Ο πόλεμος στην Ουκρανία επισκιάζει τις εξελίξεις σε ένα άλλο θερμό μέτωπο όπου οξύνεται ο ενδοϊμπεριαλιστικός ανταγωνισμός, συγκεκριμένα στη Νότια Σινική Θάλασσα και τον Νότιο Ειρηνικό Ωκεανό. Αφορμή αυτή τη φορά για να φωτίσουν οι προβολείς των διεθνών ΜΜΕ την περιοχή είναι η συμφωνία στρατιωτικής συνεργασίας που υπέγραψε η κυβέρνηση του πρωθυπουργού των Νησιών του Σολομώντα Μανασέχ Σογκαβάρε με την κυβέρνηση της Κίνας και ανακοινώθηκε από την Κίνα στις 20 του Απρίλη.
Τα Νησιά του Σολομώντα, που πήραν το όνομά τους από τον ισπανό εξερευνητή Αλβαρο δε Μεντάνια το 1568, είναι ένα νησιωτικό σύμπλεγμα νοτιανατολικά της Παπούα Νέας Γουϊνέας, και κάπου 2000 χιλιόμετρα βορειοδυτικά των ακτών της Aυστραλίας, με πληθυσμό περίπου 650 χιλιάδες κατοίκους. Τα Νησιά του Σολομώντα ήταν προτεκτοράτο της Μεγάλης Βρετανίας μέχρι το 1978. Εκεί δόθηκε το 1942 μια από τις σημαντικότερες μάχες μεταξύ των Ιαπώνων και των Αμερικανών στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η μάχη του Γκουανταλκανάλ (Γουαδαλκανάλ στα ισπανικά, απ’ όπου προέρχεται και η ονομασία), σε ένα από τα Νησιά του Σολομώντα, όπου βρίσκεται και η πρωτεύουσα Χονιάρα. Η θέση των νησιών στο Νότιο Ειρηνικό είναι σημαντική στη σημερινή αναμέτρηση μεταξύ του αμερικανικού και του κινέζικου ιμπεριαλισμού για την εξασφάλιση ισχυρών πολεμικών θέσεων οχύρωσης και ανεφοδιασμού στον Ειρηνικό.
Με αυτόν τον τρόπο η φημολογία που υπήρχε στα δυτικά μίντια απ’ τις 24 Mάρτη, μετά από «διαρροή» στο τουίτερ ενός εγγράφου αμφιβόλου αξιοπιστίας από κάποια… επίκουρο καθηγήτρια Αννα Πάουλς (με αντικείμενο την ασφάλεια) από πανεπιστήμιο της Νέας Ζηλανδίας.
Το έγγραφο αναφερόταν σε στρατιωτική στήριξη της χώρας, σε περίπτωση που το αιτηθεί, και εξέλαβε διαστάσεις βιβλικής αποκάλυψης στα δυτικά μίντια, με τον βρετανικό «φιλελεύθερο» Γκάρντιαν να πρωτοστατεί στη γελοιότητα:
Ακολούθησαν άλλες ευφάνταστες «διαρροές» συνεργατών κινέζων και άλλων «πηγών», που αποκάλυπταν μέχρι και σε ποιο νησί δόθηκε γη με leasing για την εγκατάσταση της κινέζικης στρατιωτικής βάσης για 75 χρόνια κτλ.
Είναι να αναρωτιέσαι: τους παίρνει κανείς στα σοβαρά εκεί στη Γηραιά Αλβιόνα με αυτούς τους τίτλους και την ακατάσχετη σεναριολογία; Ξαφνικά, μετά από την εισβολή του ρωσικού ιμπεριαλισμού στην Ουκρανία, λες και βρεθήκαμε στο ψυχροπολεμική υστερία του 1960.
