Σαν έτοιμος από καιρό υποδέχτηκε ο ξένος Τύπος το διορισμό του Χαρδούβελη στο υπουργείο Οικονομικών της συγκυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου, μετά τη μετακίνηση του Στουρνάρα στο πόστο του κεντρικού τραπεζίτη, το οποίο διακαώς επιθυμούσε. Τα σχόλια ήταν από επαινετικά ως ουδέτερα. Μια εφημερίδα, όμως, δεν κρατήθηκε. Η ιταλική «Λα Ρεπούμπλικα», γνωστή για την «αθυροστομία» της όταν πρόκειται για ζητήματα «πολιτικής ηθικής», έγραψε: «Ο ορισμός του (Χαρδούβελη) έγινε με τις ευλογίες της ΕΕ, του ΔΝΤ και της ΕΚΤ, που γνώριζαν τη δουλειά του ως οικονομικού συμβούλου των κυβερνήσεων Σημίτη και Παπαδήμου».
Τα παπαγαλάκια του «εκσυγχρονισμού», αυτοί και αυτές που «φτιάχτηκαν» επί Σημίτη, δεν παρέλειψαν να αναφέρουν ότι ο Χαρδούβελης ανήκει σε εκείνη τη μεγάλη ομάδα στελεχών που ανέδειξε ο Σημίτης, ο οποίος είναι ο μόνος που ανέδειξε στελέχη χρήσιμα ακόμη και σήμερα στη διοίκηση του κράτους. Ως συνήθως, λένε τη μισή αλήθεια. Πράγματι, υπήρξε μια μεγάλη ομάδα τεχνοκρατών, μέρος της οποίας συνεχίζει την παρουσία του και σήμερα, μόνο που ο Σημίτης δεν ήταν κάποιος μέντορας που κατάφερε να αναδείξει στελέχη, αλλά ο πρωθυπουργός που χωρίς να διστάσει έδωσε πολιτικούς ρόλους σε γιάπηδες. Αλλωστε, αν δούμε εκείνη την παρέα στο ξεκίνημά της και την ξαναδούμε σήμερα, θα διαπιστώσουμε ενδιαφέροντα πράγματα. Κάποιοι έχουν συνταξιοδοτηθεί πολιτικά (Χριστοδουλάκης), κάποιοι άλλοι βρίσκονται αντιμέτωποι με ποινικές κατηγορίες (Γιάννος, Παπακωνσταντίνου) και μόνο οι τραπεζίτες συνεχίζουν την καριέρα τους: Γκαργκάνας, Παπαδήμος, Στουρνάρας, Ζανιάς, Χαρδούβελης. Υπάρχει και ο Σαχινίδης, ο μόνος που είναι ακόμη ενεργός πολιτικά. Πού είναι, λοιπόν, τα επιτυχημένα στελέχη που ανέδειξε ο Σημίτης;
Τυχαίο είναι ότι ο Παπαδήμος, μετά την πρωθυπουργική του θητεία, ξανάφυγε στο εξωτερικό, για να συνεχίσει την καριέρα του τραπεζίτη; Τυχαίο είναι που ο Στουρνάρας δεν επέλεξε να κάνει πολιτική καριέρα, αλλά αναζήτησε τη σιγουριά του κεντρικού τραπεζίτη; Κανένας από δαύτους δεν μπορεί να κάνει πολιτική καριέρα, όχι γιατί δεν έχουν τα προσόντα που έχουν οι άλλοι πολιτικοί καριέρας, αλλά γιατί ως τεχνοκράτες έχουν «καεί» πολιτικά και δεν μπορούν να πιάσουν την παραμικρή επαφή με το λαϊκό στοιχείο.
Εχουμε να κάνουμε με ένα τσούρμο μισθοφόρων, χωρίς κάποιες ιδιαίτερες ικανότητες, οι οποίοι τοποθετούνται σε πολιτικές θέσεις προκειμένου να λειτουργήσουν ως μισθοφόροι. Αδίστακτοι, κοινωνικά ανάλγητοι, σκυλιά του κεφαλαίου, που δεν περνά από το μυαλό τους η έννοια του «πολιτικού κόστους», υπηρετούν τα σχέδια των αφεντικών τους. Πρόκειται για απλούς διεκπεραιωτές εντολών, χωρίς ίχνος πολιτικής πρωτοβουλίας. Δεν υπάρχουν, άλλωστε, περιθώρια πρωτοβουλίας σε μια πολιτική που χαράζεται και επιβάλλεται από τις Βρυξέλλες. Ούτε υπάρχουν μαγικές λύσεις τις οποίες θα βγάλουν από το κεφάλι τους αυτοί οι γιάπηδες.
Ο Σημίτης έκανε μια τομή. Παρέδωσε τη διεκπεραίωση της οικονομικής πολιτικής σε γιάπηδες, ενώ η παράδοση μέχρι τότε ήταν τα πολιτικά στελέχη να παίρνουν τις αποφάσεις. Δεν έκανε τίποτα το καινοτόμο. Αυτό που εμφανίστηκε ως καινοτομία τού επιβλήθηκε. Ηταν η περίοδος που ο ελληνικός καπιταλισμός έπρεπε να μπει στην ΟΝΕ και επομένως ο σχεδιασμός της οικονομικής του πολιτικής τέθηκε υπό την επιτροπεία των Βρυξελλών. Οι γιάπηδες-μισθοφόροι ήταν οι ιδανικοί για να διαχειρίζονται αυτό που σχεδιαζόταν στις Βρυξέλλες. Εκτοτε, οι γιάπηδες απέκτησαν αναβαθμισμένο ρόλο και όταν επιβλήθηκε η προτεκτορατοποίηση από τους δανειστές απέκτησαν πρώτο ρόλο. Παπαδήμος, Στουρνάρας και τώρα Χαρδούβελης.
