Προβολές και συζητήσεις

ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΟΥ ΛΟΥΙΣ ΜΠΟΥΝΙΟΥΕΛ

Συνεχίζεται την επόμενη Παρασκευή το αφιέρωμα στον σπουδαίο Λουίς Μπουνιουέλ με δυο ταινίες της λεγόμενης μεξικανικής περιόδου του σκηνοθέτη. Ο Μπουνιουέλ, έχοντας αφήσει πίσω τα σουρεαλιστικά πειράματα της πρώτης περιόδου, που επικεντρώνονταν περισσότερο στην αναζήτηση μιας νέας κινηματογραφικής γλώσσας, θα γυρίσει στο Μεξικό τις 23 από τις 36 συνολικά ταινίες του, βάζοντας στο επίκεντρο την καθημερινή ζωή και τα πάθη των ανθρώπων, τη βαρβαρότητα του καπιταλισμού και την εγκληματικότητα της αστικής εξουσίας, το θρησκευτικό σκοταδισμό και όλες τις πτυχές της αστικής ιδεολογίας που φενακίζουν τη συνείδηση των ανθρώπων και εμποδίζουν την κίνησή τους προς την κοινωνική απελευθέρωση.

Ο κομμουνιστής Μπουνιουέλ στρατεύει την τέχνη του στον πολιτικό σκοπό, διατηρώντας πάντοτε τα ιδιαίτερα εκείνα καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά που τον έκαναν μοναδικό μέσα στο προοδευτικό καλλιτεχνικό σύμπαν του 20ού αιώνα.

«Αν μου το είχαν δώσει, θα είχα αναγκαστεί να αυτοκτονήσω. Παραμένω άθεος, με τη χάρη του Θεού»! Ετσι σχολίασε ο Μπουνιουέλ το «παραλίγο ατύχημα» να δοθεί στην ταινία του Ναζαρέν, το 1958 στις Κάννες, το βραβείο της «Oficina Internacional Catοlica de cine», της «Οικουμενικής Επιτροπής» που στηρίζεται από την Καθολική και Προτεσταντική Εκκλησία. Το 1961 με τη Βιριδιάνα και το 1965 με τον Σίμωνα της ερήμου κλείνει τον «κύκλο της αμαρτίας», στηλιτεύοντας ανελέητα την υποκρισία και την εγκληματικότητα της Εκκλησίας και του «προϊόντος» που αυτή πουλάει. Τα χτυπήματα ήταν τόσα και τέτοια που η Καθολική Εκκλησία δεν μπορούσε να τ' αντέξει. Μπορεί η Βιριδιάνα να βραβεύτηκε με τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών, όμως ξεσήκωσε αφάνταστη οργή και μπήκε στη μαύρη λίστα με τις απαγορευμένες ταινίες.

Παρά τον προκλητικά βλάσφημο χαρακτήρα της, η Βιριδιάνα είναι πολλά περισσότερα από μια αντιθρησκευτική ταινία. Ως άλλος Μπρεχτ, ο Μπουνιουέλ φτιάχνει τη δική του «Αγία Ιωάννα των σφαγείων». Η φιλανθρωπία και οι αγαθοεργίες προς τους φτωχούς και τους άστεγους δεν αλλάζουν τον κόσμο, που παραμένει εξίσου εκμεταλλευτικός και καταπιεστικός, που εξακολουθεί να παράγει ανισότητα και εξαθλίωση. Από την άλλη, η φιλανθρωπία γίνεται συχνά ο φερετζές της εξουσίας. Μπορεί το φλεγόμενο αγκάθινο στεφάνι του Ιησού και ο «μυστικός δείπνος» των ζητιάνων να σόκαραν τους καθολικούς, μαζί με τις υπέροχες γάμπες της Σίλβια Πινάλ, που υποδύεται την καλόγρια Βιριδιάνα, όμως για τον Μπουνιουέλ αυτά ήταν απλώς καλλιτεχνικά εργαλεία που βοηθούν στην αποκάλυψη της αλήθειας.