Μέχρι χτες κανείς τους δεν είχε ιδέα πού βρίσκονται τα Νησιά του Σολομώντα, παρότι ήταν κτήση της βρετανικής αυτοκρατορίας. Οι ΗΠΑ είχαν αφαιρέσει και την πρεσβεία τους από εκεί το 1993. Τα Νησιά του Σολομώντα για τους δυτικούς και πρώτα από όλα για τους ίδιους τους Αυστραλούς λίγο διέφεραν από υπερπόντιες φυλακές για τους ανεπιθύμητους πρόσφυγες και μετανάστες που ήθελαν να φτάσουν στη «γη της επαγγελίας», την αναπτυγμένη βιομηχανικά Αυστραλία. Ο Μπλίνκεν μόλις τον περασμένο Φλεβάρη υποσχέθηκε ότι θα ξαναφτιάξουν πρεσβεία στη νησιωτική χώρα. «Πέρα βρέχει» για τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό και τους συμμάχους του (Ιάπωνες, Αυστραλούς) όταν οι Κινέζοι προελαύνουν στη Σινική Θάλασσα, όταν έχουν εξασφαλίσει εδώ και μια δεκαετία το βασικό τους διαμετακομιστικό κόμβο στον Ινδικό Ωκεανό (η Σρι Λάνκα είναι πλήρως εξαρτημένη από την Κίνα), ενώ προωθούνται με εντατικούς ρυθμούς στον Νότιο Ειρηνικό.
Η πιθανότητα άμεσης προώθησης κινεζικών στρατευμάτων, πολεμικών πλοίων και υποβρυχίων στον Ειρηνικό, σχετικά κοντά στις ακτές της Αυστραλίας, έχει θορυβήσει τα επιτελεία των ΗΠΑ, της Αυστραλίας, της Ιαπωνίας. Η υπουργός Εσωτερικών της Αυστραλίας Κάρεν Αντριους απάντησε στις 27 Απρίλη στη δημοσιογραφική ερώτηση «Πόσο πιθανό είναι οι Κινέζοι να στείλουν στρατεύματα στα Νησιά του Σολομώντα;»: «Πολύ πιθανό». Και πρόσθεσε: «Είναι πιθανό αυτό να είναι το μονοπάτι που θα ακολουθήσει η Κίνα στην περιοχή του Ειρηνικού». Η Αντριους τόνισε μεταξύ άλλων… αξιοσημείωτων: «Το Πεκίνο γνωρίζει σαφώς ότι βρισκόμαστε σε μια ομοσπονδιακή εκλογική εκστρατεία εδώ αυτή τη στιγμή». Και πρόσθεσε: «Μιλάμε για πολιτική παρέμβαση και αυτό έχει πολλές μορφές».
Η… βαρυσήμαντη τελευταία δήλωση προφανώς αφορά την αυστραλιανή κοινή γνώμη και το «σανό» που ταΐζουν τα μίντια της Αυστραλίας το εκλογικό ακροατήριο, γιατί διεθνώς μάλλον προκαλεί άφθονο τον γέλωτα των αναγνωστών. Ο μικρομεγαλισμός των αστών πολιτικών δεν είναι ίδιον μόνο της Ελλάδας, όπου ο Κούλης θέλει να φαντασιωνόμαστε ότι διαπραγματεύεται επί ίσοις όροις με τους Γάλλους και τους Γερμανούς, ακόμη και τους…Αμερικανούς. Διαχέται σε όλους τους ορίζοντες της υδρογείου.
Σε δήλωσή της στις 20 Απρίλη, η πρεσβεία των ΗΠΑ στην Καμπέρα (αργεί μάλλον να ανοίξει στα Νησιά του Σολομώντα) δήλωσε ότι ανησυχεί πως η συμφωνία θα μπορούσε να υπονομεύσει έναν «ελεύθερο και ανοιχτό» Ινδο-Ειρηνικό (σ.σ.: ο Ινδικός και ο Ειρηνικός έχουν γίνει ένα «πράγμα», προκειμένου να μην αναφέρονται στη Νότια Σινική Θάλασσα). «Ειδικά, έχουμε ανησυχίες για την έλλειψη διαφάνειας της συμφωνίας, καθώς και για τις φαινομενικά ασαφείς και επεκτατικές διατάξεις της», συμπλήρωσε ο αμερικανός ΥΠΕΞ.
