Για επανέναρξη του «διαλόγου»

Συνάντηση Αναστασιάδη-Ακιντζί

Η 45η επέτειος από την έναρξη της στρατιωτικής εισβολής της Τουρκίας στην Κύπρο ήταν μια καλή ευκαιρία για τον Ερντογάν, προκειμένου να κάνει μια επίδειξη εθνικισμού στο εσωτερικό της Τουρκίας, στέλνοντας ταυτόχρονα το μήνυμά του διεθνώς. «Οσοι πιστεύουν ότι ο πλούτος του νησιού της Κύπρου και της περιοχής ανήκει μόνο σε αυτούς, θα αντιμετωπίσουν την αποφασιστικότητα της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων», είπε ο τούρκος πρόεδρος, συμπληρώνοντας ότι «ο τουρκικός στρατός δε θα διστάσει ποτέ να κάνει το ίδιο βήμα που έκανε πριν από 45 χρόνια, αν χρειαστεί για την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων».
 
Από ελληνικής πλευράς η απάντηση ήρθε από το νέο υπουργό Αμυνας Ν. Παναγιωτόπουλου, που επισκεπτόταν την Κύπρο και δήλωσε: «Προβληματιζόμαστε από τον τουρκικό αναθεωρητισμό, αλλά δεν φοβόμαστε».
 
Η διαφορά, όμως, είναι πως η Τουρκία δεν περιορίζεται μόνο σε τσαμπουκαλίδικες δηλώσεις και εθνικιστική ρητορική, αλλά κάνει και πράξεις, όπως είναι οι γεωλογικές (ή και γεωτρητικές) έρευνες στην κυπριακή ΑΟΖ, που συνεχίζονται με αμείωτη ένταση. Γιατί όχι; Ποιον να φοβηθεί η Τουρκία; Τις… κυρώσεις της ΕΕ; Πέραν του ότι αυτές είναι συμβολικού χαρακτήρα, η Τουρκία τις αμφισβητεί και στο διπλωματικό επίπεδο, απειλώντας ότι θα τινάξει στον αέρα τη συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας για τους πρόσφυγες, πλημμυρίζοντας την Ευρώπη με τμήμα των περίπου τριών εκατομμυρίων προσφύγων και μεταναστών που έχει εγκλωβίσει στο έδαφός της. «Καμιά κυβέρνηση στην Ευρώπη δε θ’ αντέξει το κύμα των μεταναστών για περισσότερους από έξι μήνες», προειδοποίησε μέσα στη βδομάδα ο υπουργός Εσωτερικών της Τουρκίας Σουλεϊμάν Σοϊλού.
 
Αυτό, βέβαια, λύνεται με… «μπαγιόκο». Λεφτά πολύ περισσότερα από τα 146 εκατ. ευρώ των προενταξιακών κονδυλίων που κόπηκαν στο πλαίσιο των «κυρώσεων». Θα είναι πραγματικά πολύ σουρεαλιστικό να δούμε μετά από λίγο καιρό να ρέουν προς την Τουρκία κονδύλια για την «περίθαλψη» των εγκλωβισμένων προσφύγων και μεταναστών και την ίδια στιγμή να διατηρούνται σε ισχύ οι «κυρώσεις» για τις παράνομες γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ. Οταν, όμως, μιλάμε για διεθνή ιμπεριαλιστική πολιτική, αυτά δεν είναι σουρεαλισμός αλλά απόλυτος ρεαλισμός.
 
