Πρωτοτύπησε φέτος ο Γ. Αλογοσκούφης. Ενώ μέχρι τώρα το υπουργείο Οικονομίας έδινε ασχολίαστες στον Τύπο τις εκθέσεις του ΔΝΤ για την ελληνική οικονομία, φέτος ο Αλογοσκούφης την παρουσίασε ο ίδιος, σε στιλ παλιομοδίτικου κονφερανσιέ επιθεώρησης πίστας. Η προσπάθειά του ήταν εμφανής: «Κοιτάξτε, το ΔΝΤ προτείνει σκληρά πράγματα, αλλά εμείς είμαστε κυβέρνηση με κοινωνική ευαισθησία και δεν μπορούμε να τα υιοθετήσουμε όλα. Δεν μπορούμε να πάμε με τους ρυθμούς του ΔΝΤ, θα πάμε πιο ήπια». Μόνο που είναι κακός ηθοποιός και έδωσε μια πολύ κακή παράσταση, στη διάρκεια της οποίας δεν μπόρεσε να κρύψει, ότι η κυβέρνηση κινείται ακριβώς στην κατεύθυνση που υποδεικνύει το ΔΝΤ.
Τί προτείνει το ΔΝΤ; Την εφαρμογή ενός προγράμματος που ολοκληρωμένο μέχρι τώρα έχει εφαρμοστεί μόνο στη Χιλή του Πινοσέτ, όταν κάθε αντίσταση τσακιζόταν με τη βία και το έγκλημα. Για το ΔΝΤ, όμως, έχει σημασία να παρουσιάζει αυτό το πρόγραμμα. Γιατί δίνει μια κατεύθυνση στις κυβερνήσεις και δημιουργεί ταυτόχρονα ένα κλίμα τρόμου στους εργαζόμενους. Ετσι, στην πράξη συχνά λειτουργεί η λογική του χότζα. Αν οι κυβερνήσεις εφαρμόσουν λιγότερα απ’ αυτά που προτείνει το ΔΝΤ, μπορεί να υπάρξει σε κάποια τμήματα των εργαζόμενων ακόμα και ανακούφιση επειδή αποφεύχθησαν τα χειρότερα.
Ας κωδικοποιήσουμε, όμως, τις προτάσεις του ΔΝΤ και ας τις συγκρίνουμε με την αναπτυσσόμενη κυβερνητική πολιτική. Προηγουμένως, όμως, πρέπει να σημειώσουμε ότι το ΔΝΤ προβλέπει για μετά το 2006 μια επί μακρόν επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης και κάτω απ’ αυτό το πρίσμα διατυπώνει τις σκληρές προτάσεις του. Το σημείο αυτό ο Αλογοσκούφης το έκανε γαργάρα για ευνόητους λόγους. Πριν τις εκλογές η κυβέρνηση Καραμανλή υποσχόταν ετήσιους ρυθμούς ανάπτυξης της τάξης του 5% και η πράξη δείχνει 3,5% (κι αυτό χάρη στην απρόσμενη συγκυριακή αύξηση του τουρισμού φέτος).
♦ «Η δημοσιονομική προσαρμογή πρέπει να συνεχισθεί για μια σειρά ετών». Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι η σκληρή λιτότητα θα συνεχιστεί και το 2006. Ας θυμηθούμε, όμως, ότι τα ίδια έλεγε και η προηγούμενη κυβέρνηση για μετά την ένταξη στην ΟΝΕ, όμως η λιτότητα συνεχίζεται με αμείωτη ένταση, χωρίς ορατό ορίζοντα λήξης. Προτίθεται μήπως η κυβέρνηση να μειώσει τον ΦΠΑ, μετά την «περίοδο προσαρμογής»; Οχι μόνο δεν δεσμεύεται για κάτι τέτοιο, αλλά σκέφτεται και την καθιέρωση ενιαίου συντελεστή 25% για την άμεση φορολογία.
