Οπως είναι γνωστό, η υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Τ. Μπιρμπίλη στις 26 Οκτώβρη έδωσε στη δημοσιότητα νομοσχέδιο «για την προστασία των δασών και δασικών εκτάσεων του νομού Αττικής και λοιπές διατάξεις», ενώ στις 30 Οκτώβρη έκλεισε άρον-άρον την περιβόητη δημόσια διαβούλευση (στην οποία πήραν μέρος, βασικά, διάφοροι πικραμένοι και καταπατητές δασών και δασικών εκτάσεων), με το επιχείρημα να μη καθυστερήσει η κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή (φυσικά μετά τη σχετική επεξεργασία του). Τελικά όμως, το νομοσχέδιο αυτό, που την Τετάρτη δόθηκε στους λεγόμενους φορείς και στους δημοσιογράφους και την Πέμπτη ανέβηκε στην ιστοσελίδα του υπουργείου Περιβάλλοντος, θα παρουσιαστεί από την υπουργό στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου στις 25 Νοέμβρη, με σκοπό να γίνουν οι πρώτες παρατηρήσεις από τους βουλευτές. Οι τροποποιήσεις που έγιναν στο σχέδιο που δημοσιοποιήθηκε στις 26 Οκτώβρη είναι εντελώς δευτερεύουσας σημασίας και δεν μπορούν να δικαιολογήσουν το κράτημά του στο περιβάλλον της υπουργού για 25 ημέρες (από τις 30 Οκτώβρη μέχρι τις 25 Νοέμβρη).
Είμαστε υποχρεωμένοι να ξεκινήσουμε το σχολιασμό μας τονίζοντας, για μια φορά ακόμη, ότι ο τίτλος του νομοσχεδίου –«για την προστασία των δασών και δασικών εκτάσεων του νομού Αττικής»– είναι ψευδεπίγραφος για δύο λόγους.
Πρώτον, γιατί με το άρθρο 2 νομιμοποιεί κατοικίες και άλλες κατασκευές που έχουν κατασκευασθεί μέσα σε δάση και δασικές εκτάσεις που έχουν κηρυχτεί αναδασωτέες. Πώς συμβαίνει αυτό; Με τη νομιμοποίηση αδειών δόμησης που έχουν εκδοθεί παράνομα. Και έχουν εκδοθεί παράνομα, γιατί σύμφωνα με το άρθρο 117 παρ. 3 του συντάγματος σε εκτάσεις που έχουν καεί και έχουν κηρυχτεί αναδασωτέες απαγορεύεται η οποιαδήποτε αλλαγή χρήσης γης, είτε με τη δόμηση κατοικιών είτε με την δόμηση δημόσιων έργων. Τα όποια δημόσια έργα έχουν κατασκευστεί σε δάση ή δασικές εκτάσεις για να είναι νόμιμα πρέπει να βασίζονται στο κεφάλαιο ΣΤ’ του νόμου 998/1979. Οι δασολόγοι που βρίσκονται στο περιβάλλον της Τίνας Μπιρμπίλη και ιδιαίτερα ο σύμβουλος δασολόγος-επιχειρηματίας Ν. Χλύκας γνωρίζουν ότι έχουν γίνει πολλές καταπατήσεις δασών και δασικών εκτάσεων από ιδιώτες και έχουν κατασκευστεί βίλες και μεζονέτες. Γνωρίζουν ακόμη, ότι έχουν γίνει πολλές παρεμβάσεις από τους μεγαλοεργολάβους και το ΥΠΕΧΩΔΕ και ότι έχουν χωροθετηθεί δημόσια έργα χωρίς να ρωτηθεί καν η Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος που μέχρι τη δημιουργία του υπουργείου Περιβάλλοντος ανήκε στο υπουργείο Γεωργίας. Μ’ αυτές τις διατάξεις θέλουν να νομιμοποιήσουν αυθαίρετες κατασκευές που έχουν κατασκευαστεί σε δάση και δασικές εκτάσεις.
Δεύτερον, γιατί ενώ έχουν καεί πολλές εκτάσεις –όχι μόνο στην Αττική και όχι μόνο το 2009– η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ νομοθετεί μόνο για τις καμένες εκτάσεις της Αττικής και μόνο για το 2009.
Στο φύλλο μας της 31ης Οκτώβρη σχολιάσαμε, με ένα δισέλιδο κείμενο, πολύ αναλυτικά το δασοκτόνο νομοσχέδιο της Τ. Μπιρμπίλη. Γι’ αυτό περιοριζόμαστε σε μερικές βασικές επισημάνσεις, αφού, όπως προαναφέραμε, δεν έγιναν πολλές ουσιαστικές αλλαγές στο σχέδιο που δόθηκε στις 26 Οκτώβρη.
