ΠΗΓΗ: The Palestine Chronicle
Μια σπάνια δημόσια επίπληξη ενός εμιρατινού δισεκατομμυριούχου προς τον Τραμπ αποκαλύπτει την αυξανόμενη ανησυχία στον Κόλπο για την κλιμάκωση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Κύρια σημεία
-
Ο εμιρατινός δισεκατομμυριούχος Χαλάφ Αχμαντ Αλ Χαμπτούρ δημοσίευσε ένα ασυνήθιστα άμεσο δημόσιο μήνυμα, θέτοντας υπό αμφισβήτηση την απόφαση του Τραμπ να διεξαγάγει πόλεμο εναντίον του Ιράν.
-
Η κριτική του είναι πολιτικά σημαντική, επειδή είναι στενά συνδεδεμένος με τις ελίτ των ΗΑΕ και με κύκλους περιφερειακής λήψης αποφάσεων.
-
Το μήνυμα υποδηλώνει αυξανόμενη ανησυχία στις χώρες του Κόλπου για τις συνέπειες μιας στρατιωτικής κλιμάκωσης από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
-
Τα κράτη του Κόλπου έχουν επενδύσει σημαντικά σε αμερικανικές πρωτοβουλίες και στην εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ, όμως τώρα αντιμετωπίζουν άμεσους κινδύνους για την ασφάλειά τους από τον πόλεμο.
-
Η επιστολή του Χαμπτούρ αντανακλά ένα ευρύτερο δίλημμα: τα καθεστώτα του Κόλπου που είναι ευθυγραμμισμένα με την Ουάσινγκτον πρέπει τώρα να διαχειριστούν την απρόβλεπτη πολιτική πολέμου του Τραμπ και του Νετανιάχου.
-
Το πλήρες κείμενο της επιστολής παρατίθεται παρακάτω.
Μια σπάνια επίπληξη από τον Κόλπο
Στο αυστηρά ελεγχόμενο πολιτικό περιβάλλον του Κόλπου, η δημόσια κριτική προς την αμερικανική πολιτική από ισχυρές ελίτ είναι σπάνια. Ωστόσο, ο εμιρατινός δισεκατομμυριούχος Χαλάφ Αχμαντ Αλ Χαμπτούρ, μία από τις πιο εξέχουσες επιχειρηματικές προσωπικότητες της περιοχής, απηύθυνε ένα εντυπωσιακό μήνυμα που στρεφόταν προσωπικά προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Απευθυνόμενος απευθείας στον πρόεδρο, ο Χαμπτούρ άνοιξε με μια ωμή πρόκληση:
«Κύριε Πρόεδρε Ντόναλντ Τραμπ, μια άμεση ερώτηση: Ποιος σας έδωσε την εξουσία να σύρετε την περιοχή μας σε έναν πόλεμο με το Ιράν; Και σε ποια βάση ελήφθη αυτή η επικίνδυνη απόφαση;»
Η ίδια η διατύπωση είναι αξιοσημείωτη. Οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ του Κόλπου έχουν ιστορικά αποφύγει τη δημόσια αντιπαράθεση με την Ουάσινγκτον. Αντίθετα, οι διαφωνίες συνήθως εκφράζονται μέσω διακριτικών διπλωματικών διαύλων.
Η παρέμβαση του Χαμπτούρ, επομένως, έχει σημασία, όχι μόνο λόγω αυτού που είπε, αλλά επειδή το είπε δημόσια.
Δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας, του οποίου ο όμιλος δραστηριοποιείται σε ξενοδοχεία, κατασκευές, μηχανική και ψυχαγωγία, ο Χαμπτούρ είναι βαθιά ενσωματωμένος στο οικονομικό κατεστημένο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο όμιλός του δραστηριοποιείται σε όλο τον Κόλπο και διεθνώς και η προσωπική του περιουσία εκτιμάται σε πάνω από 2 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ακόμα σημαντικότερο είναι το ότι ο Χαμπτούρ δεν αποτελεί αντικαθεστωτική μορφή. Αντιθέτως, εκπροσωπεί ένα τμήμα του κατεστημένου του Κόλπου που ιστορικά έχει υποστηρίξει στενούς στρατηγικούς δεσμούς με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το μήνυμά του, επομένως, σηματοδοτεί κάτι βαθύτερο: ανησυχία μέσα στους φιλοδυτικούς κύκλους του Κόλπου για τις συνέπειες του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου εναντίον του Ιράν.
