτων στην The Guardian και ανταποκριτής στη Ρωσία, την Ευρώπη και το Μπέλφαστ.
Το συγκεκριμένο άρθρο του Χερστ είναι – όπως συμβαίνει σε όλες τις αναλύσεις του – γεμάτο με παραπομπές που επιβεβαιώνουν τα στοιχεία που επικαλείται. Ο τρόπος ανάλυσης και τα συμπεράσματα είναι δικά του, όμως τα δεδομένα που επικαλείται δεν αμφισβητούνται. Θα διαφωνήσουμε με τον τρόπο ανάλυσης του Χερστ, ιδιαίτερα με την αγνόηση των σχέσεων εξάρτησης ανάμεσα στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις και τις χώρες της περιοχής, ακόμα και αυτές που διαθέτουν περιφερειακή ισχύ (η πρόσκλησή του σ’ αυτές τις χώρες να συμπήξουν άξονα ασφάλειας κόντρα σε Ισραήλ και ΗΑΕ – και ΗΠΑ φυσικά – είναι τουλάχιστον αφελής), θα διαφωνήσουμε όταν αποδίδει «τα πάντα όλα» σε ένα μόνο πρόσωπο, τον διαβόητο ΜΒΖ (Mohamed bin Zayed), μολονότι δεχόμαστε ότι οι ηγετικές προσωπικότητες παίζουν ρόλο στις ιστορικές εξελίξεις (όμως ο ΜΒΖ και τα ΗΑΕ εκφράζουν ευρύτερα κεφαλαιοκρατικά κέντρα, εκτός ΗΑΕ και Μέσης Ανατολής).
Τα στοιχεία που παρουσιάζει ο Χερστ, όμως, είναι εντυπωσιακά. Και έχουν πρόσθετη αξία γιατί έκανε δουλειά συγκέντρωσης και συστηματοποίησης αυτών των στοιχείων, ώστε να μην καταλείπεται καμιά αμφιβολία για την πορεία του πολέμου που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ ενάντια στο Ιράν.
Yπ’ αυτό το πρίσμα θα πρέπει να δούμε και την επίσκεψη του Μητσοτάκη στα ΗΑΕ. Εσπευσε να προσφέρει πολιτική κάλυψη και διπλωματική στήριξη στο πιο απομονωμένο αραβικό κρατικό μόρφωμα, χωρίς ίχνος του ισαποστακισμού που προσπαθούν να τηρήσουν οι ευρωπαϊκές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις. Η «σωστή πλευρά της Ιστορίας» είναι η συμμαχία με τους αμερικάνους ιμπεριαλιστές, με τους ισραηλινούς σιωναζιστές και με τον στενό άραβα σύμμαχό τους. Μια συμμαχία που – εκτός των άλλων – απομονώνει τον ελληνικό λαό από τους λαούς της ευρύτερης γειτονιάς μας.
Η Σαουδική Αραβία και οι σύμμαχοί της πρέπει να περιορίσουν τον αναδυόμενο άξονα Ισραήλ–ΗΑΕ
του David Hearst
Η ολοένα και πιο εμφανής εμπλοκή των ΗΑΕ στα σχέδια του Ισραήλ αποτελεί συνταγή για μια σύγκρουση που θα μπορούσε να διαρκέσει δεκαετίες.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει φτάσει σε αδιέξοδο με το Iράν. Οποια πορεία κι αν ακολουθήσει τώρα, και όποιοι ήταν αρκετά ανόητοι ώστε να τον ακολουθήσουν, θα τους οδηγήσει σε μεγαλύτερο κίνδυνο. Αν ο Τραμπ επιλέξει τον πόλεμο, μπορεί να είναι βέβαιος ότι θα κοστίσει περισσότερες ζωές Αμερικανών από ό,τι ο πρώτος γύρος.
