Από το επιτελείο του Μαξίμου

Λάδι στη φωτιά της εκλογολογίας

«Η πρόταση αυτή (σ.σ. για κατάτμηση της Β' Αθήνας) θα μπορούσε να ενταχθεί στην ατζέντα μιας ουσιαστικής συζήτησης με το Κίνημα Αλλαγής, εάν ενδιαφερόταν να επανατοποθετηθεί για τον χρόνο εφαρμογής της απλής αναλογικής. Το ίδιο, βεβαίως, ισχύει και για οποιοδήποτε άλλο μέτρο μπορεί να συμβάλει στην εξορθολογικοποίηση της εκλογικής διαδικασίας». Η δήλωση  ανήκει στον Π. Σκουρλέτη και έγινε στο πλαίσιο συνέντευξής του στην επίσημη κομματική εφημερίδα («Αυγή της Κυριακής»), η οποία κυκλοφόρησε με κύριο θέμα «“Σπάει“ η Β' Αθηνών – Η “Α“ αποκαλύπτει το σχέδιο που μελετά η κυβέρνηση».
 
Ο Σκουρλέτης επανήλθε τη Δευτέρα σε ραδιοφωνική του συνέντευξη, ενώ τον επιβεβαίωσε πλήρως και ο Τζανακόπουλος, που δήλωσε σε δική του ραδιοφωνική συνέντευξη: «Υπάρχει η βούληση της κυβέρνησης. Εδώ και καιρό έχει ανοίξει αυτή η συζήτηση -εννοώ ακόμη και πριν από την εκλογική αναμέτρηση του Σεπτέμβρη του 2015 ή του Γενάρη του 2015- ότι η Β΄ Περιφέρεια της Αθήνας είναι μια γιγαντιαία Περιφέρεια, η οποία ευνοεί ειδικές σχέσεις των υποψηφίων με τα ΜΜΕ και ότι απομακρύνει τους εκλογείς από τους αντιπροσώπους τους. Και γι’ αυτό ακριβώς τον λόγο είναι δημοκρατική ανάγκη μια πιθανή κατάτμησή της, έτσι ώστε να διαμορφωθεί μια καλύτερη συνθήκη αντιπροσώπευσης, μια πιο δημοκρατική συνθήκη. Νομίζω ότι μέσα στο επόμενο διάστημα, όπως και ο υπουργός Εσωτερικών έχει πει, θα ληφθούν οι σχετικές αποφάσεις, σε σχέση με τον τρόπο με τον οποίο θα κινηθούμε για το συγκεκριμένο ζήτημα».
 
Το ερώτημα ξεπηδά αβίαστα: αφού έχει ανοίξει αυτό το θέμα από το 2014, γιατί η συγκυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ δεν το ρύθμισε στο πλαίσιο του νέου εκλογικού νόμου που εισηγήθηκε και ψήφισε στη Βουλή; Το ξέχασαν; Και το θυμήθηκαν τώρα; Και μάλιστα κάνουν ανοιχτή πρόσκληση στο ΠΑΣΟΚ να ψηφίσουν την κατάτμηση της Β' Αθήνας (και άλλων μεγάλων εκλογικών περιφερειών) και ταυτόχρονα να ψηφίσει και το ΠΑΣΟΚ την απλή αναλογική, ώστε να συγκεντρωθούν 200 ψήφοι και ο νέος εκλογικός νόμος να ισχύσει από τις επόμενες εκλογές; «Μακάρι να μπορούσε να εφαρμοστεί η απλή αναλογική από τις ερχόμενες εκλογές», δήλωσε με μελιστάλαχτο ύφος ο Σκουρλέτης, κάνοντας πάλι άνοιγμα στη Φώφη και στο ΚΙΝΑΛ.
 
Ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ ανοίγει νέα φάση εκλογολογίας με τον πιο επίσημο τρόπο (πιο επίσημα δε γίνεται). Μπορεί τα κυβερνητικά στελέχη να σκίζουν τα ιμάτιά τους διαψεύδοντας κάθε σενάριο πρόωρων εκλογών, όμως ξέρουν πολύ καλά πως όταν ανοίγει (για δεύτερη φορά, μάλιστα, στη θητεία μιας κυβέρνησης) ζήτημα αλλαγής του εκλογικού νόμου, ανοίγει αυτόματα και ζήτημα πρόωρων εκλογών. Τις οποίες, φυσικά, η κυβέρνηση θα διαψεύδει, μέχρι να τις κάνει (αν είναι αυτή η τελική επιλογή της).
 
