Τώρα ομολογώ μπροστά σας πως το έργο
γράφτηκε για ψυχαγωγία.
Ικανοποίησε τους κριτικούς
αλλά τα μάτια της Μαγδαληνής
στο σώμα μου χάραξαν τη μορφή
της Γαλιλαίας…
Μαχμούντ Νταρουίς
Ο Μπάσιμ Χαντάκτζι, Παλαιστίνιος της Δυτικής Όχθης, γεννημένος το 1983 στη Νάμπλους, είναι καταδικασμένος σε τρις ισόβια για «τρομοκρατία» και ήδη έχει περάσει το μισό της ζωής του στις ισραηλινές φυλακές (από το 2004). Ωστόσο κατάφερε να ολοκληρώσει πολύπλευρες πανεπιστημιακές σπουδές και αυτό το βιβλίο του έλαβε το σημαντικό Διεθνές Βραβείο Αραβικής Λογοτεχνίας.
Ο ήρωας του βιβλίου είναι ένας ξανθός Παλαιστίνιος με γαλανά μάτια και κομψό παράστημα. Εκμεταλλευόμενος τα ασκεναζίτικα χαρακτηριστικά της μορφής του, οικειοποιείται την ταυτότητα ενός νεαρού εβραίου και πλέον αρχίζει να ζει δυο ζωές.
Από τη μια, ως Παλαιστίνιος, ζει πολιορκημένος και περιχαρακωμένος από παντού, ξένος και πρόσφυγας στην ίδια του τη χώρα, έρμαιο μιας άχαρης πραγματικότητας γεμάτης θλίψη και μιζέρια, που δεν υπόσχεται παρά ελάχιστες προσωπικές χαρές, που δεν μπορεί να ικανοποιήσει κανένα προσωπικό όνειρο, καμιά φιλοδοξία. Ο πατέρας του, ήρωας της πρώτης Ιντιφάντα, έχει συνθλιβεί όχι τόσο από τη μακρόχρονη φυλάκιση και τις προσωπικές του ατυχίες όσο από τους σκληρούς όρους αποφυλάκισης που επέβαλαν οι Συμφωνίες του Οσλο και την ψευδαίσθηση εξουσίας που παρέσυρε πολλούς πρώην συντρόφους του.
Από την άλλη, σαν ασκενάζι εβραίος, η ζωή ανοίγεται μπροστά του, φωτεινή, ανέμελη, ελεύθερη, γεμάτη προσδοκίες και ανοιχτούς ορίζοντες. Το όνειρο του νεαρού Παλαιστίνιου να ερευνήσει τα αρχαιολογικά ευρήματα της βιβλικής πόλης Μεγιδδώ* για να συγγράψει ένα μυθιστόρημα για τη ζωή της Μαρίας της Μαγδαληνής, αρχίζει να γίνεται αληθινό όταν με την ισραηλινή του ταυτότητα γίνεται δεκτός σε μια διεθνή αρχαιολογική αποστολή υπό την εποπτεία των σιωνιστικών αρχών, που ανασκάπτει την περιοχή.
Ο ήρωας, διχασμένος ανάμεσα σε δυο ζωές, παραπαίει ανάμεσα στο ψυχολογικό χάσμα των δυο ταυτοτήτων του, βιώνοντας κάθε μέρα τις αγωνίες και τα ρίσκα ενός συνεχούς πήγαινε-έλα από την παρανομία στη νομιμότητα.
Στις σελίδες αυτού του βιβλίου ζωντανεύουν συχνά οι φυσικές ομορφιές της Γαλιλαίας, η γοητεία της ιστορικής Ιερουσαλήμ, και δεν είναι παράξενο που ένας Παλαιστίνιος ονειρεύεται να αναβιώσει σε ένα μυθιστόρημα την αληθινή ιστορία της Μαρίας της Μαγδαληνής. Οι βιβλικές παραδόσεις είναι κοινή κληρονομιά των Αράβων και των Εβραίων της περιοχής, μόνο που οι σιωνιστές προσπαθούν με κάθε τρόπο να οικειοποιηθούν αποκλειστικά αυτή την κληρονομιά.
Ομως ο συγγραφέας δεν ξεχνά το σημαντικό, αυτό που δίνει υπόσταση και ουσία στον ήρωα του: την ταύτιση με τη μόνη του ταυτότητα, αυτή του Παλαιστίνιου που αναπνέει μέσα από την αντίσταση του λαού του. Ο Χαντάκτζι δεν επιτρέπει στην μυθοπλασία του να προδώσει την πραγματικότητα. Δεν την αφήνει να πάρει το πάνω χέρι, να κυριαρχήσει. Η οδυνηρή πραγματικότητα είναι πανταχού παρούσα και αυτό είναι το μεγαλύτερο προτέρημα αυτού του βιβλίου. Με τον τρόπο του ρίχνει μια ακόμα δέσμη φωτός σε αυτή την πολυβασανισμένη γωνιά του κόσμου, όπου ο στόχος εδώ και δεκαετίες είναι ένας: ο αγώνας ενάντια στον αφανισμό.
*Η Αρχή Αρχαιοτήτων του Ισραήλ έχει προβεί εδώ και αρκετά χρόνια, στην τρίτη μεγάλης έκτασης ανασκαφή στην πόλη Μεγιδδώ. Η πρώτη ανασκαφή πραγματοποιήθηκε το 1903 από τη Γερμανική Εταιρεία Μελέτης της Παλαιστίνης και η δεύτερη χρηματοδοτήθηκε το 1925 από τον Τζ. Ντ. Ροκφέλερ. Η Μεγιδδώ, αρχαία στρατηγική τοποθεσία, βρίσκεται στην κοιλάδα ανάμεσα από τους λόφους του όρους Καρμήλου και βρίθει σημαντικών ευρημάτων που χρονολογούνται έως και 5.000 χρόνια πριν. Σήμερα θεωρείται μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Σε αυτή την αρχαία πόλη οι σιωνιστές έχτισαν μια ακόμα φυλακή που όμως αναγκάζονται τώρα να μεταφέρουν αλλού επειδή κάτω από το δάπεδό της βρέθηκε το παλαιότερο παλαιοχριστιανικό ψηφιδωτό, ηλικίας 1.800 ετών, που τώρα εκτίθεται στο Μουσείο της Βίβλου στην Ουάσιγκτον.
Δεν είναι του παρόντος, αλλά αυτό το κακόφημο μουσείο, που ιδρύθηκε από τον χριστανοταλιμπάν εκατομμυριούχο Ντέιβιντ Γκριν, έχει στενή συνεργασία με την Υπηρεσία Αρχαιοτήτων του Ισραήλ, φιλοξενεί τη μεγαλύτερη συλλογή παπύρων Τορά παγκοσμίως και πρόσφατα αναγκάστηκε να επιστρέψει χιλιάδες λεηλατημένες αρχαιότητες που η εταιρία του Γκριν είχε αρπάξει από το Ιράκ.