Ενας πόλεμος που η περιοχή «δεν επέλεξε»
Μία από τις πιο εντυπωσιακές φράσεις στο μήνυμα του Χαμπτούρ αφορά τις περιφερειακές συνέπειες του πολέμου. Εγραψε:
«Εχετε τοποθετήσει τις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου και τις αραβικές χώρες στο επίκεντρο ενός κινδύνου που δεν επέλεξαν».
Η δήλωση αυτή αντικατοπτρίζει ένα θεμελιώδες δίλημμα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι κυβερνήσεις του Κόλπου.
Για δεκαετίες, τα κράτη του Κόλπου έχουν ευθυγραμμιστεί στενά με την περιφερειακή στρατηγική της Ουάσινγκτον. Φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, συντονίζουν πολιτικές ασφάλειας με το Πεντάγωνο και επενδύουν σημαντικά σε οικονομικές και αμυντικές συνεργασίες με τις ΗΠΑ.
Πιο πρόσφατα, αρκετά κράτη του Κόλπου έχουν επίσης συμμετάσχει — άμεσα ή έμμεσα — σε πρωτοβουλίες εξομάλυνσης σχέσεων με το Ισραήλ.
Ωστόσο, ο πόλεμος εναντίον του Ιράν αποκαλύπτει τα όρια αυτής της ευθυγράμμισης.
Τα κράτη του Κόλπου δεν ξεκίνησαν αυτή τη σύγκρουση. Η τρέχουσα κλιμάκωση προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από τη σύγκλιση των στρατηγικών στόχων του Ισραήλ και της επιθετικής στάσης της κυβέρνησης του Tραμπ.
Ωστόσο, λόγω γεωγραφίας και στρατιωτικών υποδομών, η περιοχή του Κόλπου θα μπορούσε να γίνει μία από τις κύριες αρένες αντιποίνων.
Ο Χαμπτούρ υπογράμμισε αυτή την ανησυχία όταν ρώτησε:
«Υπολογίσατε τις παράπλευρες απώλειες πριν πατήσετε τη σκανδάλη; Σκεφτήκατε ότι οι πρώτοι που θα πληγούν από αυτή την κλιμάκωση θα είναι οι χώρες της περιοχής;»
Το ερώτημα αντικατοπτρίζει φόβους ότι οι υποδομές του Κόλπου — ενεργειακές εγκαταστάσεις, λιμάνια και αμερικανικές βάσεις — θα μπορούσαν να γίνουν στόχοι αν ο πόλεμος επεκταθεί.
Αμφισβητώντας την ισραηλινή επιρροή
Ισως το πιο πολιτικά ευαίσθητο στοιχείο του μηνύματος του Χαμπτούρ είναι η υπόνοιά του ότι πιέσεις από το Ισραήλ μπορεί να επηρέασαν την απόφαση της Ουάσινγκτον. Ρώτησε ευθέως:
«Ηταν αυτή αποκλειστικά δική σας απόφαση; Ή προέκυψε ως αποτέλεσμα πιέσεων από τον Νετανιάχου και την κυβέρνησή του;»
Αυτή η φράση αποκαλύπτει μια αντίληψη που γίνεται ολοένα και πιο διαδεδομένη στην περιοχή του Κόλπου: ότι οι στρατηγικές προτεραιότητες του Ισραήλ διαμορφώνουν την αμερικανική πολιτική με τρόπους που θέτουν σε κίνδυνο ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Το ερώτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό επειδή δεν τέθηκε από ιρανό αξιωματούχο, από ένα κίνημα αντίστασης ή από κάποιον δυτικό επικριτή της ισραηλινής πολιτικής — αλλά από έναν επιχειρηματία του Κόλπου που παραδοσιακά είναι ευθυγραμμισμένος με τη δυτική οικονομική τάξη.
Αντικατοπτρίζει μια αυξανόμενη απογοήτευση μεταξύ ορισμένων ελίτ του Κόλπου, οι οποίες φοβούνται ότι οι επιθετικές πολιτικές της κυβέρνησης του Νετανιάχου σύρουν την περιοχή σε επικίνδυνες αντιπαραθέσεις.
Το οικονομικό διακύβευμα του Κόλπου
Ο Χαμπτούρ έθεσε επίσης ένα ζήτημα που σπάνια συζητείται δημόσια: τον οικονομικό ρόλο που έχουν διαδραματίσει τα κράτη του Κόλπου σε πρωτοβουλίες της περιοχής υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.
