«Σας λέω, αυτές οι χώρες μας καλούν, μου γλείφουν τον κώλο. Ψοφάνε να κάνουν συμφωνία: “Σας παρακαλώ, κύριε, κάντε μια συμφωνία. Θα κάνω τα πάντα, θα κάνω οτιδήποτε, κύριε”».
Ντόναλντ Τραμπ
Ντυμένος με σμόκιν και παπιγιόν, ο Τραμπ μιλούσε σε δεξίωση ρεπουμπλικανών βουλευτών και γερουσιαστών παριστάνοντας τον Τζο Πέσι σε ταινία του Μάρτιν Σκορτσέζε. Το είχε ανάγκη αυτό το ύφος, από τη μια γιατί υπηρετεί τον αχαλίνωτο ναρκισσισμό του και από την άλλη γιατί ήταν έτοιμος να ανακοινώσει την αναστολή των δασμών επί 90 μέρες, για όλες τις χώρες πλην της Κίνας. Η κωλοτούμπα έπρεπε να συνοδευτεί με ψευτομαγκιά νεοϋορκέζικου τύπου και ρητορική που δε συνηθίζεται στις δημόσιες δηλώσεις των ιμπεριαλιστών ηγετών (πίσω από τις κλειστές πόρτες μπορούν να λένε πολύ χειρότερα από τα «κωλογλειψίματα» του Τραμπ, αλλά δημόσια… πνεύμα και ηθική).
Αυτός που πριν από μερικές μέρες έδινε το γνωστό σόου στον κήπο των ρόδων του Λευκού Οίκου, ανακοινώνοντας τεράστιους δασμούς για όλες τις χώρες (ακόμα και για ένα νησί που κατοικείται μόνο από πιγκουίνους!), ανακοίνωσε ότι «παγώνει» τους δασμούς στο 10% για τις χώρες που «δεν προχώρησαν σε αντίμετρα», αφήνοντάς τους περιθώριο 90 ημερών για να διαπραγματευτούν μαζί του. Αργότερα, συμπλήρωσε ότι οι δασμοί που είχε ανακοινώσει για χάλυβα, αλουμίνιο και αυτοκίνητα, καθώς και για τις εισαγωγές από Μεξικό και Καναδά, εξακολουθούν να ισχύουν.
Η ανακοίνωση για την αναστολή των δασμών «μπούσταρε» τη Γουόλ Στριτ, ενώ τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, λόγω της διαφοράς στην ώρα, είχαν κλείσει με πτώση. Ετσι κι αλλιώς, όμως, τα χρηματιστήρια ανεβοκατεβαίνουν συνεχώς αυτές τις μέρες της αβεβαιότητας, με τεράστιες διακυμάνσεις ακόμα και στη διάρκεια μιας συνεδρίασης. Οι «σορτάκηδες» κάνουν πάρτι σε τέτοιες περιπτώσεις. Αυτές οι… θερμομετρικές αλλαγές, όμως, δεν αντικατοπτρίζουν τη λεγόμενη «πραγματική οικονομία», αλλά το τζόγο που παίζεται από τους μπρόκερ και τα μεγάλα χρηματιστικά φαντ.
Ο Τραμπ στράφηκε κυρίως κατά της Κίνας, που ήταν η μόνη ιμπεριαλιστική χώρα που δεν μάσησε στην αρχική απειλή. «Η απειλή των ΗΠΑ να κλιμακώσουν τους δασμούς σε βάρος της Κίνας αποτελεί λάθος πάνω στο λάθος, το οποίο αποκαλύπτει για μια ακόμη φορά την εκβιαστική φύση της πολιτικής τους. Αν οι ΗΠΑ επιμείνουν σε αυτόν τον δρόμο, η Κίνα θα πολεμήσει μέχρι τέλους», ανακοίνωσε το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου την Τρίτη. Και λίγες ώρες μετά την ομιλία όπου ο Τραμπ είπε ότι πολλές χώρες «του γλείφουν τον κώλο», η Κίνα ανακοίνωσε δασμούς 84% στα αμερικανικά εμπορεύματα που εισάγονται στη χώρα.