Επειδή ο τελευταίος παρουσιάζεται ως «μεγάλο κεφάλι» στα οικονομικά, καλό θα είναι να θυμηθούμε μερικά από τα κατορθώματά του, αν και το βιογραφικό του δεν αφήνει αμφιβολίες: 2000-2004 διευθυντής του οικονομικού γραφείου του Σημίτη – 2005-2011 οικονομικός σύμβουλος στη Eurobank των Λάτσηδων – 2011-2012 διευθυντής του οικονομικού γραφείου του Παπαδήμου – 2014 υπουργός Οικονομικών. Πριν τον πάρει δίπλα του ο Σημίτης, ο Χαρδούβελης υπήρξε εξέχον στέλεχος χρηματιστηριακών εταιριών. Μπορούμε, λοιπόν, να αντιληφθούμε το ρόλο του στη μεγάλη ληστεία του Χρηματιστήριου. Τότε, αρθρογραφούσε στον οικονομικό Τύπο ως «παπαγαλάκι πολυτελείας». Δεν ήταν απ’ αυτούς που έδιναν «σίγουρα», αλλά απ’ αυτούς που εξήραν το ρόλο του χρηματιστηριακού τζόγου ως μέσου… ευημερίας. Στη συνέχεια, ως σύμβουλος του Σημίτη πλέον και ενώ δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έκλαιγαν τα λεφτουδάκια τους, ο Χαρδούβελης αρθρογραφούσε υπέρ των καλών της ΟΝΕ και του ευρώ, προεξοφλώντας τη «μακροχρόνια μακροοικονομική σταθερότητα». Αρθρογραφούσε υπέρ των μεγαλοεργολάβων, υπέρ του μεγάλου πλιάτσικου των ολυμπιακών αγώνων, ενώ από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 προέβλεπε –ο οικονομικός φωστήρας!– ότι «το 2010 η Ελλάδα θα έχει καλύψει τη διαφορά βιοτικού επιπέδου με την ΕΕ» (Οικονομικός Ταχυδρόμος, 17.1.2001).
Θα κλείσουμε με μια άλλη μεγαλοφυή πρόβλεψη που δείχνει το… μέγεθος του ανδρός: «Μακροπρόθεσμα, η κυκλοφορία του ευρώ σε φυσική μορφή και η απόσυρση των εθνικών νομισμάτων, πιστεύω ότι θα αλλάξουν και την ψυχολογία των Ελλήνων, αλλά και των υπόλοιπων Ευρωπαίων. Εφόσον θα χρησιμοποιούμε όλοι ένα κοινό και ισχυρό παγκόσμιο νόμισμα, θα συνειδητοποιήσουμε βαθιά και συγκεκριμένα, κι όχι θεωρητικά, ότι ανήκουμε σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή οικογένεια και, επομένως, ότι οφείλουμε να αντιμετωπίζουμε τα ζητήματα ως μέλη της Ευρώπης και όχι μόνο από καθαρά εγχώρια σκοπιά» (Επενδυτής, 11.10.2001).
Και βέβαια, ο κύριος καθηγητής, αρθρογραφούσε μετά μανίας υπέρ της τρόικας και της βάρβαρης πολιτικής που εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια: «Την εξυγίανση, λοιπόν, στην Ελλάδα την επέβαλε η ίδια η ζωή, η διεθνής αγορά, όχι η τρόικα. Παραφράζοντας το γνωστό στίχο του Καβάφη, θα έπρεπε ούτως ή άλλως να εφεύρουμε μία δική μας τρόικα» (Ημερησία, 12.2.2011).
Εχουν βάλει τον κατάλληλο άνθρωπο στην κατάλληλη θέση. Εναν γιάπη που θα συνεχίσει το έργο του Στουρνάρα με την ίδια αναλγησία, χωρίς καμιά αναστολή ή δισταγμό. Οταν ολοκληρώσει το έργο του, θα συνεχίσει την καριέρα του από κάποιο άλλο πόστο, στην Ελλάδα ή το εξωτερικό, όπως και οι προκάτοχοί του. Το παραμύθι ότι είναι καλός στα… μικρο-οικονομικά και επομένως θα προσαρμόσει την οικονομική πολιτική στη βελτίωση της καθημερινότητας μπορεί να συγκινήσει μόνο αφελείς αναγνώστες, τηλεθεατές και ακροατές. Ακόμη καλύτεροι από τον Χαρδούβελη είναι… ο Τόμσεν, ο Μορς και ο Μαζούχ, οι οποίοι παίρνουν και τις αποφάσεις. Για εξίσου αφελείς καταναλωτές κατασκευασμένων ειδήσεων είναι και η θεωρία ότι είναι κατάλληλος για να διαπραγματευθεί τη νέα αναδιάρθρωση του χρέους. Κάποια στιγμή στο μέλλον μπορεί να διηγηθεί κι αυτός ότι τον πήρε ο Σόιμπλε και του είπε «forget it Gikas». Γιατί ο Σόιμπλε θ’ αποφασίσει τι και πότε θα γίνει.
