«Η περιθωριοποίηση του Πίτερ Γουάτκινς αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα αίσχη της σύγχρονης κριτικής», αναφέρει ο καθηγητής Σκοτ ΜακΝτόναλντ, που έχει αφιερώσει πολλές σελίδες στον ιδιοφυή δημιουργό. Πράγματι, πριν από μερικά χρόνια, το όνομα ενός δημιουργού που κάνει ταινίες επί τέσσερις δεκαετίες, ήταν εξαφανισμένο από τη φιλολογία γύρω από τον κινηματογράφο.
Ασυμβίβαστος, προκλητικός, ανατρεπτικός, μαχητικός, αντικομφορμιστής και πάντοτε ενάντια στο σύστημα, ο Πίτερ Γουάτκινς συγκρούστηκε με τα στούντιο, με τους τηλεοπτικούς σταθμούς, με τα μίντια, στα οποία άσκησε ανελέητη κριτική. Και πλήρωσε το τίμημα. Αυτός ο γεννημένος το 1935 στην Αγγλία κινηματογραφιστής γύρισε σχεδόν όλο τον κόσμο για να μπορέσει να κάνει τις ταινίες του, χαράζοντας ένα διακριτό στίγμα στην ιστορία του κινηματογράφου.
Παρών στα πολιτικά γεγονότα, με άποψη για τα ζητήματα της εποχής του, ο Πίτερ Γουάτκινς εμπνέεται ή παίρνει αφορμή από αυτά (πχ. Μάης του ‘68, πόλεμος στο Βιετνάμ), χωρίς να παραλείψει να ασχοληθεί με γεγονότα που σφράγισαν την Ιστορία. Το τελευταίο γνωστό έργο του, η εφτάωρη «Κομμούνα» (Γαλλία, 2000), αποτελεί όχι μόνο ένα κινηματογραφικό αριστούργημα, αλλά και μια εναργή και σαφή κατάθεση ιδεών.
Ο Γουάτκινς υπήρξε πρωτότυπος στην κινηματογραφική γραφή του, σπάζοντας τις νόρμες των στούντιο και των τηλεοπτικών επιχειρήσεων. Είναι αυτός που εισηγήθηκε μια νέα φόρμα, οργανώνοντας τις ταινίες του έτσι που μερικές φορές να θυμίζουν μυθοπλασία, μερικές ταινία τεκμηρίωσης και μερικές άλλες δελτίο ειδήσεων. Οι ταινίες του θυμίζουν επιστημονικό πείραμα, το οποίο ωστόσο δεν αποκρύπτει τον προσανατολισμό του σκηνοθέτη προς τη «χειραφέτηση» του κοινού. Γι’ αυτό και το κοινό συμμετέχει άμεσα στις ταινίες, εξάγοντας συμπεράσματα για την Ιστορία μέσα απ’ αυτή τη συμμετοχή. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Γουάτκινς συνεργάζεται σχεδόν αποκλειστικά με ερασιτέχνες ηθοποιούς. Η σύγκρουσή του με όλες τις εκφάνσεις της εξουσίας (πολιτική, οικονομική, στρατοκρατική, μιντιακή) έφερε τη λογοκρισία, το «θάψιμο», ακόμα και την απαγόρευση, όπως συνέβη με το War Game, μετά από παρέμβαση των βρετανικών υπηρεσιών ασφάλειας.
Σ’ αυτό το αφιέρωμα συγκεντρώσαμε τέσσερις ταινίες για τον πόλεμο, η δημιουργία των οποίων διατρέχει μια δεκαετία. Ιστορικά γεγονότα μπαίνουν στο μικροσκόπιο του δημιουργού, με στόχο να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα για το παρόν, ενώ αλληγορίες, μέσα από την υπερβολή, προειδοποιούν για ένα δυσοίωνο μέλλον.
~Παρασκευή 02/11/2018~
ΚΑΛΛΟΝΤΕΝ
(Culloden, Ηνωμένο Βασίλειο, 1964, 75’)
Σκηνοθεσία, σενάριο: Πίτερ Γουάτκινς – Φωτογραφία: Ντικ Μπους – Μοντάζ: Μάικλ Μπράντσελ – Παραγωγή: BBC
Συμμετέχουν ερασιτέχνες ηθοποιοί
Εναρξη 8:30 – Είσοδος ελεύθερη
