Προπαγανδιστικό παιχνίδι με τα προσχέδια ξεθεμελιώματος της Κοινωνικής Ασφάλισης παίζει ο Κατρούγκαλος, κατ' εντολήν Τσίπρα. Αναφερόμαστε στο σχέδιο που έδωσε στη δημοσιότητα -με διαρροή- τον περασμένο Γενάρη και σ' αυτό που έθεσε σε «διαβούλευση» την περασμένη Τρίτη. Μιλάμε για πολύ… άνετη «διαβούλευση», αφού έδωσαν στο «πόπολο» μιάμιση μέρα για να εκφράσει τις απόψεις του επί ενός νομοσχέδιου 230 σελίδων και 138 άρθρων, που συνοδεύεται από μια αιτιολογική έκθεση 131 σελίδων!
Με το δεύτερο προσχέδιο, αυτό που τέθηκε σε «διαβούλευση», πραγματοποιείται ένα τεράστιο αντιασφαλιστικό άλμα, καθώς γίνεται σαφές ότι ο ενιαίος ασφαλιστικός φορέας που θέλουν να φτιάξουν θα είναι χρεοκοπημένος από τη δημιουργία του ήδη και θ' αποτελεί μια πηγή για συνεχείς μειώσεις συντάξεων και αφαίρεση ασφαλιστικών δικαιωμάτων.
Ληστεία-χρεοκοπία
Στο αρχικό σχέδιο Κατρούγκαλου αναφερόταν ότι όλα τα ασφαλιστικά ταμεία θα ενταχθούν στον ΕΦΚΑ (Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης), αλλά δεν υπήρχε η παραμικρή νύξη για την τύχη των δημόσιων υπάλληλων (στους οποίους συμπεριλαμβάνονται στρατιωτικοί, αστυνομικοί, πυροσβέστες κλπ.) που έχουν προσληφθεί μέχρι τις 31.12.2010. Αναφερόμαστε ειδικά σ' αυτούς, γιατί όσοι δημόσιοι υπάλληλοι προσλαμβάνονται από την 1.1.2011 και μετά εντάσσονται υποχρεωτικά στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, βάσει του αντιασφαλιστικού Ν. 3865/2010.
Η κυβέρνηση ΓΑΠ, παρά την αντιασφαλιστική σφοδρότητα των νόμων Λοβέρδου-Κουτρουμάνη-Παπακωνσταντίνου, δεν τόλμησε το 2010 να εντάξει όλους τους δημόσιους υπάλληλους στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, με στόχο να απαλλαγεί ο κρατικός προϋπολογισμός από την καταβολή των συντάξεων. Αυτό έρχεται να το κάνει η συγκυβέρνηση των Τσιπροκαμμένων, που περνά τους δημόσιους υπάλληλους στον ΕΦΚΑ (βάση του θα είναι ουσιαστικά το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ), απαλλάσσοντας τον κρατικό προϋπολογισμό από την υποχρέωση καταβολής των συντάξεών τους!
Οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν απέκτησαν ποτέ ασφαλιστικό ταμείο για την κύρια σύνταξή τους. Οι εισφορές τους, εργατικές και «εργοδοτικές», πηγαίνουν στον κρατικό προϋπολογισμό, ο οποίος καταβάλλει τις συντάξεις. Σύμφωνα με στοιχεία από την Εισηγητική Εκθεση του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2016, οι συνταξιούχοι του δημοσίου -πολιτικοί και στρατιωτικοί- ήταν το Νοέμβρη του 2015 475.860. Ο διαχωρισμός σε πολιτικούς και στρατιωτικούς δεν μας ενδιαφέρει εδώ. Εκείνο που μας ενδιαφέρει είναι ο αριθμός των συνταξιούχων του δημοσίου, ο φορέας που θα καταβάλλει από τώρα και μετά τις συντάξεις τους και οι πόροι από τους οποίους θα πληρώνονται οι συντάξεις.
Στις διατάξεις του σχεδίου που τέθηκε σε «διαβούλευση» αναφέρεται μόνο ότι οι συνταξιούχοι του δημοσίου και οι ασφαλισμένοι του δημοσίου θα ενταχθούν στο νέο φορέα (ΕΦΚΑ). Το δημόσιο θα εισπράττει τις εισφορές και θα καταβάλλει τις συντάξεις μέχρι το τέλος του 2016, ενώ από την 1.1.2017 οι εισφορές θα εισπράττονται από τον ΕΦΚΑ, ο οποίος θα καταβάλλει και τις συντάξεις.
