Η επιστροφή του Λαλιώτη στην πρώτη γραμμή του πασοκικού μετώπου είναι γεγονός. Ως τέτοιο σηματοδοτεί την ήττα και των δύο, Λαλιώτη και Γιωργάκη. Του Γιωργάκη, γιατί ήταν αυτός που μαζί με τον Σημίτη «έφαγε» τον Λαλιώτη, κατ’ επιταγήν των Αμερικανών, που δεν ανέχονταν ούτε κάποιες πασιφιστικές κουβέντες που εκστόμιζε τότε το άλλοτε «θείον βρέφος». Οπως θυμούνται οι προσεκτικοί πολιτικοί παρατηρητές, η καρατόμηση Λαλιώτη έγινε μετά από ένα ταξίδι των Σημίτη-Γιωργάκη στην Ουάσιγκτον, μαζί με τον τότε πρεσβευτή των ΗΠΑ Τόμας Μίλερ, ο οποίος είχε πάρει όρκο να διώξει τον Λαλιώτη και να προωθήσει στη θέση του τον Χρυσοχοΐδη. Ο Γιωργάκης πορεύτηκε χωρίς τον Λαλιώτη στις δυο εκλογικές αναμετρήσεις του 2004. Εκτοτε, δοκίμασε πολλά και διάφορα. Προώθησε «νέα, άφθαρτα πρόσωπα» που αποδείχτηκαν μούφα. Επανέφερε τους εκσυγχρονιστές (πλην Γιάννου) και κανένας δεν το πήρε είδηση. Τώρα, και ενώ γίνεται φανερό ότι το ΠΑΣΟΚ δε μπορεί να εκμεταλλευτεί την κατρακύλα της κυβέρνησης, αναγκάζεται να επαναφέρει τον Λαλιώτη, σε μια προσπάθεια να δώσει με αξιώσεις την επερχόμενη εκλογική μάχη και να έχει πλάτες στον εσωκομματικό πόλεμο που θα ξεσπάσει μετά τη διαγραφόμενη ήττα (έστω και με μικρή διαφορά). Γι’ αυτό και η επιστροφή Λαλιώτη δεν έγινε «με όρους ΠΑΣΟΚ» αλλά «με όρους Παπανδρέου», πράγμα που σηματοδοτήθηκε και από τη γνωστή μελό φωτογραφία με τον τίτλο «τα παιδιά του Ανδρέα» (σ’ αυτή εικονίζονταν οι αδελφοί Παπανδρέου και ο Λαλιώτης, χωρίς κανένα άλλο στέλεχος του ΠΑΣΟΚ).
Η επιστροφή, όμως, αποτελεί και ήττα του Λαλιώτη. Οχι μόνο γιατί δεν είχε καν την επικοινωνιακή γκλαμουριά π.χ. της επιστροφής του Σουφλιά στη ΝΔ, αλλά και γιατί δεν ανέδειξε τον Λαλιώτη σ’ ένα ρόλο «συνείδησης του ΠΑΣΟΚ», όπως ο ίδιος διακαώς επιθυμούσε. Οταν τον είχε εκπαραθυρώσει το δίδυμο Σημίτη-Γιωργάκη, ο Λαλιώτης άφηνε να εννοηθεί ότι θα σχηματίσει έναν ισχυρό πόλο για να μην αφήσει το ΠΑΣΟΚ «να το πάρει ο Μίλερ». Δεν έκανε τίποτα, παρά μόνο έπιασε δουλειά στου Λιβάνη και ιδιώτευε. Συνειδητοποίησε προφανώς πως δεν είχε τα ηγετικά φόντα για να φτιάξει δικό του πόλο και να συνενώσει κάθε αντιπολιτευτική φωνή στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ. Αλλωστε, ο ίδιος ποτέ δεν είχε ηγετική στόφα. Ηταν ο άνθρωπος του παρασκήνιου και όχι ο άνθρωπος της βιτρίνας. Πήρε φαίνεται και τα μηνύματα από τους «βαρόνους των μίντια», με τους οποίους είχε πάντοτε προνομιακή σχέση. Συμβιβάστηκε με τα «κιλά» του (αυτό, αν μη τι άλλο, δείχνει πολιτική οξυδέρκεια, που δεν έδειξαν άλλοι, όπως ο Αρσένης, ο Τσοβόλας, ο Γιώτας), έμεινε στη σκιά, δεν προκάλεσε, άφησε τον Γιωργάκη ανενόχλητο (προς μεγάλη χαρά του Βενιζέλου, που έσπευσε να καλύψει το κενό) και περίμενε την ώρα που ο «αδελφός» θα τον καλούσε. Τώρα, είναι αναγκασμένος να δουλέψει ως σφουγγοκωλάριος του Γιωργάκη και αν στο τέλος δε μπορέσει να τον σώσει, να προσκολληθεί στον επόμενο αρχηγό.
