Μπροστά σε επίλεκτα στελέχη απ’ όλο το φάσμα των μηχανισμών του καπιταλισμού, εγχώριου, ευρωπαϊκού και διεθνούς (υπουργούς, στελέχη των Βρυξελλών, του ΟΟΣΑ, τραπεζίτες, καθηγητάδες, κ.λπ), στο 2ο οικονομικό φόρουμ των Δελφών, του οποίου τις εργασίες άνοιξε ο Παυλόπουλος, η Νίκη Κεραμέως, τομεάρχης Παιδείας της ΝΔ, ανέπτυξε τις θέσεις του κόμματος για την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Στο τρίπτυχο «ελεύθερο σχολείο», «αυτόνομο πανεπιστήμιο», προσαρμοσμένο στις ανάγκες της αγοράς, ιδιωτικά πανεπιστήμια και στην Ελλάδα με κατάργηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, συνίσταται η στρατηγική της ΝΔ.
«Προσωπικά θεωρώ ότι η μεγαλύτερη παθογένεια του συστήματος Ανώτατης Εκπαίδευσης στην Ελλάδα είναι η αδυναμία σύνδεσής του με την αγορά εργασίας. Αποτέλεσμα; Το ποσοστό των άνεργων πτυχιούχων σκαρφαλώνει στο 20%, το υψηλότερο μεταξύ των χωρών-μελών του ΟΟΣΑ. Φυσικό επακόλουθο, η φυγή αυτών των λαμπρών μυαλών στο εξωτερικό, εκεί που τα προσόντα τους μπορούν να αξιοποιηθούν», «Η τριτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις απαιτήσεις της μεταβαλλόμενης κοινωνίας και αγοράς εργασίας, βελτιώνοντας τις δεξιότητες και το ανθρώπινο κεφάλαιο της Ευρώπης και ενισχύοντας τη συμβολή της στην οικονομική ανάπτυξη» είπε η Νίκη Κεραμέως.
Η «σύνδεση -της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης- με την αγορά εργασίας» ή με την «αναπτυξιακή πορεία της χώρας» (έκφραση που αναπαράγεται από το υπουργείο Παιδείας), υποβιβάζει την επιστημονική γνώση μόνο στις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες που απαιτούν οι σύγχρονες ανάγκες των καπιταλιστικών επιχειρήσεων. Υποδεικνύεται δε, από την τομεάρχη Παιδείας της ΝΔ, ως η αιτία που εξαναγκάζει έλληνες επιστήμονες να φεύγουν στο εξωτερικό.
Το άρμα του παγκόσμιου καπιταλιστικού καταμερισμού της εργασίας, στο οποίο έχουν προσδέσει την Ελλάδα το κεφάλαιο και οι διαχειριστές του, η σκληρή δημοσιονομική προσαρμογή στην οποία έχει καταδικάσει τη χώρα ο μνημονιακός βραχνάς, η ατέρμονη «κινεζοποίηση» της εργαζόμενης κοινωνίας, που έχουν εκτοξεύσει την ανεργία στα ύψη, δεν υπάρχει καν στη συλλογιστική και αυτού του κόμματος του κεφαλαίου, της ΝΔ.
Απόλυτη είναι η ταύτιση της Νίκης Κεραμέως με όσα έχουμε ακούσει και από τα χείλη των συριζαίων υπουργών Παιδείας, στο πλαίσιο του «διαλόγου» για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση.
Για την «αυτονομία της σχολικής μονάδας» που αποτελεί «βασική αρχή» και «κεντρική πολιτική επιλογή» και η οποία διακρίνεται σε παιδαγωγική, διοικητική και οικονομική, και αναφέρεται σε διαφοροποιημένα προγράμματα σπουδών και διδακτικές μεθόδους, στην επιλογή του τρόπου αξιολόγησης των μαθητών, στην αποκέντρωση, στη διαχείριση των πόρων και στην αναζήτηση πρόσθετων, αναφέρεται το πόρισμα της επιτροπής Γαβρόγλου.