Λες και η ΑUKUS που υπέγραψαν οι ΗΠΑ με τη Βρετανία και την Αυστραλία και περιλαμβάνει τη διέλευση πυρηνοκίνητων υποβρυχίων στον Ειρηνικό Ωκεανό, με τα περισκόπια στραμμένα στη Νότια Σινική Θάλασσα, ήταν διαφανής. Θυμίζουμε ότι η Αυστραλία είχε υπογράψει συμβόλαιο παραλαβής γαλλικών υποβρυχίων και αθέτησε τη συμφωνία, πίσω από τις πλάτες των γάλλων ιμπεριαλιστών, προκειμένου να παραλάβει υποβρύχια από αμερικανοβρετανική κοινοπραξία, ξεσηκώνοντας σάλο στο Παρίσι, με τον γάλλο υπουργό Εξωτερικών να απειλεί μέχρι και… με απομάκρυνση από το ΝΑΤΟ (ποιος θυμάται σήμερα αυτές τις δηλώσεις που έγιναν τον Σεπτέβρη του 2021;). Ολες αυτές οι διεργασίες έγιναν «εν κρυπτώ και παραβύστω», με πλήρη αδιαφάνεια.
Την ΑUKUS, όμως, δεν δίστασε να θυμίσει στους Αυστραλούς ο πρωθυπουργός των Νησιών του Σολομώντα, τονίζοντας ότι στην περίπτωσή της «δεν έγινε θεατρικός και υστερικός». Ο Μανασέχ Σογκαβάρε είπε ότι «θα έπρεπε να είχε ζητηθεί η γνώμη τόσο των Νησιών του Σολομώντα όσο και άλλων χωρών στην περιοχή, θα έπρεπε για να διασφαλιστεί ότι αυτή η συνθήκη AUKUS είναι διαφανής, καθώς θα επηρεάσει την οικογένεια του Ειρηνικού επιτρέποντας πυρηνικά υποβρύχια στα ύδατα του Ειρηνικού». Μια χαρά βγάζει γλώσσα στους Αυστραλούς και τους αμερικανούς πάτρωνές τους ο πρωθυπουργός μιας χώρας που μόλις τον Νοέμβρη του 2021 διασώθηκε εν μέσω εξέγερσης χάρη στην επέμβαση του αυστραλιανού στρατού, με την ενεργοποίηση στρατιωτικής συμφωνίας συνεργασίαςς που είχε υπογράψει μόλις το 2017. Η Κίνα ανατρέπει πολύ πρόσφατες στρατιωτικές συμφωνίες και αυτό θορυβεί ακόμη περισσότερο τους αμερικανούς ιμπεριαλιστές.
Λίγες μέρες μετά την ανακοίνωση της στρατιωτικής συμφωνίας με την Κίνα, κλιμάκιο ανώτερων αμερικανών αξιωματούχων μετέβη στα Νησιά του Σολομώντα. O αμερικανός αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών για θέματα Ανατολικής Ασίας και Ειρηνικού Ντάνιελ Κρίτενμπεργκ δήλωσε τα εξής: «Θέλαμε να περιγράψουμε στους φίλους μας στα Νησιά του Σολομώντα ποιες είναι οι ανησυχίες μας. Ο πρωθυπουργός Σογκαβάρε ανέφερε ότι κατά την άποψη της χώρας, η συμφωνία που έχουν συνάψει έχει αποκλειστικά εσωτερικές επιπτώσεις. Ωστόσο, έχουμε καταστήσει σαφές ότι υπάρχουν πιθανές επιπτώσεις της συμφωνίας στην περιφερειακή ασφάλεια, όχι μόνο για εμάς, αλλά για τους συμμάχους και τους εταίρους σε όλη την περιοχή. Φυσικά, σεβόμαστε την κυριαρχία των Νησιών του Σολομώντα, αλλά θέλαμε επίσης να τους ενημερώσουμε ότι αν λαμβάνονταν μέτρα για τη δημιουργία μιας de facto μόνιμης στρατιωτικής παρουσίας, δυνατοτήτων προβολής ισχύος ή στρατιωτικής εγκατάστασης, τότε θα είχαμε σημαντικές ανησυχίες και πολύ φυσικά θα απαντούσαμε σε αυτές τις ανησυχίες».