Ο Τραμπ αντέδρασε σαν πεισμωμένο παιδάκι. Το πρωί είχε φτάσει τους δασμούς στα κινέζικα προϊόντα στο 104%, το βράδυ τους είχε αυξήσει στο 125%, ανακοινώνοντας ταυτόχρονα το «πάγωμα» στο 10% για τις υπόλοιπες χώρες, με τελεσίγραφο (λέμε τώρα) 90 ημερών για διαπραγμάτευση.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, χαρακτήρισε την Κίνα ως τη «μεγαλύτερη απειλή» για το παγκόσμιο εμπόριο και κάλεσε τους συμμάχους των ΗΠΑ (την ΕΕ και τη Βρετανία, δηλαδή) να ενωθούν και να αντιμετωπίσουν την Κίνα όλοι μαζί. «Μην ανταποδώσετε και θα ανταμειφθείτε», είπε μετά τη δεύτερη ανακοίνωση του Τραμπ για αύξηση των δασμών στην Κίνα. Και συμπλήρωσε με νόημα: «Αυτή ήταν εξαρχής η πρόθεση του προέδρου». Δηλαδή, ο Τραμπ ανακοίνωσε δασμούς 20% οριζόντια για όλα τα εμπορεύματα προέλευσης ΕΕ που εισάγονται στις ΗΠΑ, ώστε ν’ αρχίσουν οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές να… «του γλείφουν τον κώλο» κι αυτός… μεγαλόψυχα να τους πει «δε θα σας βάλω δασμούς, φτάνει να ακολουθήσετε τις ΗΠΑ στον εμπορικό πόλεμο κατά της Κίνας»!
Αυτά, βέβαια, είναι εξόχως… τραμπικά, αλλά την ουσία πρέπει να την ψάξουμε πίσω από το αηδιαστικό σόου του πορτοκαλομαλλιά προέδρου των ΗΠΑ.
Μπορεί να απομονωθεί εμπορικά η Κίνα;
Η Κίνα είναι εμπορική υπερδύναμη. Μπορούν οι οικονομίες των ΗΠΑ και των ιμπεριαλιστικών χωρών της ΕΕ να αντικαταστήσουν τα βιομηχανικά εμπορεύματα (κυρίως εμπορεύματα της υποδιαίρεσης ΙΙ – όχι μέσα παραγωγής δηλαδή, που καταλαμβάνουν την υποδιαίρεση Ι) με εμπορεύματα δικής τους παραγωγής; Ακόμα και αν έπαιρναν μια τέτοια απόφαση, αυτό θα απαιτούσε χρόνο για να γίνει. Και δεν είναι οικονομικά συμφέρουσα για το μονοπωλιακό κεφάλαιο των ΗΠΑ και των ιμπεριαλιστικών χωρών της ΕΕ. Αλλιώς, δε θα κατασκεύαζαν στην Κίνα ένα πολύ μεγάλο μέρος των εμπορευμάτων που φέρουν τα παραδοσιακά brand names αμερικανικών και ευρωπαϊκών μονοπωλίων.
Η εξαγωγή κεφαλαίου στην Κίνα, από ΗΠΑ και ΕΕ, κατά τις τελευταίες δεκαετίες, έγινε για να αντιρροπήσουν την πτωτική τάση του ποσοστού του κέρδους, εκμεταλλευόμενες την εξευτελιστική τιμή της εργατικής δύναμης στην Κίνα (εξευτελιστικά μεροκάματα, δηλαδή). Η ιμπεριαλιστική Κίνα, στην οποία η συσσώρευση της παραγωγής του κεφαλαίου δεν έγινε με τον κλασικό τρόπο των καπιταλιστικών χωρών, αλλά ξεκίνησε ως συσσώρευση στο πλαίσιο μιας μετάβασης στο σοσιαλισμό (μετά τη νίκη της κινέζικης επανάστασης το 1949), με την αμέριστη βοήθεια της Σοβιετικής Ενωσης, και στη συνέχεια ως συσσώρευση στο πλαίσιο της καπιταλιστικής παλινόρθωσης και του κρατικού καπιταλισμού, μπόρεσε να ενδυναμώσει την παραγωγική της βάση, να εκμεταλλευτεί την τεχνογνωσία Αμερικανών και Ευρωπαίων στην παραγωγή μέσων κατανάλωσης, να επεκταθεί και στην παραγωγή μέσων παραγωγής και να χρησιμοποιήσει την εμπορική της ισχύ ως όχημα για την εξαγωγή κεφαλαίου, που αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό του μονοπωλιακού καπιταλισμού.