Ούτε ο χρόνος που επιλέχτηκε είναι τυχαίος. Ξέρουν πολύ καλά ότι οι ιμπεριαλιστές δανειστές -με προεξάρχοντα τον γερμανικό ιμπεριαλισμό, που έχει καταστήσει σαφή τη θέση του- δεν πρόκειται να αποδεχτούν τη νέα αναδιάρθρωση του χρέους άπαξ και χωρίς όρους. Θα διαμορφώσουν ένα μηχανισμό διαδοχικών αναδιαρθρώσεων που θα συνοδεύονται από σκληρούς όρους που θα εξασφαλίζουν ότι το μετα-Μνημόνιο θα κινείται στο πλαίσιο που έχουν διαμορφώσει τα Μνημόνια της τελευταίας οχταετίας. Βρίσκονται, λοιπόν, μπροστά στο δίλημμα: ή θα υπογράψουν το μετα-Μνημόνιο (με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το πολιτικό τους μέλλον) ή θα επιδιώξουν «ηρωική έξοδο» μέσω εκλογών, αφού πρώτα ολοκληρώσουν την τελευταία αξιολόγηση του τρίτου Μνημόνιου.
 
Νομίζουμε ότι αυτός είναι ο βασικός λόγος για την αναμόχλευση της εκλογολογίας από τους Τσιπραίους. Η προσπάθεια να στριμώξουν το ΚΙΝΑΛ έρχεται σε δεύτερη μοίρα. Γιατί όμως να θέλουν να στριμώξουν το ΚΙΝΑΛ; Γιατί προφανώς ενοχλήθηκαν από τη διατύπωση του αιτήματος «πρώτα εκλογές, μετά συμφωνία για το μετα-Μνημόνιο», που έκανε η Φώφη. Με βάση τη σημερινή πολιτική δυναμική, ο ΣΥΡΙΖΑ βλέπει το ΚΙΝΑΛ ως πολιτικό κόμμα που μπορεί να του αφαιρέσει ψήφους. Από την άλλη, με βάση την εκλογική στρατηγική του «δεξιού διαλείμματος», ο ΣΥΡΙΖΑ φιλοδοξεί να κυβερνήσει με το ΚΙΝΑΛ στην επόμενη φάση. Οταν, λοιπόν, το ΚΙΝΑΛ εμφανίζεται με γραμμή «ούτε ΣΥΡΙΖΑ, ούτε ΝΔ», εκείνος που δυνητικά μπορεί να χάσει είναι ο ΣΥΡΙΖΑ. Αν οι Τσιπραίοι δεν είχαν αυτό το φόβο, τότε δε θα έδιναν σημασία στην πρόταση της Φώφης, όπως δεν έδιναν σημασία σε ό,τι έλεγε πριν από έναν χρόνο. Φαίνεται, όμως, ότι οι δυναμικές έχουν αλλάξει και πλέον  ο ΣΥΡΙΖΑ «δεν μπορεί να κάνει» χωρίς το ΚΙΝΑΛ. Γι' αυτό και σήμερα  απλώνει το χέρι στο ΚΙΝΑΛ για μια ευρύτερη πολιτική συνεργασία, ξεκινώντας από τα ζητήματα του εκλογικού νόμου.
 
Η ρητορική του Σκουρλέτη δείχνει στροφή 180 μοιρών σε σχέση με το πολύ πρόσφατο παρελθόν. Μέχρι πρότινος, όταν στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ (μεταξύ αυτών και ο Σκουρλέτης) δέχονταν ερώτημα για το ενδεχόμενο συνεργασίας με την Κεντροαριστερά, αφού πρώτα έκαναν μια αναφορά στις εξελίξεις στο ευρωπαϊκό επίπεδο (όπου -σύμφωνα με όσα έλεγαν- η Σοσιαλδημοκρατία εγκαταλείπει τον νεοφιλελεύθερισμό και τη συνεργασία με τη Δεξιά και στρέφεται σε… προοδευτική κατεύθυνση), κατέληγαν στην επισήμανση ότι η ελληνική Σοσιαλδημοκρατία δεν ακολουθεί την ίδια πορεία. Εθεταν δε ως όρο για τη συνεργασία του ΣΥΡΙΖΑ με την ελληνική Σοσιαλδημοκρατία την εγκατάλειψη του νεοφιλελευθερισμού εκ μέρους της. Τώρα, ο Σκουρλέτης δε βάζει κανένα τέτοιον όρο και απλώνει απροκάλυπτα το χέρι στο ΚΙΝΑΛ: συζητάμε ό,τι θέλετε για τον εκλογικό νόμο (π.χ. κατάτμηση μεγάλων εκλογικών περιφερειών), αν ψηφίσετε μαζί μας την εφαρμογή της απλής αναλογικής, ώστε η σχετική ρύθμιση να συγκεντρώσει τα 2/3 των βουλευτών (200 ψήφους) για να μπορεί να εφαρμοστεί άμεσα, από τις επόμενες και όχι τις μεθεπόμενες εκλογές.
 
