Τι την έπιασε ξαφνικά τη Ντόρα και θυμήθηκε το καλοκαίρι του 2015 και την κοροϊδία του Τσίπρα προς τον Μεϊμαράκη, που του πρόσφερε στήριξη; Το καινούργιο που είπε η αδερφή του Κούλη δεν είναι ότι ο Τσίπρας διαβεβαίωνε ότι δε θα πάει σε εκλογές και πήγε (αυτό είναι γνωστό), αλλά ότι ο Μεϊμαράκης είχε προτείνει συγκυβέρνηση. «Θα μπορούσε να γίνει μια διαφορετική συζήτηση για τον μεγάλο συνασπισμό; Βεβαίως και θα μπορούσε να γίνει. Η συζήτηση ήταν ένα συνολικό πακέτο», είπε η Μπακογιάννη.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι επαναφέροντας μια συζήτηση περί «μεγάλου συνασπισμού» η Ντόρα πλήττει τον αδελφό της, που έχει τη στρατηγική της «αυτοδυναμίας». Ομως, οι διαγκωνισμοί ανάμεσα στα κορυφαία στελέχη στο εσωτερικό των κομμάτων εξουσίας (ακόμα κι αν είναι αδέλφια) είναι το τελευταίο που μας ενδιαφέρει. Εκείνο που αξίζει να κρατήσουμε απ' αυτή την ιστορία είναι η δυνατότητα συγκρότησης «μεγάλου συνασπισμού» ανάμεσα στη ΝΔ και το ΣΥΡΙΖΑ.
Αν αυτό μπορούσε να γίνει το 2015, γιατί να μη μπορεί να γίνει το 2019, αν κανένα κόμμα δεν έχει αυτοδυναμία, ακόμα και μετά από επαναληπτικές εκλογές; Κανένας δεν μπορεί να βρει αντεπιχείρημα, καθώς από το 2015 μέχρι το 2019 ο ΣΥΡΙΖΑ έχει «προσαρμοστεί» πλήρως στη μνημονιακή πολιτική, την οποία πλέον δεν παρουσιάζει ως αποτέλεσμα εκβιασμού που του ασκήθηκε, αλλά ως… αναπτυξιακή επιλογή.
Μπορεί να το έκανε για τους δικούς της λόγους, αλλά με τις δηλώσεις της η Μπακογιάννη ήρθε να προσθέσει ένα επιχείρημα σ' αυτό που λέμε εμείς: ότι δεν υπάρχουν πλέον οι παλιές οριακές διαφορές πολιτικής που χώριζαν συντηρητικούς και σοσιαλδημοκράτες. Οτι η αστική πολιτική είναι ένας πολτός, ανεξάρτητα από το χωρισμό της σε κόμματα. Γι' αυτό έχουμε τόσες μετακινήσεις πολιτικών, τόσους «γυρολόγους», τόσες φαινομενικά ετερόκλητες κυβερνητικές συμμαχίες. Οταν έχουν συγκυβερνήσει το ΠΑΣΟΚ με τη ΝΔ και το ΛΑΟΣ, το ΠΑΣΟΚ με τη ΝΔ και τη ΔΗΜΑΡ και ο ΣΥΡΙΖΑ με τους ΑΝΕΛ του Καμμένου, γιατί να μη μπορούν να συγκυβερνήσουν ο ΣΥΡΙΖΑ με τη ΝΔ (άντε και με το ΚΙΝΑΛ);
Παρά ταύτα, ενόψει ευρωεκλογών και εθνικών εκλογών το πολύ σε έξι μήνες, ζούμε και πάλι το γνωστό θέατρο της δικομματικής κοκορομαχίας «μέχρι εξοντώσεως του αντιπάλου». Δεν είναι μόνο η σκανδαλολογία, με κατηγορίες για μίζες και λαμογιές. Επειδή βλέπουν ότι δεν μπορούν να πάνε μόνο με κατηγορίες κατά του αντιπάλου, αλλά χρειάζονται και «θετική ατζέντα», έχουν βάλει μπροστά την υποσχεσιολογία και την παροχολογία.
«Διώχνουμε το ΔΝΤ και βγαίνουμε στις αγορές», φωνάζει ο Τσίπρας. «Το διεθνές κλίμα βελτιώνεται επειδή προεξοφλούν ότι εγώ θα είμαι ο επόμενος πρωθυπουργός», απαντά ο Μητσοτάκης. «Εχουμε προοπτική δημοσιονομικού χώρου και μέσα στο 2019», λέει ο Τσίπρας, κλείνοντας το μάτι για κάποιο επιδοματάκι. «Θα μειώσουμε τις ασφαλιστικές εισφορές», υπόσχεται ο Μητσοτάκης. «Δε θα μειωθεί το αφορολόγητο», δεσμεύεται ο Τσίπρας. «Και αυτό θα γίνει και θα μειώσουμε παραπέρα τους φόρους», υπερθεματίζει ο Μητσοτάκης.