Για την «ενηλικίωση του εκπαιδευτικού συστήματος», τον «απογαλακτισμό του από το μεγάλο προστατευτικό και παρεμβατικό κράτος» μίλησε ο Αντώνης Λιάκος, τέως πρόεδρος της επιτροπής διαλόγου.
«Η δική μας επιλογή συνοψίζεται στο δίπτυχο ελεύθερο σχολείο-αυτόνομο Πανεπιστήμιο. Σχολεία και Πανεπιστήμια που να μπορούν να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, να διαφοροποιούνται και να αυτενεργούν. Σχολεία και Πανεπιστήμια που δεν ελέγχονται ασφυκτικά από το Υπουργείο Παιδείας, αλλά που εποπτεύονται παραγωγικά και με κριτήρια ποιότητας», είπε η Νίκη Κεραμέως.
Τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής είναι πανομοιότυπα: Κατηγοριοποίηση των σχολείων ανάλογα με την κοινωνική προέλευση του μαθητικού πληθυσμού και την περιοχή στην οποία αυτά ανήκουν, διαχωρισμός τους σε «καλά» και «κακά», ανάλογα με τις επιδόσεις των μαθητών, αναζήτηση πόρων από «τρίτους», γιατί μόνον έτσι μπορεί να βελτιώσει ένα σχολείο την υλικοτεχνική του υποδομή και τις δραστηριότητες τις οποίες αυτό αναλαμβάνει, αφού η δημόσια χρηματοδότηση είναι οικτρή, εισδοχή των επιχειρήσεων και των κάθε λογής «χορηγών», συμπεριλαμβανομένης και της «τσέπης των γονιών», μέσα στο δημόσιο σχολείο, παρέμβαση των τοπικών παραγόντων και των επιχειρηματιών της κάθε περιοχής στο εκπαιδευτικό γίγνεσθαι, με το αζημίωτο.
Η τομεάρχης της ΝΔ θεωρεί ως ένα από τα κεντρικά ζητούμενα τη «μεγαλύτερη σύνδεση της εκπαίδευσης και της έρευνας με την παραγωγική διαδικασία». Και σ’ αυτή την κατεύθυνση λέει ότι «θα πρέπει να δοθούν κίνητρα για τη συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων και νεοφυών επιχειρήσεων, την εφαρμοσμένη έρευνα και τα επιχειρηματικά οικοσυστήματα». Δηλαδή, ζητάει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην έρευνα που πραγματοποιείται κατ’ εντολή των καπιταλιστικών επιχειρήσεων, κυρίως από τις λεγόμενες παραγωγικές σχολές.
Στο επιχειρηματικό πανεπιστήμιο που περιγράφει ζητάει επίσης να δοθούν «Κίνητρα για την ενίσχυση της εξωστρέφειας των Πανεπιστημίων και των συνεργασιών με ιδρύματα του εξωτερικού. Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στη δημιουργία ξενόγλωσσων προγραμμάτων». Ολα αυτά για την απόκτηση περισσότερων φοιτητών-πελατών από ξένες χώρες.
Η Νίκη Κεραμέως περιγράφει επίσης ως κεντρικά ζητούμενα:
♦ Εναν «νέο ακαδημαϊκό χάρτη». Νέο, δηλαδή, «σχέδιο Αθηνά» με συγχωνεύσεις-καταργήσεις Τμημάτων, Πανεπιστημίων και ΤΕΙ.
♦ «Διαρκή τακτική αξιολόγηση των προγραμμάτων σπουδών, των διδασκόντων και των ιδρυμάτων, καθώς και πιστοποίηση από μια ισχυρή Ανεξάρτητη Αρχή». Αξιολόγηση, προφανώς, που θα συνδέεται με τη χρηματοδότηση και την έκταση των μεταρρυθμίσεων και των αλλαγών που επιτάσσουν για την τριτοβάθμια εκπαίδευση η δημιουργία του Ευρωπαϊκού Ενιαίου Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης και η διαδικασία της Μπολόνια.