Οταν ρωτήθηκε τι θα μπορούσε να περιλαμβάνει αυτή η απάντηση, δεν απέκλεισε τη στρατιωτική εισβολή: «Κοιτάξτε, δεν πρόκειται να κάνω εικασίες και δεν είμαι σε θέση να μιλήσω για το τι μπορούν ή δεν μπορούν να κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε μια τέτοια κατάσταση»!
Ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας Σκοτ Μόρισον, που βάλλεται πανταχόθεν από την αντιπολίτευση (ανεβαίνουν οι τόνοι, ενόψει και εκλογών στις 21 Μάη), γιατί δεν κατάφερε να επικρατήσει έναντι της «καθυστερημένης» και «απολίτιστης» γείτονος χώρας, δήλωσε θεατρινίστικα ότι το χτίσιμο στρατιωτικής βάσης στα Νησιά του Σολομώντα είναι «κόκκινη γραμμή»: «Δεν θα έχουμε κινεζικές στρατιωτικές ναυτικές βάσεις στην περιοχή μας, στο κατώφλι μας». Συμπλήρωσε δε με νόημα, ότι ο πρωθυπουργός Μανασέχ Σογκαβάρε τον διαβεβαίωσε ότι δεν θα συμβεί. «Ετσι συμμερίζεται σαφώς την κόκκινη γραμμή μας», κατέληξε.
Ο Μόρισον, βέβαια, δεν είναι πρωθυπουργός μιας ιμπεριαλιστικής χώρας σαν τον Πούτιν για να απειλεί θεούς και δαίμονες. Ξέρει ότι το ρόλο του μπαμπούλα απέναντι στη Κίνα δεν μπορεί να τον αναλάβει ο ίδιος, αλλά οι πέραν του Ειρηνικού πάτρωνές του. Ο αυστραλός πρωθυπουργός δεν λέει ότι δεν μπορεί να δεχτεί ξένο στρατό δίπλα από τα σύνορά του, αλλά… βάσεις, βαφτίζοντας το κρέας ψάρι.
Oσο για την κυβέρνηση της Νέας Ζηλανδίας, όπως και στην περίπτωση της αναγγελίας της AUKUS, η πρωθυπουργός της αρκέστηκε σε μια «μεσοβέζικη» δήλωση: «Βλέπουμε τέτοιες ενέργειες ως πιθανή στρατιωτικοποίηση της περιοχής και επίσης δεν βλέπουμε σοβαρό λόγο όσον αφορά την ασφάλεια του Ειρηνικού για μια τέτοια ανάγκη και μια τέτοια παρουσία». Oταν ρωτήθηκε αν θα ήταν αποδεκτό η Κίνα να σταθμεύσει στρατιωτικά σκάφη σε χώρα του Ειρηνικού, απάντησε: «Αυτό το βλέπουμε ως σοβαρά ανησυχητικό».
Οι Κινέζοι επισημαίνουν την υποκρισία των αμερικανών ιμπεριαλιστών και των υποχειρίων τους, θυμίζοντας ότι σηκώνουν ως λάβαρο την ανεξαρτησία της Ουκρανίας, όταν πρόκειται για τη επιλογή της να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, στη περίπτωση όμως των Νησιών του Σολομώντα δεν αναγνωρίζεται αντίστοιχη επιλογή, να ενταχθούν σε όποια συμμαχία θέλουν.