Αμερικάνοι και ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές, αν θέλουν να απομονώσουν εμπορικά την Κίνα, θα πρέπει να απομονώσουν και τα δικά τους μονοπώλια που έχουν εξαγάγει μεγάλο όγκο κεφαλαίου στην Κίνα, χρησιμοποιώντας την ως παραγωγική τους βάση. Ο Τραμπ εκβιάζει, όμως οι οικονομικοί του σύμβουλοι ξέρουν πολύ καλά πως κάποια στιγμή θα πρέπει να αναζητήσουν μισ συμφωνία (και) με την Κίνα. Εκτός αν ο εμπορικός πόλεμος μετατραπεί σε θερμό πόλεμο στην περιοχή της Νότιας Σινικής Θάλασσας και του Ειρηνικού Ωκεανού, όπου εδώ και χρόνια μαίνεται ο ανταγωνισμός αμερικανών και κινέζων ιμπεριαλιστών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ
-
Nότια Σινική Θάλασσα: Η ενδοϊμπεριαλιστική σύγκρουση οξύνεται επικίνδυνα
-
Συμφωνία ΑUKUS: Ο θείος Σαμ απαιτεί απόλυτη υποταγή γάλλων και γερμανών ιμπεριαλιστών στην ενδοϊμπεριαλιστική σύγκρουση με την Κίνα
-
Κίνα VS ΗΠΑ
-
Τα νησιά του Σολομώντα, ο Νότιος Ειρηνικός και ο κινέζικος ιμπεριαλισμός
Ενα μεγαλοστέλεχος των αμερικανικών διεθνών εμπορικών σχέσεων επί προεδρίας Μπιλ Κλίντον, ο Μάικλ Φρόμαν, το έγραψε ωμά στο Foreign Affairs: «Η Κίνα έχει ήδη αναμορφώσει το διεθνές σύστημα. Ο κόσμος έχει υιοθετήσει το εγχειρίδιο οικονομικής πολιτικής του Πεκίνου». Μ’ άλλα λόγια, καλά για εσωτερική κατανάλωση τα καραγκιοζιλίκια και όσα ξερνάει το απύλωτο στόμα του Τραμπ, αλλά… είναι αργά για δάκρυα, Στέλλα.
Καθόλου άσχετο με τον εμπορικό πόλεμο δεν είναι και το διαρκές ξεκατίνιασμα ανάμεσα σε δυο «μούρες» της διοίκησης Τραμπ, τον Ιλον Μασκ και τον Πίτερ Ναβάρο. Ο Μασκ χαρακτήρισε τον Ναβάρο, σύμβουλο του Τραμπ σε θέματα εμπόριου, στον οποίο αποδίδεται το σχέδιο του δασμολογικού πολέμου, «πιο ανόητο από ένα σακί τούβλα»! Ο δε Ναβάρο κατηγόρησε τον Μασκ ότι είναι ενάντια στους δασμούς, γιατί δεν είναι παρά ένας «συναρμολογητής αυτοκινήτων» που αγοράζει τα εξαρτήματα από το εξωτερικό.
Η Ούρσουλα σε ρόλο… σειρήνας
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάινεν ανέλαβε να… σαγηνεύσει τον Τραμπ ακολουθώντας μια καρικατούρα τακτικής κατευνασμού. Τη δουλική δήλωση που έκανε σήμερα δε θα την έκανε ούτε ο Μητσοτάκης. Βγήκε και επιβεβαίωσε τον Τραμπ για όσα είπε («μου γλείφουν τον κώλο»). Αξίζει να την παραθέσουμε ολόκληρη:
Χαιρετίζω την ανακοίνωση του Προέδρου Τραμπ για την παύση των αμοιβαίων δασμών. Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα προς τη σταθεροποίηση της παγκόσμιας οικονομίας.