Η Κοινωνική Ασφάλιση των δημόσιων υπάλληλων ήταν αυτό που ονομάζεται Ασφάλιση στον Εργοδότη. Η μετάβαση από αυτή τη μορφή Κοινωνικής Ασφάλισης σε ασφάλιση σε Ταμείο θα έπρεπε να συνοδεύεται από ένα ισχυρό αποθεματικό, το οποίο ο προηγούμενος φορέας (το Δημόσιο) θα έπρεπε να καταβάλει στο νέο φορέα (ΕΦΚΑ). Στο άρθρο 59 του νομοσχέδιου, όμως, που αναφέρεται στους πόρους του ΕΦΚΑ, γίνεται αναφορά μόνο στις εισφορές που θα καταβάλλουν οι δημόσιοι υπάλληλοι από τότε που θα ασφαλιστούν στον ΕΦΚΑ. Δε γίνεται λόγος για το αποθεματικό που θα έπρεπε να συνοδεύει τη μεταφορά όλων αυτών των ασφαλισμένων στο νέο φορέα.
Στο αρχικό σχέδιο Κατρούγκαλου, στο άρθρο 63, αναφερόταν σχετικά με τους νέους πόρους του ασφαλιστικού συστήματος: «Το άρθρο αυτό θα διαμορφωθεί στη βάση πορίσματος διυπουργικής επιτροπής που είχε συσταθεί με απόφαση του ΚΥΣΚΟΙΠ για το σκοπό αυτό». Πέρασαν τρεις μήνες από τότε και δε δημοσιοποιήθηκε ποτέ αυτό το περιβόητο πόρισμα για τους πόρους του ΕΦΚΑ. Οι μοναδικοί πόροι που αναφέρονται στο νομοσχέδιο είναι οι ασφαλιστικές εισφορές και τα όποια αποθεματικά των υπαρχόντων ασφαλιστικών ταμείων.
♦ Ο ΕΦΚΑ παίρνει περίπου μισό εκατομμύριο (475.860) συνταξιούχους του δημοσίου. Με τι κονδύλια θα καταβάλλει τις συντάξεις τους, οι οποίες μάλιστα -σύμφωνα με όσα ισχυρίζεται ο Κατρούγκαλος- δε θα μειωθούν μέχρι το τέλος του 2018;
♦ Ο ΕΦΚΑ παίρνει εκατοντάδες χιλιάδες δημόσιους υπάλληλους, ασφαλισμένους ήδη για κάποια χρόνια ο καθένας (πολλά ή λίγα). Οι εργαζόμενοι αυτοί βαθμιαία θ' αρχίσουν να συνταξιοδοτούνται. Με τι κονδύλια θα αποδίδονται σ' αυτούς τους νέους συνταξιούχους οι συντάξεις τους; Ενας εργαζόμενος στο δημόσιο, έχει ασφαλιστεί για πέντε, δέκα, είκοσι, τριάντα χρόνια. Εχει σχηματιστεί ένα ασφαλιστικό «κεφάλαιο» από τις εισφορές του (εργατικές και «εργοδοτικές»). Αυτό το ασφαλιστικό «κεφάλαιο» δεν υπολογίζεται, δεν αποδίδεται, εξαφανίζεται. Ο ΕΦΚΑ παίρνει συνταξιούχους και ασφαλισμένους, αλλά δεν παίρνει τα κονδύλια που αναλογούν σ' αυτούς. Κονδύλια που σχηματίστηκαν από τις ασφαλιστικές εισφορές τους.
♦ Δεν είναι, όμως, μόνο οι συνταξιούχοι και οι ασφαλισμένοι του δημόσιου τομέα. Στον ΕΦΚΑ θα ενταχθούν και οι αγρότες που είναι ασφαλισμένοι στον Κλάδο Κύριας Ασφάλισης Αγροτών (ΚΚΑΑ) και, τουλάχιστον, οι συνταξιούχοι αυτού του Κλάδου. Λέμε τουλάχιστον, γιατί υπάρχουν και οι συνταξιούχοι αγρότες που παίρνουν μόνο το προνοιακό βοήθημα, χωρίς να καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές. Οι ασφαλισμένοι στον ΚΚΑΑ ανέρχονται σε 568.443 και οι συνταξιούχοι σε 538.143. Ολοι αυτοί θα μεταφερθούν στον ΕΦΚΑ επίσης χωρίς αποθεματικό! Ο ΕΦΚΑ θα εισπράττει μόνο τις ασφαλιστικές εισφορές τους από τώρα και μετά!