♦ «Ενίσχυση θεσμών, όπως τα Συμβούλια Ιδρύματος, ως απαραίτητο βήμα για να υπάρχει περισσότερη λογοδοσία και εσωτερική εποπτεία της ασκούμενης διοίκησης». Τα Συμβούλια Ιδρύματος θεωρούνται απαραίτητοι διαχειριστές του επιχειρηματικού πανεπιστήμιου.
♦ «Συμπράξεις δημοσίου και ιδιωτικού τομέα στον τομέα των υποδομών, όπως για την κατασκευή νέων φοιτητικών εστιών». Οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα είναι μια μορφή ιδιωτικοποίησης (το σχετικό νομικό πλαίσιο εισήγαγε η κυβέρνηση της ΝΔ), αφού οι ιδιώτες που θα συμμετάσχουν, προφανώς και θα απαιτήσουν αντισταθμιστικά οφέλη, π.χ. ενοίκιο για τις φοιτητικές εστίες, κ.λπ.
Η Νίκη Κεραμέως δεν θα μπορούσε να μην αναφερθεί και στην ιδεολογική εμμονή της ΝΔ για την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, με την κατάργηση του άρθρου 16 του Συντάγματος. Πρόκειται για άκρως νεοφιλελεύθερο μέτρο, που καθιστά κάθετο τον ταξικό διαχωρισμό, ευνοεί τους γόνους της αστικής τάξης σε βάρος των παιδιών της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων και υποβιβάζει το δημόσιο πανεπιστήμιο.
Επ’ αυτού συμφωνεί απόλυτα και ο ΣΕΒ, όπως προκύπτει και από την ειδική έκθεση για την εκπαίδευση «Η έξοδος από την κρίση ξεκινάει από τα θρανία», που έδωσε πρόσφατα στη δημοσιότητα:
«Κλείνοντας, θα ήθελα να αναφερθώ διακριτά στο ακανθώδες ζήτημα του κρατικού μονοπωλίου, της κρατικής αποκλειστικότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση. Ζήτημα το οποίο υπήρξε παραδοσιακά το “τοτέμ” των αντι-μεταρρυθμιστών στη χώρα μας. Η αντίδραση, όμως, σε αυτή την αλλαγή είναι αποκαλυπτική τόσο συμφερόντων όσο και νοοτροπιών. Δεν είναι δυνατόν η Ελλάδα να στέκεται αδιάφορη στη συζήτηση για τον ενιαίο οικουμενικό χώρο ανώτατης εκπαίδευσης. Είναι κοινά αποδεκτό ότι βασική προϋπόθεση της ευμάρειας, της βιώσιμης ανάπτυξης και του πλούτου των κρατών είναι η ποιότητα και η εξωστρέφεια των εκπαιδευτικών συστημάτων τους. Και η δυνατότητα σύστασης ιδιωτικών πανεπιστημίων θα έχει εξαιρετικά σημαντικά οφέλη για την τριτοβάθμια εκπαίδευση στη χώρα μας, και συνεπώς για την ευμάρεια και ανάπτυξη γενικότερα. Θα δώσει την ευκαιρία για την ανάπτυξη υγιούς ανταγωνισμού στο χώρο της τριτοβάθμιας που θα οδηγήσει στη βελτίωση και των δημοσίων πανεπιστημίων, αλλά θα αποτελέσει και ευκαιρία να καταστεί η χώρα μας περιφερειακό κέντρο ανώτατης εκπαίδευσης, προσελκύοντας χιλιάδες φοιτητές του εξωτερικού και σημαντικές επενδύσεις, δημιουργώντας δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας.
Κυρίες και κύριοι, η αναθεώρηση του άρθρου 16 μπορεί να γίνει καταλύτης για την αναβάθμιση της Ανώτατης Εκπαίδευσης εν συνόλω. Το έκανε η Κύπρος, το έκανε η Τουρκία. Δεν αξίζει στην Ελλάδα να παραμένει δέσμια τέτοιων παρωχημένων αγκυλώσεων» (Νίκη Κεραμέως).
Γιούλα Γκεσούλη