Είμαστε υποχρεωμένοι να ξαναθυμίσουμε τη συνταγματική διάταξη που απαγορεύει ρητά την αλλαγή χρήσης καμένων δασών και δασικών εκτάσεων που έχουν κηρυχτεί αναδασωτέες: «Δημόσια ή ιδιωτικά δάση και δασικές εκτάσεις που καταστράφηκαν ή καταστρέφονται από πυρκαγιά ή που με άλλο τρόπο αποψιλώθηκαν ή αποψιλώνονται δεν αποβάλλουν για το λόγο αυτό το χαρακτήρα που είχαν πριν καταστραφούν, κηρύσσονται υποχρεωτικά αναδασωτέες και αποκλείεται να διατεθούν για άλλο προορισμό» (άρθρο 117 παρ. 3). Αυτή τη διάταξη ξέχασαν η Τ. Μπιρμπίλη και ο συρφετός που πήρε μέρος στην περιβόητη σύσκεψη-διαβούλευση της 26ης Οκτώβρη του 2009 και που συνασπίστηκε γύρω από την «αντικομφορμίστρια» υπουργό.
Στο αρχικό σχέδιο του νομοσχεδίου (άρθρο 6 παρ. 1) αναστελλόταν η εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 3 του νόμου 998/1979, όπως αυτή είχε τροποποιηθεί με την παρ.1 του άρθρου 1 του δασοκτόνου νόμου 3208/2003. Τώρα, η Τ. Μπιρμπίλη, για να έχει να δείξει κάτι και για να συγκαλύψει το γεγονός ότι ο δασοκτόνος νόμος 3208/2003 δεν επιδέχεται βελτίωσης αλλά χρειάζεται κατάργηση ως σύνολο, προτείνει την κατάργηση της παραγράφου αυτής. Με την κατάργηση, όμως, δεν πάμε αυτόματα και στον παλιό ορισμό του δάσους (15% εδαφοκάλυψη για να χαρακτηρίζεται μια έκταση δάσος). Εδώ θα κάνουμε μια μεγάλη στάση για να εξηγήσουμε μερικά πράγματα που σκοπίμως αποσιωπούνται από τους υποστηρικτές της Τ. Μπιρμπίλη. Αρχικά, με το νόμο 998/1979, δεν προβλεπόταν ποσοστό εδαφοκάλυψης και αυτό ήταν σωστό. Αυτό έγινε στην εφαρμοστική εγκύκλιο του νόμου. Συγκεκριμένα, στην αρχή το ποσοστό 15% εδαφοκάλυψης μπήκε για να γίνει διαχωρισμός των χορτολίβαδων από τις δασικές εκτάσεις και στη συνέχεια για να χαρακτηρίζεται μια έκταση ως δάσος και δασική έκταση. Τελικά παγιώθηκε το 15% ως ποσοστό εδαφοκάλυψης. Κατά την άποψη δασολόγων με βαθιά γνώση της δασικής επιστήμης, που αγωνίζονται για την προστασία του πολύτιμου δασικού πλούτου, ήταν λάθος η ποσοστικοποίηση της εδαφοκάλυψης. Εμείς συντασσόμαστε μ’ αυτή την άποψη, γιατί εδράζεται σε επιστημονικό έδαφος.
Υπάρχει ένα ερώτημα. Ποια εγκύκλιος θα ισχύει; Θα ισχύει για παράδειγμα η εφαρμοστική εγκύκλιος του 998/1979, που εκδόθηκε στις 12 Μάρτη του 1980; Εάν ναι, από ποια διάταξη του νομοσχεδίου Μπιρμπίλη εξάγεται αυτό; Τίποτα τέτοιο δεν προβλέπεται, γι’ αυτό και έχουμε το δικαίωμα να ισχυριζόμαστε ότι υπάρχει κενό στο νομοσχέδιο για το ποσοστό εδαφοκάλυψης και ότι υπάρχει νέος ορισμός για τα δάση στα συρτάρια της Τ. Μπιρμπίλη και του Ν. Χλύκα, που αργά ή γρήγορα θα δημοσιοποιηθεί και θα επιχειρηθεί να γίνει νομική διάταξη.