Τι σηματοδοτεί η επιστροφή Λαλιώτη στο σχεδιασμό της πολιτικής τακτικής του ΠΑΣΟΚ; Σηματοδοτεί εγκατάλειψη των αμερικανόπνευστων βλακειών του Γιωργάκη (αυτός και οι σύμβουλοί του νόμισαν ότι μπορούν να μετατρέψουν το ΠΑΣΟΚ σε κάτι σαν το αμερικανικό Δημοκρατικό Κόμμα) και επιστροφή στην παλιά δοκιμασμένη τακτική της δικομματικής πόλωσης. Αυτή η στροφή, επιδοκιμασμένη ήδη από τα γκάλοπ των τελευταίων δύο μηνών, άρχισε να εφαρμόζεται και πριν την επισημοποίηση της επανόδου Λαλιώτη. Αλλωστε, και ο Αθανασάκης και ο Ευθυμίου, στους οποίους ο Γιωργάκης εμπιστεύθηκε τα δυο πόστα μέσω των οποίων εκφράζεται επίσημα το ΠΑΣΟΚ, συνδέονται από παλιά με τον Λαλιώτη και υπήρξαν στενοί του συνεργάτες. Μπορεί να μην του πηγαίνει του Γιωργάκη σαν στιλ (όταν εξαπολύει τους μύδρους κατά Καραμανλή θυμίζει μαθητή του Δημοτικού που τον έβαλε να διαβάσει ο δάσκαλος από το βιβλίο), όμως είναι η μόνη τακτική που επιτρέπει να κρυφτεί η προγραμματική ταύτιση με τη ΝΔ. Είναι η πιο βολική διέξοδος για ένα αστικό κόμμα, που θέλει να διαχειριστεί το σύστημα σύμφωνα με τις ανάγκες της ελληνικής αστικής τάξης και τις επιταγές των διεθνών ιμπεριαλιστικών οργανισμών.
Δεν είναι, άλλωστε η πρώτη φορά που γίνεται αυτό, ούτε πρέπει να αποδώσουμε την πατρότητα της ιδέας στον Λαλιώτη. Οταν ο Λαλιώτης είπε τη φράση «σκληρό ροκ», το ΠΑΣΟΚ βρισκόταν σε άμυνα και ήταν η έσχατη προσπάθεια να κόψει τη φόρα της ΝΔ. Ας θυμηθούμε τι έκανε ο Μητσοτάκης το 1989-90, που με βασικό μότο το «κάτω οι κλέφτες» κατάφερε να πάρει την εξουσία. Το ίδιο έκανε και ο Καραμανλής το 2004, αν και με πιο κυριλέ τρόπο, χωρίς τις αγριότητες του ‘89. Ποιο ήταν το βασικό προεκλογικό μότο της ΝΔ; «Κάτω η διαφθορά και η διαπλοκή». Πίστευε έστω και μια λέξη απ’ όσα έλεγε ο Καραμανλής; Οχι βέβαια. Προσπάθησε κάποια στιγμή όχι να χτυπήσει τη διαφθορά, αλλά να κυριαρχήσει πάνω στους «νταβατζήδες» (λέξη που έκτοτε την έχει κάνει γαργάρα δεκάδες φορές), έσπασε τα μούτρα του και «κάθισε στ’ αυγά του», κατά το κοινώς λεγόμενο. Με το ίδιο νόμισμα προσπαθεί να πληρώσει τη ΝΔ τώρα ο Γιωργάκης και οι ευκαιρίες που του δίνονται δεν είναι καθόλου λίγες.
Με τη δικομματική πόλωση βολεύεται και το σύστημα, αφού δεν αμφιβητούνται ούτε στοιχειώδεις πλευρές της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής. Σκανδαλολογία, ηθικολογία και τάξιμο φιλοδωρημάτων σε χαμηλοσυνταξιούχους και άλλες «ευπαθείς ομάδες» θα σφραγίσουν την ουσία της πολιτικής αντιπαράθεσης. Ποιος είναι πιο έντιμος, ποιος είναι λιγότερο κλέφτης και τα παρόμοια θα κυριαρχήσουν, ενώ τα ουσιαστικά προβλήματα πολιτικής κατεύθυνσης θα μείνουν εντελώς εκτός συζήτησης.