Για τον ΚΚΑΑ προβλεπόταν κρατική χρηματοδότηση με την οποία πληρώνονταν οι συνταξιούχοι. Αυτή όμως καταργείται και έτσι θα δημιουργηθεί τεράστιο πρόβλημα. Οι αγρότες παίρνουν και ένα προνοιακό βοήθημα, που φέτος ανέρχεται σε 158,4 ευρώ το μήνα. Θα αντικατασταθεί αυτό το προνοιακό βοήθημα από την περιβόητη εθνική σύνταξη; Αν προβλεπόταν κάτι τέτοιο, θα υπήρχε σχετική πρόβλεψη στο νομοσχέδιο, δεδομένου ότι θα είχε και σημαντική προπαγανδιστική σημασία για τους Τσιπροκαμμένους. Δεν υπάρχει, όμως, καμιά αναφορά.
Το συμπέρασμα που βγαίνει από τα παραπάνω είναι πως, πέρα από τη μετατροπή των συντάξεων σε άθλια φιλανθρωπικά βοηθήματα, φτιάχνουν έναν ασφαλιστικό φορέα χρεοκοπημένο από τη γέννησή του. Σε βάρος αυτού του ασφαλιστικού φορέα διαπράττεται εξαρχής μια πρωτοφανής ληστεία, καθώς του φορτώνουν εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους (των οποίων πρέπει να καταβάλλει τις συντάξεις) και άλλους τόσους ασφαλισμένους που έχουν διανύσει έτη ασφάλισης (των οποίων πρέπει να καταβάλλει τις μελλοντικές συντάξεις), χωρίς να του μεταφέρουν το αποθεματικό που αντιστοιχεί και στους ήδη συνταξιούχους και στους εν ενεργεία εργαζόμενους-ασφαλισμένους και μελλοντικούς συνταξιούχους.
Ο στόχος τους είναι προφανής: θέλουν να απαλλάξουν τον κρατικό προϋπολογισμό από το κονδύλι που προορίζεται για τις συντάξεις των δημόσιων υπάλληλων. Κονδύλι διόλου ευκαταφρόνητο, το ακριβές ύψος του οποίου δε γνωρίζουμε.
Η κομπίνα με την εθνική σύνταξη
Ενόψει αυτής της πρωτοφανούς ληστείας και της μεταφοράς τεράστιων βαρών από τον κρατικό προϋπολογισμό στον ΕΦΚΑ, ληστείας που αποκαλύπτεται για πρώτη φορά τώρα, με το νομοσχέδιο που τέθηκε σε «διαβούλευση», γίνεται κατανοητό γιατί οι «θεσμοί» δείχνουν… «λαρτζ» έναντι της περιβόητης εθνικής σύνταξης. Γιατί η λεγόμενη εθνική σύνταξη είναι το «τυράκι». Είναι τα ψίχουλα που θα δίνει ο κρατικός προϋπολογισμός, αφού προηγουμένως θα έχει μεταφέρει τα βάρη του στον ΕΦΚΑ. Είναι σαν κάποιος να σου αρπάζει με την απειλή όπλου το πορτοφόλι και μετά να σου δίνει ένα πεντάευρο από τα λεφτά σου, για να πάρεις ταξί και να μη γυρίσεις με τα πόδια στο σπίτι!
Οταν διέρρευσαν το αρχικό σχέδιο Κατρούγκαλου, υποστηρίξαμε ότι η λεγόμενη εθνική σύνταξη των 384 ευρώ δεν πρόκειται να δοθεί εξ ολοκλήρου σε όλους τους ασφαλισμένους, αλλά θα δίνεται αναλογικά με τα έτη ασφάλισης (ένα τεσαροκοστό των 384 ευρώ για κάθε έτος ασφάλισης). Εξηγήσαμε και τους λόγους στους οποίους στηρίζαμε αυτή την εκτίμησή μας. Αν η εθνική σύνταξη δινόταν σε όλους στο ακέραιο, δεδομένου ότι οι συνταξιούχοι ξεπερνούν τους 2.600.000, θα απαιτούνταν μια ετήσια δαπάνη από τον κρατικό προϋπολογισμό ύψους περίπου 12 δισ. ευρώ, που είναι έξω από τις μνημονιακές δεσμεύσεις. Γι' αυτοί και οι αντιασφαλιστικοί νόμοι Λοβέρδου-Κουτρουμάνη-Παπακωνσταντίνου του 2010 προέβλεπαν αναλογική (σύμφωνα με τα χρόνια ασφάλισης) καταβολή της εθνικής σύνταξης.