Αν πεζοναύτες των ΗΠΑ αποβιβαστούν σε οποιοδήποτε νησί του Ιράν στο Στενό του Ορμούζ, θα μετατραπούν σε εύκολους στόχους για drones και πυραύλους σε έδαφος που δεν τους προσφέρει καμία κάλυψη. Μια τέτοια εκστρατεία θα μπορούσε να γίνει η «Καλλίπολη» του Τραμπ. Αν δεν θυμάται τι συνέβη εκεί, πρόκειται για μία από τις αποφάσεις του Ουίνστον Τσόρτσιλ που ο Τραμπ δεν θα ήθελε να επαναλάβει.
Αν ο πόλεμος ξαναρχίσει, θα επεκταθεί και γεωγραφικά. Το Ιράν δεν μπλοφάρει όταν απειλεί να κλείσει την Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ, αν συνεχιστεί η αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία βομβαρδισμών.
Αν ο Τραμπ επιλέξει την ειρήνη, αυτή θα γίνει με όρους πολύ κατώτερους των πολεμικών του στόχων. Ας αφήσουμε κατά μέρος τον εμπλουτισμό ουρανίου. Αν το Ιράν ήθελε πυρηνικό όπλο, θα μπορούσε να το είχε αποκτήσει εδώ και πολύ καιρό.
Διαδοχικές εκθέσεις της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (International Atomic Energy Agency) δεν βρήκαν αποδείξεις για οργανωμένο, ενεργό πρόγραμμα πυρηνικών όπλων. Το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου δημιουργήθηκε μόνο αφού ο Τραμπ αποχώρησε από τη συμφωνία που είχε επιτευχθεί με τον Μπαράκ Ομπάμα.
Αυτό το απόθεμα αποτελεί διαπραγματευτικό χαρτί, το οποίο η Τεχεράνη θα μπορούσε εύκολα να αποσύρει – είτε μέσω αραίωσης, όπως έχει ήδη προτείνει, είτε αποστέλλοντάς το στο Πακιστάν.
Χωρίς εναλλακτικό σχέδιο
Οι τρεις μεγάλες απώλειες του Τραμπ σε μια διαπραγματευμένη συμφωνία είναι οι εξής: καμία αλλαγή καθεστώτος – στην πραγματικότητα το αντίθετο, δηλαδή ενίσχυση του καθεστώτος. Καμία παράδοση των πυραύλων και των drones του Ιράν, με το Στενό του Ορμούζ να βρίσκεται de facto υπό ιρανικό έλεγχο.
Μια συμφωνία βασισμένη σε αυτούς τους πυλώνες θα καθιστούσε δύσκολο ακόμη και για τον Τραμπ να την παρουσιάσει ως νίκη, πόσο μάλλον ως επιτυχία σε σχέση με το κόστος, που εκτιμάται μεταξύ 630 δισ. και 1 τρισ. δολαρίων.
Η επίθεση του Τραμπ στο Ιράν θα μπορούσε να είχε νόημα από στρατιωτική άποψη αν η Mοσάντ είχε καταφέρει να ανατρέψει την Ισλαμική Δημοκρατία μέσα σε λίγες ημέρες μετά τη δολοφονία της ανώτατης ηγεσίας της.
Πλέον είναι σαφές, από πηγές ασφαλείας των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ότι η αλλαγή καθεστώτος μέσω «αποκεφαλισμού» ήταν εξαρχής το πραγματικό σχέδιο. Οταν αυτό απέτυχε, ούτε ο Τραμπ ούτε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είχαν εναλλακτικό σχέδιο, πέρα από τη συνέχιση των βομβαρδισμών στο Ιράν – όπως και έγινε για δύο μήνες.
Σύμφωνα με δημοσιογραφικές αποκαλύψεις, το αρχικό σχέδιο αλλαγής καθεστώτος εξελισσόταν σε τρία στάδια.