Αναφερόμενος στην πρωτοβουλία «Board of Peace» [«Συμβούλιο Ειρήνης»] που ξεκίνησε ο Τραμπ νωρίτερα φέτος, ο Χαμπτούρ έγραψε:
«Πριν ακόμα στεγνώσει το μελάνι στην πρωτοβουλία Board of Peace, που ανακοινώθηκε στο όνομα της ειρήνης και της σταθερότητας, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια στρατιωτική κλιμάκωση που θέτει σε κίνδυνο ολόκληρη την περιοχή».
Στη συνέχεια έθεσε ένα αιχμηρό ερώτημα σχετικά με τη χρηματοδότηση:
«Το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης γι’ αυτές τις πρωτοβουλίες προήλθε από τις ίδιες τις χώρες της περιοχής… Τα κράτη του Κόλπου συνεισέφεραν δισεκατομμύρια δολάρια με βάση την υποστήριξη της σταθερότητας και της ανάπτυξης».
Το υπονοούμενο είναι σαφές. Αν τα κράτη του Κόλπου χρηματοδότησαν πρωτοβουλίες που προορίζονταν να προωθήσουν τη «σταθερότητα» — ιδιαίτερα έργα που συνδέονται με την ανοικοδόμηση της Γάζας και με την αντίληψή τους για την «περιφερειακή ασφάλεια» — τότε τα ίδια αυτά κράτη έχουν σήμερα έναν θεμιτό λόγο να αμφισβητούν την αιφνίδια στροφή προς τον πόλεμο.
Ο Χαμπτούρ εξέφρασε αυτή την απογοήτευση με ωμό τρόπο:
«Αυτές οι χώρες έχουν σήμερα το δικαίωμα να ρωτήσουν: Πού πήγαν αυτά τα χρήματα; Χρηματοδοτούμε πρωτοβουλίες ειρήνης ή χρηματοδοτούμε έναν πόλεμο που μας εκθέτει σε κίνδυνο;»
Το σχόλιο αυτό αντανακλά μια ευρύτερη ένταση στις σχέσεις Κόλπου–ΗΠΑ. Για χρόνια, οι κυβερνήσεις του Κόλπου έχουν επενδύσει τεράστιους οικονομικούς πόρους σε περιφερειακά πλαίσια ασφάλειας ευθυγραμμισμένα με την Ουάσινγκτον και κατ’ επέκταση με το Ισραήλ. Ωστόσο, αυτές οι επενδύσεις δικαιολογούνταν στο εσωτερικό των χωρών τους ως προσπάθειες προώθησης της σταθερότητας — όχι ως υποστήριξη σε πολέμους αόριστης διάρκειας.
Οι υποσχέσεις του Tραμπ που διαψεύστηκαν
Ο Χαμπτούρ διατύπωσε επίσης την κριτική του σε σχέση με τις ίδιες τις πολιτικές υποσχέσεις του Tραμπ.
Κατά τη διάρκεια των προεκλογικών του εκστρατειών, ο Tραμπ είχε επανειλημμένα υποσχεθεί ότι θα αποφύγει τους πολέμους στο εξωτερικό και θα επικεντρωθεί στις εσωτερικές προτεραιότητες. Ο Χαμπτούρ του υπενθύμισε αυτές τις δεσμεύσεις:
«Υποσχεθήκατε στον αμερικανικό λαό ειρήνη και ευημερία, όμως σήμερα βρίσκεται σε έναν πόλεμο που χρηματοδοτείται από τους φόρους του».
Αναφέρθηκε επίσης στην κλίμακα της αμερικανικής στρατιωτικής δραστηριότητας κατά τη δεύτερη διακυβέρνηση του Tραμπ, σημειώνοντας ότι η Ουάσινγκτον έχει ήδη πραγματοποιήσει επιχειρήσεις σε πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων η Σομαλία, το Ιράκ, η Υεμένη, η Συρία, το Ιράν και η Βενεζουέλα.
Ο Χαμπτούρ υποστήριξε ότι τέτοιες παρεμβάσεις αντιφάσκουν με την υπόσχεση του Τραμπ να ακολουθήσει μια εξωτερική πολιτική «America First», που θα επικεντρώνεται στις εσωτερικές προτεραιότητες. Η προειδοποίησή του επεκτάθηκε πέρα από τις περιφερειακές ανησυχίες και προς τον ίδιο τον αμερικανικό λαό.