Η Τουρκία, εκτός από τη χρήση της ναυτικής της δύναμης, έχει υπέρ της και ένα άλλο πλεονέκτημα, το οποίο θέλει το χρόνο του για να ωριμάσει. Προβάλλει κάτι που αναγκαστικά θα κριθεί δίκαιο στο πλαίσιο των ιμπεριαλιστικών διαβουλίων: τη συνεκμετάλλευση του φυσικού πλούτου που ενδεχομένως υπάρχει στην κυπριακή ΑΟΖ. Οπως γράφαμε στο προηγούμενο φύλλο, με τα γεωτρύπανα της Τουρκίας να κινούνται ελεύθερα και ανεξέλεγκτα σε χώρους που έχουν επιλέξει (έξω και πέρα από τα θαλάσσια οικόπεδα που η κυβέρνηση της Λευκωσίας έχει εκχωρήσει σε δυτικά μονοπώλια), ο Μουσταφά Ακιντζί έστειλε στον Νίκο Αναστασιάδη, μέσω υπαλλήλου του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, επιστολή με την οποία προτείνει τη δημιουργία μικτής επιτροπής, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και με την ΕΕ ως παρατηρητή, που θα ρυθμίσει τα ζητήματα της συνεκμετάλλευσης για να μην είναι κανένας παραπονεμένος.
 
Ο Αναστασιάδης συγκάλεσε συμβούλιο πολιτικών αρχηγών, το οποίο ομόφωνα αποφάσισε να απορρίψει την πρόταση Ακιντζί. Στην απαντητική του επιστολή, ο Αναστασιάδης είπε στον Ακιντζί ότι στο παρελθόν είχε συμφωνηθεί πως οι δραστηριότητες γύρω από τους υδρογονάνθρακες θα είναι ομοσπονδιακή αρμοδιότητα, στο πλαίσιο της συνολικής λύσης για το Κυπριακό.
 
Η απάντηση από τουρκικής/τουρκοκυπριακής πλευράς δε θ’ αφήσει… ασυγκίνητη τη «διεθνή κοινότητα». Αφού το Κυπριακό δεν έχει λυθεί και δεδομένου ότι η κυπριακή κυβέρνηση έχει εκχωρήσει οικόπεδα σε δυτικά μονοπώλια, πρέπει να βρεθεί μια λύση για να μην αισθάνεται αδικημένη η τουρκοκυπριακή πλευρά. Αυτή θα είναι η… τετράγωνη λογική που θα επικρατήσει (σε όχι και τόσο μακρινό χρόνο). Ναι, αλλά η κυπριακή κυβέρνηση είναι η μόνη νόμιμη και αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ κυβέρνηση της Κύπρου, οπότε έχει κάθε δικαίωμα να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες οικονομικού χαρακτήρα και να είναι αυτή που θα προστατεύσει και τα οικονομικά συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων, ακούγεται η απάντηση. Μόνο που αυτός ο διεθνής λεγκαλισμός δεν μπορεί να νικήσει τα τετελεσμένα που έχει επιβάλει η επί μισό σχεδόν αιώνα κατοχή και de facto διχοτόμηση του νησιού.
 
Αλλωστε, η ίδια η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει αναγνωρίσει την τουρκοκυπριακή με το στάτους του «συνιστώντος κράτους», στο πλαίσιο των συνομιλιών που έχουν γίνει ως τώρα (αυτό θεωρείται κεκτημένο και δεν πρόκειται να ξανασυζητηθεί). Οπότε, πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος για να εξασφαλιστούν τα οικονομικά συμφέροντα και αυτού του «συνιστώντος κράτους», το οποίο δηλώνει ότι δεν τρέφει εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση του άλλου «συνιστώντος κράτους». Κι αυτό το παίζει έξυπνα. Την ίδια ώρα που ο Ακιντζί ζητά τη δημιουργία μικτής επιτροπής (με τον ΟΗΕ και την ΕΕ μέσα), ο πρωθυπουργός του Ερσίν Τατάρ τραβάει προς την άλλη άκρη. «Δεν πιστεύουμε στην ομοσπονδιακή λύση και σκεφτόμαστε ότι δεν μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο», δήλωσε σε τηλεοπτική του συνέντευξη. Για να συμπληρώσει: «Εμείς είμαστε ξεχωριστός λαός και πρέπει να έχουμε το δικό μας ξεχωριστό κράτος που θα έχει ως μοναδικό αξιόπιστο εγγυητή την Τουρκία».
 