Ο Νετανιάχου και ο επικεφαλής της Μοσάντ Νταβίντ Μπαρνέα φαίνεται ότι είχαν «μεθύσει» από την «επιτυχία» των επιθέσεων με βομβητές (pager), που σκότωσαν 42 άτομα και ακρωτηρίασαν χιλιάδες στον Λίβανο. Στην πραγματικότητα, οι επιθέσεις αυτές και οι δολοφονίες της ηγεσίας της Χεζμπολά οδήγησαν στην αναζωογόνηση μιας δύναμης που σήμερα προκαλεί συνεχείς απώλειες στον ισραηλινό στρατό, λίγα μόλις χιλιόμετρα από τα σύνορα.
Η αλλαγή καθεστώτος απέτυχε
Μετά τη δολοφονία του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, η αλλαγή καθεστώτος σχεδιάστηκε σε τρεις φάσεις, η πρώτη από τις οποίες ήταν μια χερσαία εισβολή από κουρδικές πολιτοφυλακές.
Αυτό αποτράπηκε όχι μόνο από τους ίδιους τους Ιρανούς Κούρδους – τέσσερις οργανώσεις των οποίων αποστασιοποιήθηκαν από ένα τέτοιο «αυτοκτονικό» εγχείρημα – αλλά και από πιέσεις του Ιράκ και της Tουρκίας. Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τηλεφώνησε στον Ντόναλντ Τραμπ για να το σταματήσει – και εκείνος το έκανε.
Η δεύτερη φάση προέβλεπε μαζικές διαδηλώσεις στους δρόμους, ενώ η ισραηλινή αεροπορία θα βομβάρδιζε από αέρος τις παραστρατιωτικές δυνάμεις Μπασίτζ.
Η τρίτη φάση ήταν η εγκαθίδρυση μιας εναλλακτικής ηγεσίας. Ο Τραμπ όμως σύντομα δίστασε, ενώ συνάντησε και ισχυρή αντίθεση από το ίδιο του το υπουργικό συμβούλιο. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο υπουργός Εξωτερικών Mάρκο Ρούμπιο και ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ εξέφρασαν έντονη αντίθεση στο σχέδιο αλλαγής καθεστώτος· ο Ρούμπιο το χαρακτήρισε «ανοησία» και ο Ράτκλιφ «φάρσα». Και πράγματι έτσι αποδείχτηκε.
Η εισβολή ήταν μια ιδέα που οι ηγέτες των κουρδικών πολιτοφυλακών εγκατέλειψαν σχεδόν αμέσως μόλις τέθηκε.
Ο Σιρουάν Μπαρζάνι, υποστράτηγος των Πεσμεργκά και εκατομμυριούχος επιχειρηματίας, δήλωσε ότι οι δυνάμεις του δεν είχαν σχέδια να εισβάλουν στο Ιράν. Και άλλοι κούρδοι ηγέτες αποστασιοποιήθηκαν από τα σχέδια. Μια σειρά ιρανών κούρδων διοικητών αρνήθηκαν ότι είχαν λάβει όπλα από τον Τραμπ, ενώ είχαν αποθαρρυνθεί από τη Βαγδάτη και την Αγκυρα.
Διαδηλώσεις όντως πραγματοποιήθηκαν, αλλά ήταν φιλοκυβερνητικές. Οι βομβαρδισμοί – ιδίως εκείνος σε σχολείο στη Mινάμπ που σκότωσε 156 ανθρώπους, εκ των οποίων 120 παιδιά – γύρισαν αποφασιστικά την κοινή γνώμη στο Ιράν εναντίον του Ισραήλ και των ΗΠΑ.
Πριν από τον πόλεμο, οι Ιρανοί ήταν τουλάχιστον διχασμένοι ως προς τη στήριξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Δεν είχαν ιδιαίτερη έχθρα προς τη Δύση· απλώς ήθελαν μια φυσιολογική ζωή. Η άποψη ότι οι Ιρανοί βρίσκονταν «ανάμεσα σε δύο άκρα», τους μουλάδες και την Αμερική, εκφραζόταν συχνά από εμπόρους στην αγορά της Τεχεράνης.
Ολα αυτά έχουν αλλάξει.
