Μητσοτάκης και Κεραμέως έφτιαξαν ένα νόμο πλαίσιο που αλλάζει εκ βάθρων το ελληνικό Πανεπιστήμιο και το μετατρέπει εξ ολοκλήρου σε μια επιχείρηση Α.Ε. Ως εκ τούτου, και ο τρόπος διοίκησής του οφείλει να είναι όμοιος με τον τρόπο που διοικούνται οι καπιταλιστικές επιχειρήσεις. Παραγκωνίζονται, λοιπόν, οι Πρυτανικές Αρχές και το γενικό πρόσταγμα και τον απόλυτο έλεγχο έχει το παντοδύναμο Συμβούλιο Διοίκησης, στο οποίο συμμετέχουν και άνθρωποι της «αγοράς» και των καπιταλιστικών επιχειρήσεων που έχουν το know how.
Το Συμβούλιο Διοίκησης αποτελείται από 6 εσωτερικά μέλη που εκλέγονται από το σύνολο των μελών ΔΕΠ του Α.Ε.Ι. (η ψηφοφορία γίνεται πάντα ηλεκτρονικά και με ενιαίο ψηφοδέλτιο) και 5 επίλεκτα εξωτερικά μέλη, που επιλέγονται με αυξημένη πλειοψηφία από τα εσωτερικά μέλη, κατόπιν διεθνούς πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Τα εξωτερικά μέλη προέρχονται από καθηγητές Πανεπιστημίων της αλλοδαπής, φυσικά πρόσωπα με ευρεία αναγνώριση ή συμβολή στον πολιτισμό, τις τέχνες, τα γράμματα ή τις επιστήμες, την οικονομία ή την κοινωνία και εκπροσώπους διεθνών οργανισμών ή κοινωνικών εταίρων.
- Ο Πρύτανης, που έως τώρα εκλεγόταν από το σύνολο των μελών ΔΕΠ του Πανεπιστήμιου, τώρα επιλέγεται με αυξημένη πλειοψηφία μεταξύ των 6 ήδη εκλεγμένων εσωτερικών μελών, από τα 11 μέλη του Συμβουλίου, εκ των οποίων τα 5 θα είναι πρόσωπα εκτός ΑΕΙ. Μιλάμε για τη δημοκρατία στο απώγειό της! Μάλιστα είναι υποχρεωμένος μαζί με την υποψηφιότητά του να ανακοινώσει και την κουστωδία των Αντιπρυτάνεων που θα τον συνοδεύουν, ώστε το Συμβούλιο να έχει εκ των προτέρων εικόνα αυτών που θα ασχολούνται αμιγώς με τα ακαδημαϊκά θέματα και θα είναι «γιουσουφάκια» του, για να κάνει τα «κουμάντα» του. Αντιλαμβανόμαστε, λοιπόν, τα παζάρια και τις πελατειακές σχέσεις που θα αναπτυχθούν στα παρασκήνια.
Ο Πρύτανης είναι ταυτόχρονα και ελεγκτής και ελεγχόμενος! Είναι ο επικεφαλής της Συγκλήτου, που είναι αρμόδια για τα ακαδημαϊκά θέματα και ταυτόχρονα πρόεδρος του Συμβουλίου Διοίκησης! Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία. Αποτελεί το «δωράκι» προς τον Πρύτανη και την κουστωδία του -τους Αντιπρυτάνεις-, που άλλωστε δεν κοστίζει και τίποτε, αφού αυτός είναι στην ουσία δέσμιος και απόλυτα υποτελής του Συμβουλίου Διοίκησης, ενώ με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται ένας ακόμη κρίκος στην αλυσίδα-δεσμώτη της Συγκλήτου.
- Το Συμβούλιο Διοίκησης χρειάζεται, όμως, και έναν γκαουλάιτερ για να το διευκολύνει στο έργο του. Αυτός είναι ο Εκτελεστικός Διευθυντής-μάνατζερ που επιλέγεται από το Συμβούλιο Διοίκησης και υπάγεται απευθείας σε αυτό. Δύναται να προέρχεται και από χώρο εκτός ΑΕΙ και έχει θητεία παράλληλη με αυτή του Συμβουλίου.
Στα προσόντα επιλογής αναφέρονται και η «επαγγελματική εμπειρία τουλάχιστον τριών (3) ετών σε θέματα σχετικά με την τριτοβάθμια εκπαίδευση ή την έρευνα ή την εν γένει διοικητική εμπειρία σε ερευνητικούς οργανισμούς ή υπηρεσίες ή επιχειρήσεις του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα της ημεδαπής ή της αλλοδαπής».