Ετσι, το θέμα κινείται μεταξύ δύο θέσεων. Της ακραία διχοτομικής, τύπου Τατάρ, και της «ενωτικής» τύπου Ακιντζί. Ακολουθώντας τη δεύτερη γραμμή, ο εκπρόσωπος Τύπου του τουρκοκύπριου ηγέτη, Μπαρίς Μπουρτζιού, κατήγγειλε την περασμένη Τρίτη τη «Νότια Κύπρο» για μονομερείς αποφάσεις και δήλωσε ότι οι Τουρκοκύπριοι δεν πρόκειται να αφήσουν τα δικαιώματά τους «στο έλεος της ελληνοκυπριακής διοίκησης».
 
Κι ενώ στο προσκήνιο ανταλλάσσονταν φραστικά πυρά, στο παρασκήνιο «ψηνόταν» συνάντηση Αναστασιάδη-Ακιντζί με θέμα την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για επίλυση του Κυπριακού. Η συνάντηση θα είναι ανεπίσημη και η ημερομηνία «κλείδωσε» στις 9 Αυγούστου (μέσα στο κατακαλόκαιρο, για να μην υπάρχει η πίεση του «εύλογου ενδιαφέροντος της κοινής γνώμης»). Περιττεύει να πούμε ότι -ακόμα και σημειολογικά- η συμφωνία βολεύει αυτόν που επιτίθεται. Με τα τουρκικά γεωτρύπανα στην κυπριακή ΑΟΖ έχουν ήδη δημιουργηθεί τετελεσμένα και στο υπο-θέμα «εκμετάλλευση υδρογονανθράκων». Δεν είναι τυχαίο ότι τη μέρα που διέρρευσε ότι «κλείδωσε» η ημερομηνία της συνάντησης Αναστασιάδη-Ακιντζί, το τουρκικό υπουργείο Αμυνας, μέσω του επίσημου λογαριασμού του στο Twitter, δημοσιοποιούσε βίντεο-υπερπαραγωγή, τραβηγμένο από drone, που έδειχνε ένα από τα πλωτά γεωτρύπανα της Τουρκίας να πλέει στην Ανατολική Μεσόγειο συνοδευόμενο από τουρκικά πολεμικά σκάφη. Το γεωτρύπανο, έλεγε το βίντεο, επιτηρείται συνεχώς από αεροσκάφη, κορβέτες, φρεγάτες και υποβρύχια!
 
ΥΓ. Είχε γραφεί αυτό το σημείωμα, όταν ο τούρκος ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου ανακοίνωσε ότι η Τουρκία αναστέλλει τη συμφωνία επανεισδοχής, που είχε υπογράψει με την ΕΕ. «Η συμφωνία επανεισδοχής και η άρση της βίζας θα τεθούν σε ισχύ ταυτόχρονα. Αναστείλαμε τη συμφωνία επανεισδοχής», δήλωσε ο Τσαβούσογλου. Στην ανακοίνωση που εξέδωσε το τουρκικό ΥΠΕΞ, αφού υπογράμμισε ότι οι «κυρώσεις» της ΕΕ δεν πρόκειται να κάμψουν την αποφασιστικότητα της Αγκυρας να συνεχίσει τις δραστηριότητές της στο πεδίο της ενέργειας στην περιοχή, τονίζει πως η ΕΕ στην ανακοίνωσή της δεν αναφέρεται στους Τουρκοκύπριους, γεγονός που «δείχνει πόσο προκατειλημμένη και μονομερής είναι η ΕΕ στο Κυπριακό». Ετσι, η Τουρκία δεν πρόκειται να δεχτεί την επιστροφή ούτε ενός «παράτυπου μετανάστη». Αυτό αφορά κυρίως το ελληνικό κράτος και την πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη στο Μεταναστευτικό, που έχει ως βασική συνιστώσα της την πύκνωση των απελάσεων προς την Τουρκία.