Αν πριν από τον πόλεμο το σύνθημα «Θάνατος στο Ισραήλ» ήταν γραμμένο σε πυραύλους, σήμερα εκφράζεται με πραγματικό συναίσθημα. Η ιδέα ότι ο Τραμπ και ο Νετανιάχου θα «έσωζαν» τους Ιρανούς από το καθεστώς τους έχει μετατραπεί σε πικρό αστείο. Η στήριξη σε μια εναλλακτική στην Ισλαμική Δημοκρατία λύση κατέρρευσε.
Ανίκανοι να κερδίσουν τη δημόσια συζήτηση, υποστηρικτές του Ρεζά Παχλαβί καταφεύγουν πλέον σε βίαιες επιθέσεις κατά αντιπολεμικών διαδηλωτών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το Ιράν διχάζει πλέον οικογένειες της διασποράς σε γενεακές γραμμές.
Κάθε ένας από τους τρεις πυλώνες της αλλαγής καθεστώτος απέτυχε. Η Ισλαμική Δημοκρατία ελέγχει το Ιράν περισσότερο από ό,τι πριν από την επίθεση.
Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι, μέσω του κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ και των επιθέσεων με drones, το Ιράν διαπίστωσε ότι διατηρεί τον καθοριστικό λόγο για το τι επιχειρηματική δραστηριότητα διεξάγεται – ή δεν διεξάγεται – γύρω από τον Περσικό Κόλπο. Προς έκπληξη των γειτόνων του στον Κόλπο, αυτή η θαλάσσια περιοχή έχει γίνει πιο «περσική» από ποτέ στην ιστορία της.
Σπάζοντας τη «φούσκα» του Κόλπου
Το Ιράν έσπασε τη λαμπερή αλλά εύθραυστη «φούσκα» πλούτου και προνομίων στην οποία ζούσαν για δεκαετίες οι ελίτ του Κουβέιτ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Μπαχρέιν, της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ, μακριά από τις αναταράξεις της περιοχής.
Τα ιρανικά drones και οι πύραυλοι δεν κατέστρεψαν μόνο φυσικές υποδομές – πετρελαϊκούς τερματικούς σταθμούς, κέντρα τεχνητής νοημοσύνης και ξενοδοχεία. Αυτά μπορούν να αποκατασταθούν. Κατέστρεψαν όμως –ίσως ανεπανόρθωτα– την εικόνα του Κόλπου ως «παιδικής χαράς» των πλουσίων, αποκομμένης από την πραγματικότητα της περιοχής.
Πουθενά δεν είναι πιο αισθητή η πίεση της Ισλαμικής Δημοκρατίας από ό,τι στο Ντουμπάι και το Aμπού Ντάμπι. Το Ιράν έχει πλήξει σφοδρά τα ΗΑΕ. Μέχρι τις 28 Μάρτη, είχε εκτοξεύσει 398 βαλλιστικούς πυραύλους, 1.872 drones και 15 πυραύλους cruise προς τα Εμιράτα, καθιστώντας τα τη δεύτερη πιο στοχοποιημένη χώρα μετά το Ισραήλ.
Οι επιπτώσεις ήταν δραματικές: πάνω από 120 δισ. δολάρια χάθηκαν από τη χρηματιστηριακή αξία στο Ντουμπάι και το Αμπού Ντάμπι, ενώ ακυρώθηκαν 18.400 πτήσεις. Η Goldman Sachs εκτιμά ότι οι συναλλαγές ακινήτων μειώθηκαν κατά 37% σε ετήσια βάση. Επτά εμβληματικά ξενοδοχεία του Ντουμπάι – μεταξύ των οποίων τα Armani, Burj Al Arab, Park Hyatt και St Regis – κλείνουν καθώς περίπου 2.000 δωμάτια πρέπει να ανακαινιστούν.