♦ «Η ανάγκη για μεταρρύθμιση του Ασφαλιστικού καθίσταται όλο και πιο πιεστική». Σ’ αυτό, βέβαια, συμφωνεί και η κυβέρνηση, αλλά και η συνδικαλιστική γραφειοκρατία, που δηλώνει πλέον ότι θα συμμετάσχει στον προετοιμαζόμενο προσχηματικό «κοινωνικό διάλογο».
Ποια είναι η βασική κατεύθυνση; Η αύξηση των ορίων ηλικίας, γεγονός που επιβεβαιώνει το ΔΝΤ μιλώντας συνεχώς για τη «γήρανση του πληθυσμού». Ποιος είναι ο προσανατολισμός της κυβέρνησης; Οχι μια γενική αύξηση των ορίων ηλικίας, που δύσκολα μπορεί να περάσει σ’ αυτή τη φάση, αλλά η προς τα πάνω εξίσωση όλων των χαμηλότερων ορίων: βαριά και ανθυγιεινά, σύνταξη στα 58 με 35 χρόνια ένσημα, σύνταξη άνευ ορίου ηλικίας με 37 χρόνια ένσημα. Το «εξομολογήθηκε» ο Παναγιωτόπουλος την περασμένη Τετάρτη στους εργατικούς συντάκτες. Το είπε ο Γιωργάκης στη Θεσσαλονίκη. Και μην ξεχνάμε ότι ο νόμος Ρέππα προβλέπει αναθεώρηση του καθεστώτος των βαριών και ανθυγιεινών. Το μέτωπο, λοιπόν, είναι έτοιμο. Κι αν σήμερα λένε ότι αυτά θα ισχύσουν για τους νέους εργαζόμενους, αύριο θα τα επεκτείνουν και στους παλιότερους, όπως έχει γίνει πολλές φορές μέχρι τώρα με τα διάφορα αντιασφαλιστικά μέτρα. Σημασία γι’ αυτούς έχει ν’ ανοίγει ο δρόμος. Φυσικά, περιττεύει να σημειώσουμε πως ακόμα και για τους νέους εργαζόμενους τέτοια μέτρα δεν πρέπει να περάσουν. Εκτός αν οι σημερινές γενιές θέλουν να «πουλήσουν» τα παιδιά τους.
♦ «Η κατάργηση της μονιμότητας και η εισαγωγή των μισθολογικών κλιμακίων του ιδιωτικού τομέα για τους νεοπροσλαμβανόμενους στον ΟΤΕ είναι ένα σημαντικό βήμα και θα πρέπει να επεκταθεί και στις υπόλοιπες ΔΕΚΟ». Εδώ δεν χρειάζεται να σχολιάσουμε τίποτα. Η κυβέρνηση έχει ήδη αναλάβει τη σχετική δέσμευση.
♦ «Η αγορά εργασίας βρίσκεται σε φάση σημαντικών μεταρρυθμίσεων, αν και ο ρυθμός παραμένει σχετικά αργός… Η αγορά εργασίας θα πρέπει να απελευθερωθεί ακόμη περισσότερο. Η χαλάρωση της νομοθεσίας προστασίας της απασχόλησης θα ενισχύσει τις προσλήψεις». Επ’ αυτού η κυβέρνηση δεν έκανε κανένα σχόλιο. Θυμίζουμε, όμως, ότι πάγια αιτήματα του ΣΕΒ είναι πρώτον η απελευθέρωση των ομαδικών απολύσεων (έστω, η αύξηση του ποσοστού που σήμερα είναι 2% το μήνα) και η μείωση της αποζημίωσης για τους εργαζόμενους που απασχολούνται με υπαλληλική σχέση. Η υψηλή ανεργία, η μετανάστευση επιχειρήσεων και τα συνεχή λουκέτα δημιουργούν το κατάλληλο κλίμα για να φέρει και τέτοια μέτρα η κυβέρνηση. Αλλωστε, δεν πέρασαν παρά ελάχιστοι μήνες από τότε που νομοθέτησε για λογαριασμό του ΣΕΒ τη μείωση της πληρωμής των υπερωριών και τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας.