Με την παρ. 15 του άρθρου 21 του δασοκτόνου νόμου 3208/2003 αναστελλόταν η επιβολή των προστίμων καταπάτησης και διατήρησης αυθαίρετων κατασκευών σε δάση και δασικές εκτάσεις, μέχρι τη σύνταξη των δασικών χαρτών. Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, διά του τότε υπουργού Γεωργίας Γ. Δρυ, ισχυριζόταν ότι πολύ γρήγορα θα φτιαχτούν οι δασικοί χάρτες και γι’ αυτό δεν θα δημιουργηθεί μεγάλο πρόβλημα. Τότε είχαμε αποδείξει ότι η σύνταξη των δασικών χαρτών θα πάρει πολλές δεκαετίες. Η Τ. Μπιρμπίλη, με την παρ. 2 του άρθρου 8, δεν καταργεί τη διάταξη αυτή για τους δεκάδες χιλιάδες καταπατητές δασών και δασικών εκτάσεων που έκτισαν βίλες και μεζονέτες πριν και μετά την ψήφιση του νόμου 3208/2003 και μέχρι την ψήφιση του δικού της δασοκτόνου νόμου, που θα γίνει το 2010! Την καταργεί για τους νέους καταπατητές που θα εμφανιστούν το 2010, μετά την ψήφιση του δικού της νομοσχεδίου. Ετσι, η κυρία Μπιρμπίλη διατηρεί το μεγάλο δώρο που είχε κάνει η κυβέρνηση Σημίτη στους μεγαλοκαταπατητές δασών και δασικών εκτάσεων. Και πολλοί απ’ αυτούς την έβαλαν στο στόχαστρο και την πολεμούν. Σα δε ντρέπονται οι αφιλότιμοι!
Με την ισχύουσα νομοθεσία ( παρ. 4 του άρθρου 27 του νόμου 2664/1998), μετά την κύρωση των δασικών χαρτών από τον Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας αυτοί «έχουν πλήρη αποδεικτική ισχύ σε κάθε διοικητική ή δικαστική αρχή» και δεν επιτρέπεται η παραμικρή αλλαγή.
Ερχεται όμως τώρα η Τ. Μπιρμπίλη και με τις υποδείξεις του συμβούλου της Ν. Χλύκα αναιρεί αυτή τη νομοθετική πρόβλεψη και ανοίγει τον ασκό του Αιόλου για τους δασικούς χάρτες της Αττικής. Εισάγει νέο άρθρο στον νόμο 2664/1998, το 27Α, και με την παρ. 4 φέρνει τα πάνω κάτω. Παραθέτουμε αυτήν την απροκάλυπτη παράγραφο, που χωρίζει την Αττική από την υπόλοιπη Ελλάδα, για την οποία εξακολουθεί να ισχύει η παρ. 4 του άρθρου 27 του νόμου 2664/1998: «Μετά την κύρωσή του ο δασικός χάρτης καθίσταται οριστικός και λαμβάνεται υποχρεωτικά υπόψη του σε κάθε διοικητική ή δικαστική διαδικασία… Η αναμόρφωση κυρωθέντος δασικού χάρτη με προσθήκη ή διαγραφή εκτάσεων πρέπει να στηρίζεται σε διοικητικές πράξεις».
Μέχρι τώρα, οι οπαδοί των δασοκτόνων νόμων κατηγορούσαν τους δασολόγους που υπερασπίζονται το δασικό πλούτο, ότι δεν θέλουν δήθεν να γίνουν οι δασικοί χάρτες για να ταλαιπωρούν τους πολίτες και για «να τα παίρνουν απ’ αυτούς». Αυτό ήταν ένα μεγάλο ψέμα και αποδεικνύεται τώρα, με την παρ. 4 του άρθρου 27Α, ότι ίσα-ίσα είναι αυτοί που θέλουν να κάνουν παιχνίδι με τους δασικούς χάρτες. Φεύγουν από τη ρητή διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 27 του νόμου 2664/1998, ότι οι δασικοί χάρτες έχουν πλήρη αποδεικτική ισχύ και δίνουν τη δυνατότητα στο Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας και σε «κακόβουλους δασολόγους» να βγάζουν αποφάσεις με τις οποίες θα τροποποιούν τους κυρωθέντες χάρτες. Είναι φανερή η στόχευση της Μπιρμπίλη και του Χλύκα. Βάζουν τη νομοθετική βάση για να μπορούν οι καταπατητές να εγείρουν ζητήματα και να ανταποκρίνονται σ’ αυτά οι «πιασμένοι» απ’ αυτούς δασολόγοι-προϊστάμενοι διευθύνσεων.
Στο προσχέδιο του νομοσχεδίου της 26ης Οκτώβρη είχαν βάλει διατάξεις-εξπρές για τον έλεγχο των δασικών χαρτών από τις Διευθύνσεις Δασών. Μέσα σε δύο μήνες έπρεπε να ελεγχθούν οι δασικοί χάρτες. Τώρα το έκαναν τρεις μήνες, που είναι πάλι πάρα πολύ μικρό διάστημα. Πίσω απ’ αυτή τη διάταξη κρύβεται υστεροβουλία. Να κυρωθούν, δηλαδή, οι δασικοί χάρτες χωρίς να ελεγχθούν.