Η Τατιάνα, ρωσίδα υπήκοος που διευθύνει μια εταιρεία logistics για επιχειρήσεις που θέλουν να εγκατασταθούν στον Κόλπο, δήλωσε ότι σοκαρίστηκε από το πόσο γρήγορα άλλαξε το κλίμα στο Ντουμπάι για τις ήδη υπάρχουσες αλλά και τις υποψήφιες επιχειρήσεις. «Μέσα στις πρώτες δύο εβδομάδες, ο κόσμος έλεγε ότι δεν αξίζει πλέον να ζεις εδώ. Δεν φοβούνταν ακριβώς, απλώς ένιωθαν ότι δεν αξίζει πια», ανέφερε. «Οι επιχειρήσεις άρχισαν ξαφνικά να ρευστοποιούν τα περιουσιακά τους στοιχεία».
Παράλληλα, γίνονται προσπάθειες να στηριχθεί το Brand Dubai και να παρουσιαστεί η κατάσταση ως θετική – ότι πρόκειται για περίοδο χαμηλής ζήτησης, ευκαιρία για ανακαινίσεις, όπως είχε συμβεί και κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid.
Καθώς πρόκειται για μια δικτατορία, με ένα γυαλιστερό περίβλημα δυτικού φιλελευθερισμού, έχει επιβληθεί καταστολή στους ξένους κατοίκους που καταγράφουν σε βίντεο τις καταστροφές οι οποίες πλήττουν την παγκόσμια εικόνα του Ντουμπάι. Τουλάχιστον 70 άτομα έχουν συλληφθεί. Η κοινοποίηση σχετικού υλικού επισύρει πρόστιμα άνω των 260.000 δολαρίων και ποινές φυλάκισης έως και 10 ετών.
Οι επιθέσεις δεν έχουν απλώς πλήξει τον τουριστικό κλάδο στο Ντουμπάι και την παραγωγή πετρελαίου στο Aμπού Ντάμπι. Η παραγωγή αλουμινίου έχει διακοπεί μετά το πλήγμα στο χυτήριο Al Taweelah από πυραύλους και drones.
Η διακοπή παραγωγής στην Emirates Global Aluminium, μαζί με τη μειωμένη λειτουργία του χυτηρίου Qatalum στο Κατάρ, αφαιρεί από την αγορά τρία εκατομμύρια τόνους ετήσιας παραγωγικής δυναμικότητας – σχεδόν το μισό της παραγωγής αλουμινίου της Μέσης Ανατολής.
Αποδεικνύεται ότι το Στενό του Ορμούζ δεν αποτελεί μόνο σημείο-κλειδί για το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τα λιπάσματα, αλλά και για την παγκόσμια αγορά αλουμινίου.
Η αγορά χρυσού του Ντουμπάι έχει χάσει τη λάμψη της. Η Σινγκαπούρη έχει μεταφέρει 1.446 κιλά χρυσού από το Ντουμπάι από την αρχή του πολέμου, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για την ασφαλιστική κάλυψη και τη δυνατότητα άμεσης πρόσβασης στον χρυσό. Οι εξαγωγές κοσμημάτων από το Ντουμπάι έχουν μειωθεί κατά 80% έως 90%.
Η εταιρεία Pure Data Center Group έχει παγώσει τις επενδύσεις της στην περιοχή, αφού δύο από τα κέντρα δεδομένων της στα ΗΑΕ και στο Μπαχρέιν επλήγησαν από drones, προκαλώντας διακοπές σε τραπεζικές και υπηρεσίες πληρωμών. Ο διευθύνων σύμβουλος Gary Wojtaszek δήλωσε στο CNBC ότι οι επενδυτικές αποφάσεις έχουν ανασταλεί για «όλες τις ευκαιρίες σε κέντρα δεδομένων». «Κανείς δεν πρόκειται να μπει σε ένα φλεγόμενο κτίριο, για να το πω έτσι», ανέφερε.
Η στοχοποίηση των ΗΑΕ δεν ήταν ούτε τυχαία ούτε απροειδοποίητη. Το Iράν είχε προειδοποιήσει όποιον ήθελε να ακούσει ότι θα προχωρούσε σε τέτοιες ενέργειες.
ΠΗΓΗ: Μiddle East Eye