Η ιμπεριαλιστική Κίνα έχει μετατραπεί σε οικονομική υπερδύναμη. Σε Ισοτιμία Αγοραστικής Δύναμης (Parity Purchase Power) ήδη το ΑΕΠ της αποτιμάται πρώτο στον πλανήτη, έχοντας ξεπεράσει το αντίστοιχο των ΗΠΑ. Αποτιμημένο σε συναλλαγματική ισοτιμία με το δολάριο, το ΑΕΠ της είναι δεύτερο μετά απ’ αυτό των ΗΠΑ. Για να σταθεροποιηθεί και να πολλαπλασιάσει τη δύναμή της επιδιώκει πάση θυσία να αντιστοιχίσει την πολιτική επιρροή της στην κεφαλαιακή ισχύ της. Δεν θέλει να αφήνει τους Αμερικάνους στην «πίσω αυλή» της να καθορίζουν και να ελέγχουν το θαλάσσιο εμπόριο από την ανατολική Ασία προς τον Ειρηνικό.
Οι σφαίρες επιρροής γύρω από την Κίνα είχαν ήδη μοιραστεί προτού η Κίνα γίνει υπεδύναμη. Για να ξαναμοιραστούν θα πρέπει η Κίνα να επιβάλει τη δική της εξάρτηση στους μικρούς λαούς του Ειρηνικού και της Νότιας Σινικής Θάλασσας και βέβαια τον έλεγχο σε όλα τα σημαντικά ναυτικά εμπορικά δρομολόγια από τη βιομηχανία της προς την αγορά της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Αυτά τα δρομολόγια είναι ζωτικά για την οικονομία της. Οποιος αντίπαλος ιμπεριαλιστής θέσει εμπόδια σε αυτά, διαταράσσει την εμπορική δραστηριότητα της Κίνας με τις βασικές της αγορές στον πλανήτη. Οι ΗΠΑ είναι ο βασικός της αντίπαλος, γιατί οι ΗΠΑ δεν θέλου να χάσουν τη πρωτοκαθεδρία στον πλανήτη.
Ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός έχει ήδη μείνει πίσω στην αναμέτρηση που διεξάγεται στη Νότια Σινική Θάλασσα, τη θαλάσσια περιοχή που εκτείνεται αρκετά νότια από τα σύνορα της Κίνας, πέρα δηλαδή από τα εθνικά της ύδατα, και τα ύδατα της οποίας επικαλύπτονται με τις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες άλλων χωρών, όπως Βιετνάμ, Φιλιπίννες, Μπρουνέι, χώρες στις οποίες η Κίνα επέβαλε με το «καρότο» και το «μαστίγο», με οικονομικά δάνεια αλλά και με ωμή βια και καθαρή παραβίαση συνόρων της θάλασσας, ένα καθεστώς «συνδιοκτησίας», ελέγχοντας τελικά το μεγαλύτερο κομμάτι της Σινικής Θάλασσας, πλην των δυο σημαντικών άκρων προς την Ευρώπη και προς τον Ειρηνικό. Το πρώτο άκρο είναι το στενό της Μαλάκα και το δεύτερο η Ταϊβάν, άλλοτε κρησφύγετο των υπολειμμάτων του εθνικιστικού στρατού που διασώθηκε στο νησί, εξασφαλίζοντας τον πενιχρό κινεζικό ναυτικό στόλο στη μεγάλη λαϊκή, αντιιμπεριαλιστική επανάσταση. Σήμερα, η ιμπεριαλιστική Κίνα θέλει να προσαρτήσει την Ταϊβάν ειρηνικά, όπως έκανε με το Χογνκ Κονγκ που ήταν υπο βρετανική επικυριαρχία. Κάποια στιγμή μπορεί να το επιχειρήσει και με τη βία.