Η σαφήνεια και η προβλεψιμότητα είναι απαραίτητοι όροι για να λειτουργήσουν οι αλυσίδες εφοδιασμού και το εμπόριο.
Οι δασμοί είναι φόροι που πλήττουν μόνο τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές. Γι’ αυτό υποστηρίζω σταθερά μια συμφωνία μηδενικών δασμών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει προσηλωμένη στις εποικοδομητικές διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος των απρόσκοπτων και αμοιβαία επωφελών εμπορικών συναλλαγών.
Ταυτόχρονα, η Ευρώπη συνεχίζει να δίνει έμφαση στη διαφοροποίηση των εμπορικών εταιρικών της σχέσεων, συνομιλώντας με χώρες που αντιπροσωπεύουν το 87% του παγκόσμιου εμπορίου και συμμερίζονται τη δέσμευσή μας για ελεύθερη και ανοικτή ανταλλαγή αγαθών, υπηρεσιών και ιδεών.
Τέλος, εντείνουμε το έργο μας για την άρση των φραγμών στην ενιαία αγορά μας. Η κρίση αυτή κατέστησε σαφές το εξής: σε καιρούς αβεβαιότητας, η ενιαία αγορά αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της σταθερότητας και της ανθεκτικότητάς μας.
Η ομάδα μου και εγώ θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε νυχθημερόν για την προστασία των καταναλωτών, των εργαζομένων και των επιχειρήσεων της Ευρώπης. Μαζί, οι Ευρωπαίοι θα βγούμε ισχυρότεροι απ’ αυτή την κρίση.
Ο γερμανογαλλικός άξονας είχε «περάσει» νωρίτερα ένα σχέδιο αντιμέτρων, που το ψήφισαν 26 από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ (πλην Ουγγαρίας). Το σχέδιο προβλέπει την επιβολή αντι-δασμών ύψους από 10% μέχρι 25% σε διάφορα αμερικάνικα εμπορεύματα, η συνολική αγοραία αξία των οποίων κυμαίνεται γύρω στα 21 δισ. ευρώ. Οι δασμοί θα επιβληθούν σταδιακά: στις 15 Απρίλη δασμοί σε εισαγωγές από τις ΗΠΑ ύψους 3,9 δισ. ευρώ (περιλαμβάνουν χάλυβα, αλουμίνιο, καλαμπόκι, ρύζι, μοτοσικλέτες και ηλεκτρονικές συσκευές οικιακής χρήσης), στις 16 Μάη δασμοί σε επιπλέον αμερικάνικα εμπορεύματα ύψους 13,5 δισ. ευρώ (δημητριακά, πουλερικά, βόειο κρέας, γάλατα, ρούχα, γυαλικά κ.ά.) και την 1η Δεκέμβρη δασμοί σε αμερικάνικα εμπορεύματα ύψους 3,5 δισ. ευρώ (αμύγδαλα. σπόροι σόγιας κ.ά.).
«Αυτά τα αντίμετρα μπορεί να ανασταλούν ανά πάσα στιγμή, εάν οι ΗΠΑ συμφωνήσουν σε ένα δίκαιο και ισορροπημένο αποτέλεσμα από τις διαπραγματεύσεις», ανέφερε σε ανακοίνωσή της η Κομισιόν.
