Βγαίνοντας από το Euro-group της 27ης του Απρίλη, που έγινε στην προεδρεύουσα Σόφια και όχι στις Βρυξέλλες, ο Τσακαλώτος πήρε το ύφος του σπασίκλα μαθητή και ενημέρωσε τους δημοσιογράφους ότι ο ίδιος και οι συνεργάτες του είναι «πολύ ικανοποιημένοι από το Eurogroup». «Ηταν πολύ ευχαριστημένοι οι θεσμοί με την αναπτυξιακή στρατηγική που παρουσιάσαμε», είπε με καμάρι. Και συμπλήρωσε, πάντα καμαρώνοντας σαν γύφτικο σκεπάρνι: «Εγινε αρκετή κουβέντα για αυτό και πήραμε πολλούς επαίνους για το ότι κάνουμε κάτι που θα έχει αξιοπιστία όχι μόνο στις αγορές, αλλά και στην ελληνική κοινωνία με το μείγμα των μέτρων και των παρεμβάσεων που θα κάνουμε».
Πριν πάει στο Eurogroup, ο Τσακαλώτος είχε κάνει μια δήλωση στους «Financial Times», στην οποία είπε, αναφερόμενος στο μετα-μνημονιακό καθεστώς: «Είναι πιθανό να έχουμε τρεις ή τέσσερις επισκέψεις αντί για δύο». Η αντιπολίτευση δεν άφησε να πάει χαμένη η ευκαιρία. Αρχισε να λοιδορεί την «καθαρή έξοδο» του Τσίπρα. Ο Τσακαλώτος απάντησε μ' ένα από τα γνωστά τσογλανίστικα non paper του: «Με αφορμή ορισμένες πολιτικά ευφάνταστες ερμηνείες των δηλώσεων του υπουργού Οικονομικών, Ευκλείδη Τσακαλώτου, στους Financial Times επισημαίνεται ότι: Είναι πάμπολλες οι φορές που ο υπουργός έχει πει δημοσίως ότι δεν πρόκειται να υπάρξει προληπτική γραμμή στήριξης, πράγμα το οποίο προσδιορίζει μία καθαρή έξοδο, και άλλες τόσες ότι θα υπάρχει μεταπρογραμματική παρακολούθηση, όπως εκείνη που είχαν και εξακολουθούν να έχουν η Πορτογαλία, η Ιρλανδία και η Κύπρος “συν κάτι ακόμη“. Το “συν κάτι ακόμη“ ενδεχομένως να αφορά μία επιπλέον επίσκεψη ανά εξάμηνο»! Αλήθεια, οι διπλάσιες επισκέψεις της τρόικας (τέσσερις το χρόνο, περισσότερες από σήμερα) τι νόημα θα έχουν; Για να πίνουν καφέ στο «Χίλτον» θα έρχονται ή για να υλοποιήσουν ένα πρόγραμμα σκληρής επιτροπείας, το οποίο θα περιλαμβάνει συγκεκριμένους όρους (από «ρήτρα μη επιστροφής» μέχρι νέα αντιλαϊκά μέτρα);
Ο Τσακαλώτος είχε πει στην ΕφΣυν (πασχαλιάτικο φύλλο) ότι κάποιες χώρες «δεν μας έχουν εμπιστοσύνη» γι' αυτό και απαιτούν να υπάρξει «κάποιο conditionality», αλλά επειδή αυτό δεν άρεσε καθόλου στους γκεμπελίσκους του Μαξίμου, τώρα «πουλάει τρελίτσα». Ναι μεν θα έρχεται η τρόικα τέσσερις φορές το χρόνο (δήλωση στους FT), όμως «δεν θα υπάρχουν προαπαιτούμενα, δεν θα υπάρχουν αξιολογήσεις, άρα καμία σχέση δεν έχει η παρακολούθηση με την αξιολόγηση» (δήλωση μετά το τέλος του Eurogroup).
Ας αφήσουμε, λοιπόν, τους επαγγελματίες ψεύτες και ας δούμε τι είπαν οι υπεύθυνοι της ΕΕ μετά το Eurogroup.