Ο Εκτελεστικός Διευθυντής προΐσταται των οργανικών μονάδων του Α.Ε.Ι. και του προσωπικού τους, πλην της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου, συντονίζει και εποπτεύει το έργο τους, μεριμνά για την ομαλή και αποτελεσματική διοικητική και οικονομική λειτουργία του Α.Ε.Ι., την εφαρμογή του στρατηγικού σχεδίου και της ετήσιας στοχοθεσίας του, συνεργάζεται με τους Προϊσταμένους και το λοιπό προσωπικό των οργανικών μονάδων του Α.Ε.Ι. με σκοπό την εκπλήρωση της αποστολής του.
Αρμοδιότητες Συμβουλίου Διοίκησης
Μεταξύ των αρμοδιοτήτων του Συμβουλίου Διοίκησης που χαράσσει τη στρατηγική του επιχειρηματικού πανεπιστήμιου και έχει τον έλεγχό της είναι και οι εξής:
α) Εγκρίνει το τετραετές στρατηγικό σχέδιο του Ιδρύματος το οποίο αφορά στους τομείς: ακαδημαϊκή και ερευνητική πολιτική, δια βίου μάθηση και εκπαίδευση, ενίσχυση της εξωστρέφειας και της διεθνοποίησης του Ιδρύματος, ενίσχυση της σύνδεσης με την κοινωνία και την οικονομία, ανάπτυξη της καινοτομίας εντός του Α.Ε.Ι. και αναβάθμιση της ποιότητας του ακαδημαϊκού περιβάλλοντος του
β) Εγκρίνει, ύστερα από εισήγηση του Πρύτανη, τις προγραμματικές συμφωνίες του άρθρου 15 του ν. 4653/2020 με το υπουργείο Παιδείας.
γ) Εγκρίνει τον ετήσιο τακτικό προϋπολογισμό του Α.Ε.Ι., τον προϋπολογισμό του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ), τον αρχικό προϋπολογισμό του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Ερευνας (Ε.Λ.Κ.Ε.) του Α.Ε.Ι. και τις αναμορφώσεις τους και τα αποτελέσματα χρήσης τους.
δ) Εγκρίνει τον αρχικό προϋπολογισμό της Εταιρίας Αξιοποίησης και Διαχείρισης της Περιουσίας του Α.Ε.Ι., τις αναμορφώσεις του και τα αποτελέσματα χρήσης της.
ε) Εγκρίνει τον Οργανισμό του Α.Ε.Ι.
στ) Εγκρίνει, κατόπιν εισήγησης του Εκτελεστικού Διευθυντή, την εκτέλεση δαπανών και λαμβάνει κάθε απόφαση που απαιτείται για τη διεξαγωγή κάθε είδους διαγωνιστικής διαδικασίας για τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων.
ζ) Συγκροτεί τις πάσης φύσεως Επιτροπές, τεχνικών προδιαγραφών, διενέργειας και αξιολόγησης, παρακολούθησης και παραλαβής…
η) Επιλέγει τον Εκτελεστικό Διευθυντή του Α.Ε.Ι., και τον παύει από τα καθήκοντά του.
θ) Εποπτεύει και ελέγχει τη λειτουργία του Ε.Λ.Κ.Ε. του Α.Ε.Ι., ορίζει τα μέλη της Επιτροπής Ερευνών.
ι) Ορίζει τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Εταιρίας Αξιοποίησης και Διαχείρισης της Περιουσίας του Α.Ε.Ι., τους παύει από τα καθήκοντά τους, εποπτεύει τη λειτουργία της εταιρίας…
ια) Εγκρίνει την ίδρυση ή τη συμμετοχή σε εταιρίες τεχνοβλαστών ή άλλες εταιρίες, κατόπιν εισήγησης της Επιτροπής Ερευνών, και ορίζει τους εκπροσώπους του Α.Ε.Ι. στα όργανα διοίκησής τους.
ιβ) Εγκρίνει το σχέδιο ετήσιου και πολυετούς προγραμματισμού προσλήψεων διοικητικού προσωπικού.
ιγ) Εγκρίνει τη σύναψη προγραμματικών συμβάσεων ή συμφωνιών με άλλους φορείς του δημοσίου τομέα.
ιδ) Προσελκύει νέες χρηματοδοτήσεις, δωρεές, οικονομικές ενισχύσεις και συνεργασίες με φορείς του εξωτερικού.
ιε) Ορίζει τους Κοσμήτορες μεταξύ των τριών (3) υποψηφίων που υποδεικνύονται από την Επιτροπή Αξιολόγησης που συγκροτείται από την Κοσμητεία, και τους παύει για σπουδαίο λόγο.