«Αυτοί οι αριθμοί λένε κάτι ξεκάθαρο: ακόμη και μέσα στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία για το ενδεχόμενο να συρθούν σε έναν νέο πόλεμο».
Ενα μήνυμα πέρα από ένα μόνο άτομο
Παρότι η δήλωση του Χαμπτούρ είναι τυπικά ένα προσωπικό μήνυμα, οι πολιτικές της προεκτάσεις υπερβαίνουν κατά πολύ ένα μόνο άτομο. Στην πολιτική κουλτούρα του Κόλπου, επιδραστικές επιχειρηματικές προσωπικότητες σπάνια κάνουν δηλώσεις τέτοιου μεγέθους χωρίς να κατανοούν το ευρύτερο κλίμα στην περιοχή.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα υπήρξαν ένας από τους στενότερους εταίρους της Ουάσινγκτον στη Μέση Ανατολή. Εχουν υποστηρίξει την εξομάλυνση σχέσεων με το Ισραήλ, έχουν επενδύσει σημαντικά σε συνεργασίες με τις ΗΠΑ και έχουν συνεργαστεί με δυτικές πρωτοβουλίες ασφάλειας.
Ωστόσο, ο πόλεμος εναντίον του Ιράν φέρνει τα κράτη του Κόλπου σε δύσκολη θέση. Δεν μπορούν εύκολα να αντιταχτούν δημόσια στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά ούτε και να αγνοήσουν τους κινδύνους που θα δημιουργούσε ένας περιφερειακός πόλεμος για τις οικονομίες τους, τις υποδομές τους και την εσωτερική τους σταθερότητα.
Η παρέμβαση του Χαμπτούρ φαίνεται επομένως να αντικατοπτρίζει ένα ευρύτερο συναίσθημα: τα κράτη του Κόλπου έχουν κάνει όλα όσα αναμένονταν από αυτά μέσα στη διεθνή τάξη που ηγούνται οι ΗΠΑ, αλλά τώρα βρίσκονται εκτεθειμένα στις συνέπειες αποφάσεων που λαμβάνονται στην Ουάσινγκτον και στο Τελ Αβίβ.
Τα όρια της ευθυγράμμισης
Ο Χαμπτούρ ολοκλήρωσε το μήνυμά του με μια ευρύτερη σκέψη για την ηγεσία.
«Η αληθινή ηγεσία δεν μετριέται από αποφάσεις πολέμου, αλλά από τη σοφία, τον σεβασμό προς τους άλλους και την επιδίωξη της ειρήνης».
Η δήλωση μπορεί να φαίνεται ρητορική, αλλά μέσα στο πλαίσιο της τρέχουσας κρίσης αποκτά βαθύτερο νόημα.
Για δεκαετίες, τα κράτη του Κόλπου έχουν οικοδομήσει τη στρατηγική ασφάλειάς τους γύρω από την ευθυγράμμιση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη αμερικανοϊσραηλινή επιθετικότητα εναντίον του Ιράν τα αναγκάζει να αντιμετωπίσουν μια δυσάρεστη πραγματικότητα: η στρατηγική ευθυγράμμιση δεν εγγυάται τη σταθερότητα.
Αντίθετα, οι πολιτικές της Ουάσινγκτον και του Τελ Αβίβ μπορεί πλέον να δημιουργούν την ίδια την αστάθεια που οι κυβερνήσεις του Κόλπου προσπαθούσαν επί χρόνια να αποφύγουν.
Το ερώτημα του Habtoor, επομένως, αντηχεί πολύ πέρα από τα δικά του λόγια:
Ποιος έδωσε στις Ηνωμένες Πολιτείες το δικαίωμα να μετατρέψουν τη Μέση Ανατολή σε πεδίο μάχης;
Είναι ένα ερώτημα που όλο και περισσότερες κυβερνήσεις της περιοχής — σιωπηρά ή δημόσια — αρχίζουν να θέτουν.
سيادة الرئيس دونالد ترامب،
سؤال مباشر: من أعطاك القرار لزجّ منطقتنا في حرب مع #إيران؟ وعلى أي أساس اتخذت هذا القرار الخطير؟
هل حسبتَ الأضرار الجانبية قبل أن تضغط على الزناد؟ وهل فكّرت أن أول من سيتضرر من هذا التصعيد هي دول المنطقة!
من حق شعوب هذه المنطقة أن تسأل أيضاً: هل كان…
— Khalaf Ahmad Al Habtoor (@KhalafAlHabtoor) March 5, 2026