Ο πρόεδρος του Eurogroup Μάριο Σεντένο δήλωσε: «Είδαμε πρόσφατα κάποια καλά νέα από την Ελλάδα, και συγκεκριμένα από πλευράς φορολογίας. Για δεύτερη συνεχή χρονιά, η Ελλάδα παρέδωσε πρωτογενές πλεόνασμα άνω του 4% του ΑΕΠ και πλεόνασμα του προϋπολογισμού. Αυτό είναι πολύ ενθαρρυντικό δεδομένης της ιστορίας. Στο πρόγραμμα, η Ελλάδα παραμένει πλήρως αφοσιωμένη στη μεταρρυθμιστική ατζέντα. Εχουμε καλές παρατηρήσεις από τα θεσμικά όργανα σχετικά με την εφαρμογή της τέταρτης και τελικής αναθεώρησης του προγράμματος. Είμαι στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσω ότι τα θεσμικά όργανα θα επιστρέψουν στην Αθήνα στις 14 Μαΐου για την επόμενη αποστολή τους. Αυτά είναι καλά νέα. Πριν από το Εurogroup του Μαΐου, τα θεσμικά όργανα και οι ελληνικές αρχές θα καταβάλουν προσπάθειες για συμφωνία σχετικά με όλες τις πολιτικές που πρέπει να εφαρμοστούν για την τελική αναθεώρηση – τo λεγόμενo staff level agreement.
Με το πρόγραμμα σε καλό δρόμο και πλησιάζοντας στο τέλος, ετοιμάζουμε ήδη την περίοδο μετά το πρόγραμμα. Σήμερα, ο έλληνας υπουργός παρουσίασε την αναπτυξιακή στρατηγική της Ελλάδας για τα επόμενα χρόνια. Η στρατηγική έχει ως στόχο να ενισχύσει το μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό δυναμικό της Ελλάδας και να ενισχύσει το επενδυτικό κλίμα. Είναι σημαντικό ότι υπογραμμίζει την ελληνική κυριότητα της μεταρρυθμιστικής διαδικασίας μετά από το τέλος του προγράμματος ESM. Αυτή η άσκηση είναι καθοριστική για το μέλλον της Ελλάδας. Με βάση την εμπειρία μας σε άλλες χώρες του προγράμματος -oνομαστικά στη χώρα που γνωρίζω καλύτερα- η ιδιοκτησία είναι κρίσιμη για τη βιωσιμότητα της τρέχουσας οικονομικής ανάκαμψης στην Ελλάδα.
Τέλος, εξετάσαμε επίσης το νομικό πλαίσιο μετά το πρόγραμμα για να προετοιμάσουμε μια επιτυχημένη έξοδο από το πρόγραμμα αυτό το καλοκαίρι. Η τελική απόφαση για την εφαρμογή των μέτρων για το χρέος θα ληφθεί, αν χρειαστεί, στο τέλος του προγράμματος, υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι θα εφαρμοστεί πλήρως το πρόγραμμα. Συζητήσαμε επίσης πώς μπορούμε να στηρίξουμε περαιτέρω τις ελληνικές αρχές στις συνεχείς μεταρρυθμιστικές τους προσπάθειες τα χρόνια μετά το πρόγραμμα. Σημειώσαμε την πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης να μη ζητήσει μια διαδοχική ρύθμιση. Οσον αφορά τη μελλοντική παρακολούθηση των οικονομικών, δημοσιονομικών και χρηματοπιστωτικών εξελίξεων, το Eurogroup έλαβε γνώση της λεγόμενης “ενισχυμένης επιτήρησης“, όπως πρότεινε η Επιτροπή. Θα συνεχίσουμε τις συζητήσεις για αυτά τα θέματα τις προσεχείς εβδομάδες, όπως επίσης για τη στρατηγική του χρέους. Με βάση μια επιτυχημένη αξιολόγηση, το Eurogroup θα αποφασίσει τον Ιούνιο όλα τα στοιχεία που μπορούν να βοηθήσουν στη διευκόλυνση της εξόδου της Ελλάδας από το πρόγραμμα μέχρι τον Αύγουστο».
Ο επίτροπος Μοσκοβισί είπε ότι «το ελληνικό πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί στις 20 Αυγούστου. Αυτή θα είναι μια σημαντική στιγμή γιατί θα είναι το τέλος μιας περιόδου οικονομικής βοήθειας προς την Ελλάδα, αλλά θα είναι επίσης το τέλος της οικονομικής βοήθειας για την Ευρωζώνη. (…) Ο μετά-το-πρόγραμμα μηχανισμός δε θα είναι και δε θα μοιάζει με ένα νέο πρόγραμμα. (…) Η μακροπρόθεσμη δυναμική των μισθών θα μπορεί να επηρεάζεται από μεταρρυθμίσεις φιλικές προς την παραγωγικότητα, περιλαμβάνοντας μέτρα ενδυνάμωσης ενός δυναμικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος, επένδυσης στην εκπαίδευση, την ειδίκευση και την καινοτομία».