ιζ) Ασκεί έλεγχο νομιμότητας των διαδικασιών εκλογής και εξέλιξης των μελών Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (Δ.Ε.Π.).
ιθ) Παύει τους Αντιπρυτάνεις του Α.Ε.Ι. με αυξημένη πλειοψηφία οκτώ ενδεκάτων (8/11) για σπουδαίο λόγο.
κ) Εγκρίνει την ίδρυση Ερευνητικών Πανεπιστημιακών Ινστιτούτων (Ε.Π.Ι.), ελέγχει και εποπτεύει τη λειτουργία τους.
κα) Εγκρίνει την έκθεση πεπραγμένων του Πρύτανη και των Αντιπρυτάνεων του Ιδρύματος, της Επιτροπής Ερευνών και του Δ.Σ. της Εταιρίας Διαχείρισης και Αξιοποίησης της Περιουσίας….
- Η Σύγκλητος ασκεί κυρίως ακαδημαϊκές και ερευνητικές αρμοδιότητες, που και αυτές είναι αποδυναμωμένες, καθώς, όπως προαναφέραμε, τον στρατηγικό σχεδιασμό του ΑΕΙ έχει το παντοδύναμο Συμβούλιο. Αποτελείται από τους: Πρύτανης, Κοσμήτορες, Πρόεδροι και εκπρόσωποι ΕΕΠ, ΕΔΙΠ, ΕΤΕΠ και φοιτητών.
- Φοιτητές: Η εκπροσώπηση των φοιτητών στα όργανα γίνεται με ενιαίο ψηφοδέλτιο-αχταρμά. Πρόκειται για ένα πλειοψηφικό σύστημα που «πνίγει» τις μικρές φοιτητικές παρατάξεις και επιπλέον βάζει τέλος στις διακριτές πολιτικές και ιδεολογικές γραμμές (σ.σ. για εμάς η «συνδιοίκηση» αποτέλεσε μηχανισμό καλλιέργειας αυταπατών και συνευθύνης στις επιλογές του αστικού πανεπιστήμιου. Γι’ αυτό ανέκαθεν ταχθήκαμε εναντίον της. Πλην, όμως, δεν μπορούμε να μη σημειώσουμε τη βρόμικη τακτική του ΥΠΑΙΘ, που γίνεται τάχα στο όνομα της καταπολέμησης της διαπλοκής).
Οι εκπρόσωποι των φοιτητών αναδεικνύονται από το Συμβούλιο Φοιτητών σύμφωνα με το άρθρο 43 του νομοσχέδιου. Η εκπροσώπηση στα όργανα του ΑΕΙ γίνεται με έναν πυραμιδοειδή τρόπο, ώστε να επιτυγχάνεται ο απόλυτος έλεγχος:
- Οι εκπρόσωποι των φοιτητών στη Συνέλευση του Τμήματος αναδεικνύονται από το σύνολο των φοιτητών των προγραμμάτων σπουδών πρώτου κύκλου (που δεν έχουν υπερβεί την ανώτατη διάρκεια φοίτησης), δεύτερου κύκλου (που δεν έχουν υπερβεί την ελάχιστη διάρκεια του προγράμματος σπουδών) και τρίτου κύκλου (που δεν έχουν συμπληρώσει 3 έτη από την εγγραφή τους) του Τμήματος. Η θητεία τους είναι ετήσια και η εκλογική διαδικασία διεξάγεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά με ενιαίο ψηφοδέλτιο.
- Οι εκπρόσωποι των φοιτητών στις Κοσμητείες των Σχολών του Α.Ε.Ι. αναδεικνύονται μεταξύ των εκπροσώπων φοιτητών που αναδείχτηκαν στις Συνελεύσεις των Τμημάτων της Σχολής με τον ίδιο τρόπο.
- Σε κάθε Α.Ε.Ι. συστήνεται Συμβούλιο Φοιτητών, το οποίο αποτελείται από το σύνολο των εκπροσώπων των φοιτητών που συμμετέχει στις Κοσμητείες των Σχολών του Α.Ε.Ι. Η θητεία του Συμβουλίου Φοιτητών είναι ετήσια.
- Η εκλογική διαδικασία για την ανάδειξη των εκπροσώπων στα όργανα διοίκησης του Α.Ε.Ι., καθώς και σε λοιπά συλλογικά όργανα και επιτροπές του Α.Ε.Ι. όπου προβλέπεται η εκπροσώπηση φοιτητών διεξάγεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά. Δικαίωμα συμμετοχής έχουν μόνο τα μέλη του Συμβουλίου Φοιτητών.
Γιούλα Γκεσούλη
