«Ο άνθρωπος με την κινηματογραφική μηχανή πρέπει να εγκαταλείψει τη συνήθη ακινησία του. Πρέπει να εξασκήσει τις ικανότητές του να παρατηρεί, να αντιδρά με ταχύτητα και επιδεξιότητα, ώστε να συμβαδίζει με τα φευγαλέα φαινόμενα της ζωής».
«Η βιομηχανία του κινηματογράφου είναι μια μικροσκοπική νησίδα μέσα στη θυελλώδη θάλασσα της ζωής».
Τζίγκα Βερτόφ
Τέσσερα σπάνια αριστουργήματα του σοβιετικού κινηματογραφιστή Τζίγκα Βερτόφ, του δημιουργού που με το πρωτοποριακό έργο του θεμελίωσε την τέχνη του δοκιμιακού, μη μυθοπλαστικού κινηματογράφου, του πειραματιστή που παραμένει ως σήμερα πυλώνας έμπνευσης στην ιστορία εκείνων των κινούμενων εικόνων που πασχίζουν να αποτυπώσουν τη θαυμαστή πολυπλοκότητα της καθημερινής ζωής.
Αρνούμενος το σενάριο και τη γραμμική αφήγηση, τον ηθοποιό και τα κοστούμια, το μακιγιάζ και τα σκηνικά, το ελεγχόμενο περιβάλλον του στούντιο, ο «Κινηματογράφος-Μάτι» (Kino-Glaz) του Τζίγκα Βερτόφ βγήκε στους δρόμους και έβαλε στοίχημα να μεγεθύνει την πρόσληψη της πραγματικότητας μέσα από την πειραματική ποίηση του κάδρου και του μοντάζ, προκειμένου να αποτυπώσει κάθε έκφανση της ζωής σε μια Σοβιετική Ενωση όπου η επιταχυνόμενη πραγματικότητα ξεπερνούσε και την πιο καλπάζουσα φαντασία. Ο «Κινηματογράφος-Αλήθεια» του Τζίγκα Βερτόφ, γέννημα-θρέμμα μιας επανάστασης που χρειαζόταν νέα γλώσσα για να εκφραστεί, νέος και εκπληκτικός έναν αιώνα μετά, εξακολουθεί να τροφοδοτεί τους κινηματογραφιστές του πραγματικού με εικόνες από το μέλλον.
Παρασκευή 6/2/2015
ΤΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΑΤΙ
(Kinoglaz (Life Unrehearsed), Σοβιετική Ενωση, 1924, 78’)
Σενάριο, Σκηνοθεσία: Τζίγκα Βερτόφ
Φωτογραφία: Μιχαήλ Κάουφμαν
Μοντάζ: Ελισαβέτα Σβίλοβα
Παραγωγή: Goskino (Μόσχα)
Το Συμβούλιο των Τριών –ή αλλιώς ο σκηνοθέτης Τζίγκα Βερτόφ, ο φωτογράφος οπερατέρ Μιχαήλ Κάουφμαν και η μοντέζ Ελισαβέτα Σβίλοβα– εφαρμόζει τις αρχές των Κίνοτσι σε ένα πλούσιο οπτικό υλικό με στόχο την καταγραφή της «απρόβλεπτης κι αληθινής σοβιετικής ζωής». Η επιτυχία του φιλμ (βραβεύτηκε το 1924 με το αργυρό μετάλλιο και τιμητικό δίπλωμα στη Διεθνή Εκθεση του Παρισιού) οδήγησε τη σοβιετική εξουσία στο να αναθέσει στον Βερτόφ ακόμη δύο ταινίες, τo Εμπρός, Σοβιέτ! (Shagav Sovet!, 1926) και το Ενα Εκτο του Κόσμου (Shestava Chast Mira, 1926), ανοίγοντας το δρόμο για τη διεθνή αναγνώριση του μεγάλου σοβιετικού δημιουργού.