Η Κίνα πλέον έχει βάλει στο μάτι τις χώρες του Νότιου Ειρηνικού. Εχει καλές σχέσεις με την Παπούα Νέα Γουϊνέα και τα Νησιά Φίτζι, όπου μετέβη τον Φλεβάρη ο Μπλίνκεν, σε μια απόπειρα να αναχαιτίσει την προέλαση της Κίνας. Στην Παπούα Νέα Γουϊνέα η Κίνα προσπάθησε το 2018 να χτίσει ναυτική βάση, αλλά έφαγε τότε πόρτα. Ποτέ δεν είναι αργά για ανατροπή. Οπως είδαμε παραπάνω, στην περιπτωση των Νησιών του Σολομώντα υπήρχε στρατιωτική συμφωνία με την Αυστραλία από το 2017.
Οσον αφορά το λαό αυτής της πολύπαθης μικρής χώρας, που έχει γίνει πρόσφατα το μήλον της έριδος των ιμπεριαλιστών, η οικονομική καθυστέρηση της φυσικής οικονομίας για μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού και το «διαίρει και βασίλευε» που χάραξε διαχρονικά ο ιμπεριαλισμός ανάμεσα στις πολυπληθέστερες κοινότητες των νησιών, την κοινότητα των Γκουάλε του Γουαδαλκανάλ και των κατοίκων του νησιού Μαλάιτα, οδήγησε σε εντάσεις και τελικά σε έναν αιματηρό εμφύλιο που κράτησε από το 1998 ως το 2003. Η Αυστραλία βρήκε την ευκαιρία να επέμβει στη νησιωτική χώρα, επικεφαλής «ειρηνευτικής δύναμης» διαφόρων γειτονικών κρατών, με έναν αριθμό περίπου 2.000 στρατιωτών και αστυνομικών. Η Ταϊβάν προωθήθηκε νωρίς στην περιοχή, επηρεάζοντας κυρίως παράγοντες στο νησί Μαλάιτα, οι Κινέζοι στο Γουαδαλκανάλ και την πρωτεύουσα Χονιάρα.
Την περίοδο που η οικονομική ανάπτυξη της ιμπεριαλιστικής Κίνας άρχισε να εκτινάσσεται οι κινέζοι καπιταλιστές άρχισαν να εξαγοράζουν σε ευτελή ποσά τη γη των αυτόχθονων για τουριστικές μπίζνες και να τους μισθώνουν για τουριστικές εργασίες με μεροκάματα που τους εξασφάλιζαν λιγότερα απ’ ό,τι αν καλλιεργούσαν οι ίδιοι τη γη τους ή αν αξιοποιούσαν τουριστικά μόνοι τους τις περιοχές τους. Οι Κινέζοι υπερκέρασαν τους ομοεθνείς τους Ταϊβανέζους, επικρατώντας και οικονομικά. Σε δυο μεγάλες εξεγέρσεις που ξέσπασαν το 2006 και πρόσφατα, τον Νοέμβρη του 2021, εναντίον της κυβερνητικής διαφθοράς και της διάχυτης φτώχειας, οι διαδηλωτές ξεχύθηκαν στην China Town της πρωτεύουσας επιδιδόμενοι σε λεηλασίες, πυρπολήσεις κτιρίων και καταστροφές, ωθώντας την κινέζικη κοινότητα (η οποία στην πλειοψηφία της αποτελείται από εργάτες) μακριά από τα σπίτια της για να σωθεί από την οργή των φτωχοδιάβολων της Χονιάρα. Το 2021, η αυστριαλιανή κυβέρνηση επενέβη ξανά, ενεργοποιώντας στρατιωτική συμφωνία συνεργασίας που είχε υπογράψει με τον σημερινό πρωθυπουργό το 2017 και στέλνοντας στρατό.