Η συγκυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, όμως, απέκρυβε το γεγονός ότι σχεδίαζε να μεταφέρει στον ΕΦΚΑ όλους τους δημόσιους υπάλληλους (συνταξιούχους και εν ενεργεία) και όλους τους αγρότες, χωρίς να μεταφέρει και το απαιτούμενο αποθεματικό, κίνηση που θα αποφέρει τεράστια εξοικονόμηση κονδυλίων στον κρατικό προϋπολογισμό, με αποτέλεσμα η καταβολή της λεγόμενης εθνικής σύνταξης (που θα είναι η μοναδική ασφαλιστική υποχρέωση του κράτους) να είναι πραγματικά ψίχουλα μπροστά στη μεγάλη ληστεία.
Βέβαια, η λεγόμενη εθνική σύνταξη έχει ήδη υποστεί μια αναλογική μείωση σε σχέση με το αρχικό σχέδιο Κατρούγκαλου. Στο ακέραιο τα 384 ευρώ θα καταβάλλονται μόνο σε όσους έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον 20 πλήρη χρόνια ασφάλισης, ενώ για κάθε χρόνο κάτω από τα 20 θα μειώνεται κατά 2% (με αποτέλεσμα για 15 πλήρη χρόνια ασφάλισης η εθνική σύνταξη να είναι 345,60 ευρώ). Μπορεί μέχρι να ολοκληρωθεί το παζάρι με την τρόικα να υπάρξει και άλλη μείωση, όμως δεν αποκλείουμε τα πράγματα να παραμείνουν ως έχουν στο νομοσχέδιο που δόθηκε σε «διαβούλευση». Είναι τέτοια η ληστεία, είναι τόσο μεγάλο το βάρος που ξεφορτώνεται ο κρατικός προϋπολογισμός με το πέρασμα των συνταξιούχων και εν ενεργεία δημόσιων υπάλληλων στον ΕΦΚΑ, που το βάρος της εθνικής σύνταξης δεν είναι τίποτα.
Η κυβέρνηση ΓΑΠ δεν είχε τολμήσει να περάσει τους συνταξιούχους και εν ενεργεία δημόσιους υπάλληλους (μέχρι 31.12.2010) στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Αυτοί παρέμειναν ασφαλισμένοι στο δημόσιο. Ο κρατικός προϋπολογισμός εισέπραττε τις εισφορές τους και κατέβαλε τις συντάξεις. Ετσι, θέσπισε την αναλογική (ανάλογα με τα έτη ασφάλισης) καταβολή της βασικής σύνταξης, που το 2010 είχε ορίσει στα 360 ευρώ.
Η συγκυβέρνηση των Τσιπροκαμμένων επιχειρεί τη μεγάλη κομπίνα. Πετάει το «τυράκι» της εθνικής σύνταξης των 384 ευρώ σε όλους όσους έχουν τουλάχιστον 20 χρόνια ασφάλισης (με σχετική μείωση μέχρι τα 15 χρόνια ασφάλισης) και την ίδια στιγμή φορτώνει ένα τεράστιο βάρος στον ΕΦΚΑ, που καθιστά βέβαιη τη συνεχή μείωση των λεγόμενων ανταποδοτικών συντάξεων. Οχι μόνο των ανταποδοτικών συντάξεων των νέων συνταξιούχων, αλλά και αυτών των ήδη συνταξιούχων, των οποίων οι συντάξεις θα επανυπολογιστούν με το νέο σύστημα.
Από τη στιγμή που ο ΕΦΚΑ δημιουργείται ως ένας «γίγαντας με πήλινα πόδια», ενώ το κράτος θα έχει υποχρέωση να καταβάλλει μόνο την εθνική σύνταξη, θα έχουμε συνεχείς μειώσεις συντάξεων, προκειμένου ο ΕΦΚΑ να είναι «αναλογιστικά βιώσιμος».
Αθλια φιλοδωρήματα
Ο διαχωρισμός της σύνταξης σε δυο τμήματα (βασική και ανταποδοτική) πρωτοθεσπίστηκε με τους αντιασφαλιστικούς νόμους του 2010. Η λεγόμενη ανταποδοτική σύνταξη για το χρόνο ασφάλισης από 1.1.2011 και μετά υπολογιζόταν με νέα (μειωμένα) ποσοστά αναπλήρωσης και με συντάξιμες αποδοχές που υπολογίζονταν ως μέσος όρος ολόκληρου του ασφαλιστικού βίου και όχι ως μέσος όρος της καλύτερης πενταετίας της τελευταίας δεκαετίας. Για να βγουν οι πρώτοι συνταξιούχοι αποκλειστικά με το σύστημα που θεσπίστηκε το 2010, θα έπρεπε να περάσουν 15 χρόνια και να φτάσουμε στο 2026. Η κυβέρνηση ΓΑΠ και οι τροϊκανοί δεν τόλμησαν τότε να ακουμπήσουν τον ασφαλιστικό βίο που διανήθηκε μέχρι και το 2010. Συγκέντρωσαν τα πυρά τους στον ασφαλιστικό βίο από το 2011 και μετά. Οι Τσιπροκαμμένοι, χέρι-χέρι με τους τροϊκανούς, ανέλαβαν να τσακίσουν και τον ασφαλιστικό βίο που διανύθηκε μέχρι το 2010.