♦ «Σε πολλές περιπτώσεις, ειδικά σε τομείς που δέχονται σημαντικές οικονομικές πιέσεις, οι υψηλοί κατώτατοι μισθοί που διαπραγματεύονται σε κεντρικό επίπεδο είναι ακατάλληλοι και οδηγούν σε απώλειες θέσεων εργασίας ή σε θέσεις εργασίας στην παραοικονομία. Ενας μηχανισμός που θα επιτρέπει την εξαίρεση από τις συλλογικές συμβάσεις -τις οποίες διαπραγματεύονται οι κοινωνικοί εταίροι, αλλά επεκτείνονται σε ολόκληρη την οικονομία- θα προσέδιδε την αναγκαία ευελιξία». Πρόσφατα, οι καπιταλιστές ζήτησαν μέσω υπομνήματος του ΕΒΕΑ την κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων στους προβληματικούς κλάδους (είδατε πώς συναντιούνται τα μεγάλα πνεύματα, ΔΝΤ και ΕΒΕΑ;). Και στο «Εθνικό Σχέδιο Μεταρρυθμίσεων», που παρουσίασε πριν μερικές μέρες ο Αλογοσκούφης γίνεται λόγος για ποικιλία συμβάσεων, «φωτογραφίζοντας» τη θέσπιση ατομικών συμβάσεων εργασίας. Το ψευτοδίλημμα που θα τεθεί είναι προφανές:
«Προτιμάτε να πάρουν τα εργοστάσια και να φύγουν ή να δουλέψετε με μεροκάματα χαμηλότερα από τις συμβάσεις;».
«Προτιμάτε να πάρουν τα εργοστάσια και να φύγουν ή να δουλέψετε με μεροκάματα χαμηλότερα από τις συμβάσεις;».
♦ «Οι κοινωνικοί εταίροι θα πρέπει να έχουν στο νου τους την σταθερή υποχώρηση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας καθώς οι τιμές και το κόστος εργασίας ξεπέρασαν τα αντίστοιχα μεγέθη της υπόλοιπης ευρωζώνης. Η ανακοπή της υποχώρησης αυτής θα απαιτήσει μισθολογικές αυξήσεις που δεν θα ξεπερνούν το άθροισμα της βελτίωσης της παραγωγικότητας στην Ελλάδα και του πληθωρισμού στην ευρωζώνη». Να, λοιπόν, και μια ειλικρινής παρουσίαση της έννοιας της ανταγωνιστικότητας, στην οποία όλοι ομνύουν αλλά κανείς δεν λέει τί ακριβώς είναι. Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας σημαίνει να πέσουν σχετικά τα μεροκάματα και οι μισθοί. Καθαρά πράγματα και δεν είδαμε τον Αλογοσκούφη να εκφράζει καμιά συγκεκριμένη διαφωνία.
Τί είπε ο Αλογοσκούφης; Την εξής γενικόλογη παπάρα: «Είναι βέβαια σαφές ότι το ΔΝΤ είναι ένθερμος θιασώτης της απότομης προσαρμογής. Η κυβέρνησή μας ακούει με προσοχή τις επισημάνσεις όλων των φορέων, τις προτάσεις όλων των οργανισμών. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι τις υιοθετεί κιόλας. Εμείς έχουμε επιλέξει την ήπια δημοσιονομική προσαρμογή». Πού τι θυμήθηκε τώρα την «ήπια δημοσιονομική προσαρμογή», όταν ο Καραμανλής από τη Θεσσαλονίκη διακήρυξε τη σκληρή λιτότητα; Αλλά και τί σχέση έχει το δημοσιονομικό με τα υπόλοιπα που προτείνει το ΔΝΤ, για το Ασφαλιστικό, τα εργασιακά, τις συμβάσεις, τους μισθούς;