Τίποτα δε θ' αλλάξει μετά τις εκλογές. Η μνημονιακή πολιτική θα συνεχιστεί όπως μέχρι τώρα. Οσο για πολιτικούς διαχειριστές, θα βρεθούν κι αυτοί. Εστω και στο πλαίσιο «μεγάλου συνασπισμού».
Ο Τσίπρας εμφανίστηκε στον Χατζηνικολάου και -αντίθετα με τον Τσακαλώτο που επαναλαμβάνει μονότονα «κάθε πράγμα στην ώρα του»- διαβεβαίωσε ότι η μείωση του αφορολόγητου από 1.1.2020, που ο ίδιος έχει ψηφίσει, δεν πρόκειται να εφαρμοστεί, όπως δεν εφαρμόστηκε και η μείωση των συντάξεων. Ο Μητσοτάκης, για να μη μείνει πίσω, έσπευσε να βάλει τη Ζαχαράκη να δηλώσει ότι θα διαπραγματευθεί με τους εταίρους τη μη εφαρμογή ενός μέτρου που ψήφισε η κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ και καταψήφισε η ΝΔ.
Ο Τσίπρας, όμως, είχε και άλλα «βέλη» στην προεκλογική «φαρέτρα» του. Στην ίδια συνέντευξη στον ΑΝΤ1 μίλησε για «προοπτική νέου δημοσιονομικού χώρου ακόμα και για το 2019». Μπορεί ο Τζανακόπουλος να δήλωνε προ δεκαπενθημέρου ότι ο δημοσιονομικός χώρος για το 2019 έχει αξιοποιηθεί με τα μέτρα που ήδη εφαρμόζονται, αλλά τότε ήταν άλλες οι συνθήκες. Είχε βγει εκείνος ο ανεκδιήγητος υφυπουργός Πετρόπουλος και χωρίς να του πέφτει λόγος είχε δηλώσει ότι η κυβέρνηση μελετά τη χορήγηση επιδόματος Πάσχα. Και το έκανε τη στιγμή που δεν είχε κλείσει η διαπραγμάτευση με την τρόικα για τη δεύτερη αξιολόγηση του μετα-Μνημόνιου, χαλώντας το κλίμα που προσπαθούσε να φτιάξει ο Τσακαλώτος με τις Βρυξέλλες. Ετσι, πέρα από την ανοιχτή αποδοκιμασία του Πετρόπουλου από τον Τσακαλώτο, έπρεπε να κάνει μια δήλωση στο ίδιο μήκος κύματος και ο Τζανακόπουλος, για να πειστούν οι τροϊκανοί πως δεν υπάρχει καμιά διάσταση ανάμεσα στον υπουργό Οικονομικών και το μέγαρο Μαξίμου.
Η αξιολόγηση έκλεισε (αφού χρειάστηκε ν' αλλάξουν λίγο πριν την ψήφισή του ακόμα και το νομοσχέδιο για την πρώτη κατοικία που είχαν καταθέσει), οπότε μπορεί ο ίδιος ο πρωθυπουργός (και όχι ο κάθε τυχάρπαστος Πετρόπουλος) ν' αρχίσει πάλι την παροχολογία. Οχι συγκεκριμένα, αλλά γενικόλογα: «προοπτική νέου δημοσιονομικού χώρου ακόμα και για το 2019». Που σε απλά ελληνικά μεταφράζεται ως εξής: «παιδιά, μελετάμε να σας δώσουμε κάποιο επιδοματάκι μέσα στο 2019». Για τις ευρωεκλογές μπορούν οι ψηφοφόροι να βολευτούν με την υπόσχεση (όποιος πιστέψει πίστεψε), όμως πριν από τις βουλευτικές εκλογές μπορεί να πέσει κάποιο επιδοματάκι. Ενα επίδομα αδείας ύψους 250 ευρώ, για παράδειγμα, σε συνταξιούχους και δημόσιους υπάλληλους, μπορεί να στηρίξει το προεκλογικό παραμύθι με τίτλο «άρχισε η επάνοδος στην κανονικότητα, βαθμιαία θα επαναφέρουμε τη 13η και τη 14η σύνταξη).