Στους Πίνακες που δημοσιεύουμε, φαίνεται καθαρά η εξέλιξη των ποσοστών αναπλήρωσης από τον ένα αντιασφαλιστικό νόμο στον άλλο. Το 2010 τα ποσοστά αναπλήρωσης κυριολεκτικά τσακίστηκαν. Για 15 χρόνια ασφάλισης το ποσοστό αναπλήρωσης έγινε δυο φορές μικρότερο και παρέμεινε στην ίδια σχέση (δυο φορές μικρότερο) μέχρι και τα 27 χρόνια ασφάλισης.
Το ποσοστό αναπλήρωσης είναι ο ένας παράγοντας του γινομένου από το οποίο προκύπτει η σύνταξη. Ο δεύτερος παράγοντας είναι οι συντάξιμες αποδοχές. Αυτές, μέχρι το 2007 υπολογίζονταν με βάση τον τελευταίο μισθό (και με ποσοστό αναπλήρωσης 80% για 35 χρόνια ασφάλισης). Από 1.1.2008 μέχρι 31.12.2010 οι συντάξιμες αποδοχές ήταν ο μέσος όρος της τελευταίας τριετίας. Αντιλαμβάνεται κανείς πόσο καίριο ήταν το πλήγμα που επέφεραν οι αντιασφαλιστικοί νόμοι του 2010 στους νέους ασφαλισμένους. Με την τεράστια μείωση των ποσοστών αναπλήρωσης και τον υπολογισμό των συντάξιμων αποδοχών ως μέσος όρος όλου του εργασιακού βίου, οι λεγόμενες ανταποδοτικές συντάξεις μετατρέπονταν σε προνοιακά φιλοδωρήματα.
Το σχέδιο Κατρούγκαλου, όπως διαμορφώθηκε μετά το παζάρι με τους «θεσμούς», κάνει αθλιότερα τα άθλια ποσοστά αναπλήρωσης του νόμου Λοβέρδου-Κουτρουμάνη, αλλά εισάγει και άλλη μια αντιασφαλιστική πρωτοτυπία: μετατρέπει το συνολικό ποσοστό αναπλήρωσης σε άθροισμα κλιμακίων. Μέχρι τώρα, σε όλα τα αντιασφαλιστικά συστήματα, το συνολικό ποσοστό αναπλήρωσης καθοριζόταν από την τελευταία χρονιά. Είχες 21 χρόνια ασφάλισης; Πολλαπλασιαζόταν το ποσοστό αναπλήρωσης που αντιστοιχούσε στα 21 χρόνια επί το 21. Με το σχέδιο Κατρούγκαλου υπολογίζεται το ποσοστό αναπλήρωσης που αντιστοιχεί στα 15 χρόνια, μετά το ποσοστό που αντιστοιχεί στα επόμενα τρία χρόνια, μετά το ποσοστό που αντιστοιχεί στα επόμενα τρία χρόνια, και το τελικό ποσοστό αναπλήρωσης βγαίνει από το άθροισμα των τριών επιμέρους ποσοστών. Ετσι, επέρχεται παραπέρα μείωση του συνολικού ποσοστού αναπλήρωσης, όπως μπορείτε να δείτε στον πίνακα. Στον ίδιο πίνακα υπολογίσαμε και το ετήσιο ποσοστό αναπλήρωσης που προκύπτει, κάνοντας εμείς τους υπολογισμούς που κρύβει ο Κατρούγκαλος. Οπως βλέπουμε, τα ποσοστά αναπλήρωσης του σχεδίου Κατρούγκαλου είναι σημαντικά μειωμένα ακόμα και σε σχέση με τα άθλια ποσοστά αναπλήρωσης του νόμου Λοβέρδου-Κουτρουμάνη.
Ετσι, οι ανταποδοτικές συντάξεις θα είναι άθλια φιλοδωρήματα, ο ΕΦΚΑ χρεοκοπημένος και το μάρμαρο θα καλούνται συνεχώς να πληρώσουν οι ήδη συνταξιούχοι.