Σύμφωνα με τα άρθρα 27 και 28 του νόμου 2664/1998, η Διεύθυνση Δασικών Χαρτών είναι αρμόδια για τη σύνταξη των δασικών χαρτών και την εποπτεία όλων των εργασιών που απαιτούνται για την κύρωσή τους. Με το άρθρο 7 του νομοσχεδίου Μπιρμπίλη μπαίνει τέλος σ’ αυτή την ιστορία. Παρακάμπτεται πια η Διεύθυνση Δασικών Χαρτών και το έργο αναλαμβάνει η αμαρτωλή εταιρία ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΕ. Λέμε αμαρτωλή, γιατί μέχρι σήμερα (με τη σύνταξη των δασικών χαρτών 330 δήμων), έκανε μια σειρά ενεργειών με τις οποίες διευκόλυνε τους καταπατητές να σπάσουν το τεκμήριο του δημοσίου και να ανοίξουν το δρόμο στην καταπάτηση εκατοντάδων χιλιάδων στρεμμάτων δάσους και δασικών εκτάσεων. Κατάφερε ακόμη να ταλαιπωρεί τις δασικές υπηρεσίες και να τις βάλει να δαπανήσουν εκατομμύρια ευρώ για να υπερασπιστούν στα δικαστήρια το τεκμήριο του δημοσίου. Αν αναλογιστούμε ότι τα διάφορα λαμόγια θα αξιοποιήσουν συνδυαστικά το άρθρο 7 και το άρθρο 27Α παρ. 4, μπορούμε να φανταστούμε τι περιμένει τα δάση και τις δασικές εκτάσεις.
Θα κλείσουμε με την ίδρυση της πολυδιαφημισμένης «Ειδικής Υπηρεσίας Κατεδαφίσεων», που προβλέπεται με το άρθρο 4 του νομοσχεδίου. Τα διάφορα παπαγαλάκια της Τ. Μπιρμπίλη –ιδιαίτερα αυτά που δεν έχουν ούτε τις στοιχειώδεις γνώσεις– έσπευσαν να «σηκώσουν» αυτή την ίδρυση και να την παρουσιάσουν ως πολύ σημαντική, με την οποία θα προστατευθούν τα δάση από τους καταπατητές. Ας πάρουμε τα πράγματα με την σειρά.
Με το νόμο 2947/2001 και το ΠΔ 165/2003 ιδρύθηκε η Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος (ΕΥΕΠ), που άρχισε να λειτουργεί από το Γενάρη του 2004. Σύμφωνα με τη νομοθεσία αυτή, θα ιδρύονταν δύο τομείς με έδρα την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη και θα έπρεπε να στελεχωθούν με 78 άτομα. Ο κάθε τομέας θα έπρεπε να έχει τέσσερα τμήματα και 39 άτομα προσωπικό, εκ των οποίων ένας στην καλύτερη περίπτωση θα ήταν δασολόγος! Σύμφωνα όμως με την έκθεση του 2008, η ΕΥΕΠ είχε μόνο 41 άτομα από τα 78. Αυτό σημαίνει ότι στον τομέα της Αθήνας η ΕΥΕΠ έχει μόνο 20 ή 21 άτομα για την Ελλάδα από Αθήνα και κάτω! Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, θα δημιουργηθεί στον τομέα της Αθήνας ένα ακόμη τμήμα και με απόφαση της υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής θα ρυθμιστούν τα θέματα της συγκρότησης, οργάνωσης και λειτουργίας του τμήματος της Ειδικής Υπηρεσίας Κατεδαφίσεων. Μπορεί να μη γνωρίζουμε τι ακριβώς θα προβλέπει η υπουργική απόφαση, όμως μας προϊδεάζει η εισηγητική έκθεση του νομοσχεδίου. Αναφέρει ρητά, ότι δεν θα προσληφθεί νέο προσωπικό (γιατί θα επανδρωθεί από το προσωπικό της ΕΥΕΠ!) και ότι δεν απαιτείται μηχανολογικός εξοπλισμός! Το συμπέρασμα είναι ότι δημιουργείται μια ακόμη υπηρεσία στα χαρτιά, που δεν θα έχει καμία δυνατότητα να κατεδαφίσει τα παράνομα ακίνητα. Οπως στα χαρτιά έμεινε η αρμοδιότητα του υπουργείου Γεωργίας να προχωρεί στη διαδικασία των κατεδαφίσεων συνεπικουρούμενη από τις Νομαρχίες. Μια αρμοδιότητα που δόθηκε με το άρθρο 114 του νόμου 1892/1990. Εμεινε στα χαρτιά, γιατί δεν υπήρχε και δεν υπάρχει η πολιτική βούληση.
Να τελειώνουμε, λοιπόν, με τα παραμύθια για μικρά παιδιά. Εδώ και τώρα να καταργηθούν όλοι οι δασοκτόνοι νόμοι.
Γεράσιμος Λιόντος