Η παρέμβαση του ΣΥΡΙΖΑ ήταν πολύ χοντροκομμένη και άρχισε αμέσως το «κράξιμο». Γι' αυτό και ανατέθηκε στον Τζανακόπουλο να τα «μαζέψει» κάπως: «Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει τέτοια απόφαση από τη μεριά της κυβέρνησης (σ.σ. να ανοίξει ζήτημα εκλογικού νόμου). Εμείς καταθέσαμε την πρότασή μας για την απλή αναλογική, πριν από περίπου ενάμισι χρόνο, αν δεν κάνω λάθος. Πολιτικές δυνάμεις τοποθετήθηκαν. Αυτή τη στιγμή, τουλάχιστον με δική μας πρωτοβουλία, δεν τίθεται τέτοιο ζήτημα. Δεν τίθεται θέμα να ανοίξει ξανά η συζήτηση για τον εκλογικό νόμο». Μ' άλλα λόγια, πέταξε το μπαλάκι στο ΚΙΝΑΛ.
 
Δεν νομίζουμε, όμως, ότι το ΚΙΝΑΛ θα κάνει οποιαδήποτε κίνηση προς την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ. Οταν ζητάς «εκλογές τώρα», δηλαδή να πέσει η κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, δεν μπορείς ταυτόχρονα να πεις «ελάτε να ξαναλλάξουμε  παρέα τον εκλογικό νόμο και μετά… πέφτετε με την ησυχία σας». Μπορεί η πρόταση για κατάτμηση της Β' Αθήνας να βρίσκεται ανάμεσα στις διάφορες προτάσεις του ΚΙΝΑΛ, όμως αυτό δε σημαίνει τίποτα. Δεν πρόκειται να οδηγήσει τη Φώφη και την παρέα της στην αγκαλιά του Τσίπρα.
 
Θα μπορούσε να τεθεί το ερώτημα: καλά, δεν μπορούσαν να υπολογίσουν οι συριζαίοι ότι θα «φάνε πόρτα» από το ΚΙΝΑΛ και θα βρεθούν πολιτικά εκτεθειμένοι; Φυσικά και το ήξεραν, όμως θεωρούν (όχι αβάσιμα) ότι τέτοια ζητήματα δεν μπορούν να τους κάνουν μεγάλη πολιτική ζημιά.  Αντίθετα, κερδίζουν από την αλλαγή της πολιτικής ατζέντας, προκαλούν αναταραχή στους πολιτικούς τους αντιπάλους (είναι χαρακτηριστικό με πόση δριμύτητα αντέδρασαν τα αντι-ΣΥΡΙΖΑ ΜΜΕ, προειδοποιώντας το ΚΙΝΑΛ να μην τολμήσει να ανταποκριθεί θετικά στην πρόσκληση του ΣΥΡΙΖΑ για νέα αλλαγή του εκλογικού νόμου), ενώ ποντάρουν στα αντιδεξιά ανακλαστικά τμήματος της βάσης του ΠΑΣΟΚ, ενώπιον της οποίας προσπαθούν να εκθέσουν την ηγεσία, κατηγορώντας την ότι προσανατολίζεται σε συνεργασία με τη ΝΔ και γι' αυτό δεν ανταποκρίνεται θετικά στην πρόσκληση φιλίας που κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ. Ούτε είναι τυχαίο ότι η πρόσκληση στο ΚΙΝΑΛ για αλλαγή του εκλογικού νόμου έγινε ταυτόχρονα με την εκδήλωση Ραγκούση (γράφουμε δίπλα), που είχε ως αντικείμενο τη διαμόρφωση πλαισίου αντι-δεξιάς συνεργασίας ΚΙΝΑΛ-ΣΥΡΙΖΑ. Μια ενιαία στρατηγική υπηρέτησαν και οι δυο κινήσεις.
 
Οπως πολλές φορές έχουμε γράψει σχολιάζοντας τους πολιτικάντικους ελιγμούς των διάφορων αστικών κομμάτων, όλ' αυτά δεν έχουν την παραμικρή επαφή με τα συμφέροντα του ελληνικού λαού. Δεν υπάρχει προοδευτική και συντηρητική πολιτική. Υπάρχει μόνο η μνημονιακή πολιτική, η πολιτική της συντηρητικής ανασυγκρότησης του ελληνικού καπιταλισμού. Δεν υπάρχουν προοδευτικά και συντηρητικά αστικά πολιτικά κόμματα. Η μνημονιακή πολιτική διέλυσε τους παλιούς διαχωρισμούς στην άσκηση της πολιτικής. Υπάρχουν αστικά κόμματα που παριστάνουν τα προοδευτικά και αστικά κόμματα που ήταν και εξακολουθούν να είναι συντηρητικά. Οι μεταξύ τους διαφορές είναι ασήμαντες και αφορούν το στιλ διακυβέρνησης και όχι την ακολουθούμενη πολιτική. Η οικτρή διάψευση πολλών που στήριξαν τον ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί μια χαρακτηριστική επιβεβαίωση.