Αφησαν, δηλαδή, ένα παράθυρο ανοιχτό, που θα παραμείνει ανοιχτό μετά την κωλοτούμπα του Τραμπ. Οπως είπε ο Φρίντριχ Μερτς, που ετοιμάζεται να ορκιστεί καγκελάριος σε κάνα μήνα (μετά την έγκριση από τα κόμματα της συμφωνίας στην οποία κατέληξαν οι ηγεσίες CDU/CSU και SPD), σχολιάζοντας την κωλοτούμπα του Τραμπ, αυτή (η κωλοτούμπα) ήρθε μετά την ενιαία στάση των Ευρωπαίων! «Ας αποφασίσουμε όλοι για μηδενικούς δασμούς στο διατλαντικό εμπόριο και τότε το πρόβλημα θα έχει λυθεί», κατέληξε. Ο εκπρόσωπος του γερμανικού ιμπεριαλισμού δεν εμφανίστηκε πελιδνός και περιδεής, όπως η Ούρσουλα. Αλλα τα μεγέθη (ίσως και μοίρασμα ρόλων).
Ομως, η ενότητα των χωρών μελών της ΕΕ είναι μαγική εικόνα. Ο γερμανογαλλικός άξονας δεν ταρακουνήθηκε και ενεργεί ως άξονας, έχοντας τραβήξει και ενδιάμεσες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις όπως το Βέλγιο και η Ολλανδία. Φοβούνται, όμως, την Ιταλία, τη γενικά ριγμένη στην ενδοευρωπαϊκή μοιρασιά. Η Μελόνι την επόμενη εβδομάδα θα πάει στην Ουάσιγκτον για χωριστές συνομιλίες και όσο να ‘ναι μια ανησυχία υπάρχει σε Βερολίνο και Παρίσι. Η Ιταλία ψήφισε μεν την κοινή απόφαση των 26, όμως η Μελόνι εξέφρασε αντίρρηση στην άμεση κλιμάκωση με συνολικά αντίμετρα από πλευράς ΕΕ.
ΥΓ1. Ο Μητσοτάκης, σε μια εκδήλωση δουλικότητας, που είναι χαρακτηριστική του μητσοτακέικου, μίλησε σε έναν καθαρά τραμπικό ιστότοπο (Breitbart) και είπε ότι «υπάρχει η δυνατότητα εξεύρεσης μιας win-win λύσης σε ό,τι αφορά το εμπόριο. Μιας λύσης που θα είναι αμοιβαία επωφελής. Αυτή ήταν η σταθερή μου πεποίθηση από την αρχή, πριν ανακοινωθούν οι δασμοί. Υπάρχει ακόμα περιθώριο για διαπραγματεύσεις πριν εξετάσουμε οποιαδήποτε σημαντικά ανταποδοτικά μέτρα». «Συμφωνώ. Τον ξέρω, είναι καλός άνθρωπος. Εκτιμώ τα σχόλιά του. Ναι, μπορεί να γίνει συμφωνία με οποιονδήποτε από αυτούς. Θα υπάρξουν δίκαιες συμφωνίες με όλους», σχολίασε ο Τραμπ, όπως κάνει ο «μπαμπάς» χαϊδεύοντας ένα ήσυχο κουτάβι. «Αυτοί» για τον Τραμπ είναι οι ηγέτες των χωρών της ΕΕ!
ΥΓ2. Επί του πιεστηρίου μάς βρήκε η νέα δήλωση του Τραμπ: «Θα ήθελα πάρα πολύ να συνάψουμε μια συμφωνία με την Κίνα»! είπε κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου, η οποία ήταν ανοιχτή στον Τύπο. Δυο ώρες νωρίτερα, ο Λευκός Οίκος διευκρίνιζε ότι η συνολική δασμολογική επιβάρυνση της Κίνας είναι 145% και όχι 125% όπως είχε ανακοινωθεί χθες. «Η μετάβαση θα έχει ένα κόστος και θα προκαλέσει προβλήματα, όμως στο τέλος, θα είναι ένα καλό πράγμα», είπε ακόμα ο Τραμπ, κάνοντας… περιβόλι τις καρδιές πολλών Αμερικανών. Ο υπουργός Οικονομικών Μπέσεντ, πάντως, φρόντισε ν’ αφήσει και πάλι ανοιχτό το παράθυρο σε διαπραγματεύσεις που θα οδηγήσουν σε διευθέτηση των διαφορών και θα επιφέρουν ηρεμία στις εμπορικές σχέσεις.