Στον προϋπολογισμό έχει εγγραφεί κονδύλι ύψους 650 εκατ. ευρώ «υπό κατανομή», οπότε κάτι μπορεί να αποσπαστεί απ' αυτό για να χρηματοδοτήσει μια εφάπαξ προεκλογική παροχή. Αρκεί να δοθεί το «οκέι» από την τρόικα. Για την ακρίβεια, από τα αφεντικά της τρόικας, που θα κληθούν να πάρουν μια απόφαση προεκλογικής στήριξης του Τσίπρα. Μέχρι τώρα τον αβαντάρουν όπως μπορούν. Συχνά απροκάλυπτα. Είναι το καλύτερο «ντελίβερι μπόι», ενώ από την άλλη το προφίλ του «αριστερού» τους βοηθάει στους δικούς τους εκλογικούς σχεδιασμούς. Αν όμως διαπιστώσουν (από το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών κυρίως), ότι ο Μητσοτάκης θα κερδίσει οπωσδήποτε, είναι πολύ πιθανό να συμπεριφερθούν στον Τσίπρα όπως συμπεριφέρθηκαν στον Σαμαρά το 2014. Να τον παρατήσουν χωρίς την παραμικρή αβάντα, για να έχουν μετά να «δώσουν κάτι» στον Μητσοτάκη.
Ολ' αυτά είναι πολιτικάντικα παιχνίδια που δεν έχουν καμιά σημασία από άποψη πρακτικής πολιτικής, ενώ από την άλλη συνηθίζουν τον ελληνικό λαό, τους εργάτες, τους εργαζόμενους, σε μια λογική επαιτείας ψευδοεπιδομάτων, στο πλαίσιο της μνημονιακής πολιτικής. Δεν πρόκειται καν για την παροχολογία προηγούμενων δεκαετιών, η οποία «ακουμπούσε» (έστω και λίγο) στα αιτήματα που διατύπωναν με τις κινητοποιήσεις τους οι εργαζόμενες τάξεις της ελληνικής κοινωνίας, αλλά για παροχολογία με υπόσχεση προνοιακού τύπου επιδομάτων, τα οποία προβλέπονται από τη μνημονιακή πολιτική. Αυτή, άλλωστε, είναι η έννοια του «δημοσιονομικού χώρου», που εισήγαγαν στην πολιτική ορολογία οι συριζαίοι.
Τι σημαίνει «δημοσιονομικός χώρος»; Σημαίνει ότι υπάρχει ο υπέρτατος δημοσιονομικός στόχος, που είναι τα περιβόητα «πρωτογενή πλεονάσματα», τα «ματωμένα πλεονάσματα» όπως τα αποκαλούσε άλλοτε ο Τσίπρας. Αυτός ο στόχος πρέπει να πιάνεται κάθε χρόνο. Και, ως γνωστόν, είναι 3,5% του ΑΕΠ μέχρι και το 2022 και 2,2% του ΑΕΠ από το 2022 μέχρι το 2060. Οταν υπάρξει υπέρβαση στην επίτευξη αυτού του στόχου, δημιουργείται ο «δημοσιονομικός χώρος» για κάποιες επιπλέον προνοιακού τύπου επιδοματικές παροχές, όπως ήταν το «κοινωνικό μέρισμα» που μοίρασαν οι Σαμαροβενιζέλοι το 2014 και οι Τσιπροκαμμένοι το 2017 και το 2018. Αυτόν το χαρακτήρα θα έχει και το «επίδομα αδείας» που ενδεχομένως (αν το επιτρέψουν οι ιμπεριαλιστές δανειστές) θα μοιράσουν οι Τσιπραίοι το προσεχές καλοκαίρι, ως «παροχή έναντι ψήφου».
Για να έχουμε μια εικόνα των πραγματικών δημοσιονομικών δεδομένων, θα πρέπει να θυμόμαστε ότι αν δεν εφαρμοστεί η προ-νομοθετημένη νέα μείωση του αφορολόγητου μισθωτών και συνταξιούχων από 1.1.2020, θα προκύψει μια «δημοσιονομική τρύπα» ύψους περίπου 1,9 δισ. ευρώ (τόσα λογάριασαν να πάρουν από το αφορολόγητο), η οποία πρέπει να καλυφθεί με άλλους τρόπους. Αρα, δε θα υπάρχουν περιθώρια για άλλα μερεμέτια στη μνημονιακή δημοσιονομική πολιτική. Αυτά, όμως, θα φανούν… μετά τις εκλογές.