Ο Μπενουά Κερέ της ΕΚΤ δήλωσε ότι «η υπέρτατη προτεραιότητα είναι η έγκαιρη ολοκλήρωση της τέταρτης αξιολόγησης. (…) Για να το θέσω απλά, ξεκινώντας από τις 21 Αυγούστου, την επομένη του τερματισμού του προγράμματος, ό,τι μέχρι τότε ήταν αντικείμενο συζήτησης ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνηση και τους θεσμούς και το Eurogroup, θα γίνει αντικείμενο συζήτησης μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και της αγοράς κεφαλαίου».
Ο Κλάους Ρέγκλινγκ του ESM είπε ότι «είναι καλό να έχουμε μια στρατηγική ανάπτυξης που ενισχύει την κυριότητα των ελληνικών αρχών. Οι επόμενες βδομάδες, δυο μήνες, όπως είπαν οι προλαλήσαντες, θα είναι πολύ έντονες. Πρέπει να ολοκληρώσουμε την επόμενη αξιολόγηση, να προετοιμάσουμε την απόφαση για την ανακούφιση του χρέους και επίσης, σ' αυτό το πλαίσιο να προετοιμάσουμε τις μετά-το-πρόγραμμα ρυθμίσεις».
Η Γερμανία μίλησε μερικές μέρες μετά και οι δηλώσεις του εκπροσώπου του υπουργείου Οικονομικών Ντένις Κόλμπεργκ ήταν τυπικά… γερμανικές. Ολοκληρώστε την τέταρτη αξιολόγηση και μετά θα δούμε για το χρέος ήταν το α λα Σόιμπλε μήνυμα. Ο Κόλμπεργκ φρόντισε να ξεκαθαρίσει ότι «δεν υπάρχουν προδεσμεύσεις ή αποφάσεις» για το ελληνικό χρέος. Το μήνυμα του γερμανικού ιμπεριαλισμού δε χρειάζεται μετάφραση. Εχουμε άλλωστε τόση πείρα πια, μετά από οχτώ μνημονιακά χρόνια.
Ο Τσακαλώτος, βέβαια, δήλωσε ικανοποιημένος επειδή «όλα θα τελειώσουν στις 21 Ιουνίου, που είναι αυτό που θέλαμε». Δεν είναι η πρώτη φορά που οι συριζαίοι δηλώνουν αισιοδοξία και μετά όλα έρχονται τούμπα. Εκτός αν έχουν συμφωνήσει στα πάντα και οι ιμπεριαλιστές τους έχουν αφήσει κάποιες φραστικές «ανάσες» για να μπορούν να δημαγωγούν. Αυτό θα το μάθουμε σύντομα. Το βέβαιο είναι ότι, πέρα από το κλείσιμο της τελευταίας αξιολόγησης, που είναι δουλειά της τρόικας, τα ζητήματα της νέας αναδιάρθρωσης του χρέους και των συγκεκριμένων όρων του μετα-Μνημόνιου συζητιούνται παρασκηνιακά με το Βερολίνο, το Παρίσι και την Κομισιόν. Ο Κόλμπεργκ δεν το έκρυψε: «Η Γερμανία βρίσκεται σε συζητήσεις με τους εταίρους της, με το Eurogroup και τους άλλους διεθνείς θεσμούς και οι αποφάσεις θα ληφθούν εγκαίρως πριν από το τέλος του προγράμματος». Με τον μόνο που δε βρίσκεται σε συζητήσεις είναι ο Τσακαλώτος. Αυτός απλώς ενημερώνεται για τις αποφάσεις που λαμβάνονται στις ιμπεριαλιστικές πρωτεύουσες.
Το μετα-Μνημόνιο θα είναι εξίσου σκληρό με το Μνημόνιο. Αυτό θέλει η ελληνική κεφαλαιοκρατία, αυτό θέλουν οι ιμπεριαλιστές δανειστές, αυτό θα υπηρετήσει ο ΣΥΡΙΖΑ και κάθε άλλο αστικό κόμμα.
