Την ώρα που στην Ελλάδα οι μονομάχοι του δικομματισμού επιδίδονταν σε μια γελοία θεατρική παράσταση, τάζοντας άλλος δύο και άλλος τρία χρόνια «δημοσιονομικής προσαρμογής», ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν Κλοντ Γιούνκερ εμφανιζόταν στο Ευρωκοινοβούλιο για να πει μερικές αλήθειες. Μερικές αλήθειες που χρειάζονται για να προετοιμαστούν τα καπιταλιστικά κράτη της ΕΕ να αντιμετωπίσουν τις κοινωνικές αντιδράσεις που αναμένεται να υπάρξουν.
Ο Γιούνκερ χαρακτήρισε «εύθραυστη» την κατάσταση στις ευρωπαϊκές οικονομίες και την αναμενόμενη ανάκαμψη «διστακτική και συγκρατημένη». Η πρόβλεψη που μπορεί να γίνει –είπε– είναι πως η εν δυνάμει ανάπτυξη της ευρωζώνης θα μείνει καθηλωμένη γύρω στο 1,5% ετησίως για το διάστημα 2011-2020. Δεν πρόκειται για προφητεία, αλλά για μια ψύχραιμη εκτίμηση τεχνοκρατών, που γνωρίζουν ότι η κρίση αποκαθιστά τα πράγματα σε νέα βάση, η οποία προκύπτει μέσα από εκτεταμένες καταστροφές κεφαλαίου και μετακινήσεις κεφαλαίου ανάμεσα σε διάφορους κλάδους.
Αυτή η πρόβλεψη οδηγεί τον Γιούνκερ στην εκτίμηση ότι «η ισχυρότερη αύξηση της ανεργίας βρίσκεται μπροστά μας». Κι αυτή είναι μια λογικότατη πρόβλεψη, ενόψει αυτών που αναφέραμε μόλις παραπάνω. Ο Γιούνκερ μίλησε με τόσο ωμή γλώσσα, γιατί θέλησε να προειδοποιήσει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ότι δεν έχουν περιθώρια για κοινωνικά μέτρα προκειμένου να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα μιας υψηλής ανεργίας επί μια δεκαετία. «Οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να προετοιμαστούν για τον αποφασιστικό περιορισμό των ελλειμμάτων και των χρεών τους, που διογκώθηκαν με τα προγράμματα ανάκαμψης και την αύξηση των κοινωνικών δαπανών που προκάλεσε η οικονομική κρίση», ήταν το μήνυμα που έστειλε ο πρόεδρος του Eurogroup.
Βέβαια, τα ελλείμματα και τα χρέη διογκώθηκαν την τελευταία διετία εξαιτίας των προγραμμάτων στήριξης αρχικά των τραπεζών και στη συνέχεια και των βιομηχανιών και όχι από την άσκηση εκτεταμένης κοινωνικής πολιτικής. Η πολιτική πτωχοκομείου έναντι των ανέργων και των φτωχότερων λαϊκών στρωμάτων υπήρξε τόσο οριακή που ελάχιστα επιβάρυνε τους κρατικούς προϋπολογισμούς, ειδικά αν συγκριθεί με τον πακτωλό των επιχορηγήσεων για τη σωτηρία και τη στήριξη των μεγάλων καπιταλιστικών επιχειρήσεων. Ομως, ο Γιούνκερ τα βάζει σκόπιμα όλα μαζί, για να προειδοποιήσει τα κράτη-μέλη ότι δεν πρέπει να ενισχύσουν ούτε οριακά τα συστήματα πτωχοκομείου στη διάρκεια της δεκαετίας κατά την οποία θα καλπάζει η ανεργία και θα απλώνεται η απόλυτη φτώχεια, γιατί η περίοδος προσαρμογής των ελλειμμάτων δεν μπορεί να επεκταθεί πέραν του 2011-2012.
Από την άλλη, είναι βέβαιο ότι η αύξηση της ανεργίας θα ασκήσει τεράστια πίεση στα συνταξιοδοτικά συστήματα και τα συστήματα υγείας, αφού τα έσοδα των Ταμείων θα μειωθούν δραματικά λόγω της μείωσης της απασχόλησης. Επομένως, τα κράτη-μέλη πρέπει να ετοιμαστούν για νέες μεταρρυθμίσεις στα ασφαλιστικά τους συστήματα, σε τρόπο ώστε οι χρηματοδοτικές τους ανάγκες να μην οδηγούν σε άσκηση πίεσης επί των κρατικών προϋπολογισμών. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και μείωση των συντάξεων, ιδιαίτερα αυτών που ξεπερνούν το ύψος των κατώτερων ορίων.
Μπορούμε, λοιπόν, να φανταστούμε ποια θα είναι η πολιτική που θα εφαρμόσει η κυβέρνηση που θα προκύψει από τις αυριανές εκλογές.
