Κεφάλαιο με «κοινωνική ανταποδοτικότητα»!

Στο τηλεοπτικό μίνι σίριαλ των επισκέψεων του πρωθυπουργού σε επιχειρήσεις, ξεχωριστή θέση έλαβε η εμφάνιση στην Impact Hub Αθήνας. Στον δεκάρικο που απήγγειλε ο Τσίπρας μπροστά στις κάμερες της ΕΡΤ στα γραφεία της Ιmpact Hub, εξήρε την «κοινωνική και αλληλέγγυα» οικονομία, ένα άλλο «αξιακό μοντέλο» για την επιχειρηματικότητα που -κατά τον πρωθυπουργό- δεν έχει ως προτεραιότητα τον ανταγωνισμό και την κερδοφορία αλλά τη «συνεργασία, την αλληλοβοήθεια και την κοινωνική ανταποδοτικότητα». Τόνισε, μάλιστα, ότι αυτό το παραγωγικό μοντέλο προτείνει η διακυβέρνησή του και ότι επιχειρήσεις τέτοιου τύπου θα υποστηριχτούν με κρατικές εγγυήσεις και πιστώσεις από τις τράπεζες.
 
Φλας μπακ. Σχεδόν δυο δεκαετίες κλείνουν από τότε που στο Σιάτλ ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Μπιλ Κλίντον αδυνατούσε να φτάσει στον προορισμό του στη σύνοδο της Παγκόσμιας Τράπεζας, λόγω του αποκλεισμού των κεντρικών δρόμων από διαδηλωτές. Οι συγκρούσεις εκείνων των ημερών πυροδότησαν τη συγκρότηση ενός κινήματος διαμαρτυρίας που συμπαρέσυρε σε κάθε αντίστοιχη σύνοδο χιλιάδες νέους από όλη την Ευρώπη. Το ρεύμα αυτό πολιτογραφήθηκε στη δημόσια φιλολογία ως «κίνημα ενάντια στην παγκοσμιοποίηση» και αυτό βέβαια δεν έγινε τυχαία. Οι ρεφορμιστικές δυνάμεις που συμμετείχαν σε αυτό έριξαν από νωρίς τα συνθήματα «Ενας άλλος κόσμος είναι εφικτός», «Οι άνθρωποι πάνω από τα κέρδη» κ.ο.κ. και φρόντισαν να σβήσουν κάθε αιχμή ενάντια στο ίδιο το σύστημα της κοινωνικής παραγωγής, τον καπιταλισμό, πηγή δεινών για τους εργαζόμενους των δυτικών μητροπόλεων και τους καταπιεζόμενους λαούς όλου του πλανήτη. Η διεθνοποίηση του κεφαλαίου -εξού και ο όρος παγκοσμιοποίηση- και όχι το ίδιο το κεφάλαιο ως κοινωνική σχέση παρουσιαζόταν ως εχθρός της ανθρωπότητας. Μια άλλη οικονομία, ένα άλλο παραγωγικό μοντέλο, μια άλλη… διακυβέρνηση θα ήταν η σωτήρια λύση!
 
Δεν ήταν, λοιπόν, τυχαία η επίσκεψη του Τσίπρα στην Impact Hub Aθήνας. Οι ιθύνοντες νόες αυτού του δικτύου επιχειρήσεων «αλληλέγγυας οικονομίας», που ήδη καταμετρούν 120 θυγατρικές σε όλο τον πλανήτη, όπως και τα νέα στελέχη του κυβερνητικού θιάσου έχουν ξεπηδήσει από την ίδια μήτρα ^[1], το ρεφορμιστικό ρεύμα που κατίσχυσε στο κίνημα ενάντια στην παγκοσμιοποίηση. Μια ζωή έμαθαν να μπολιάζουν στις συνειδήσεις νέων ανθρώπων την αντίληψη του κομπογιαννίτη γιατρού για τα κοινωνικά δεινά. Να έχουν πάντα έτοιμο ένα ελιξίριο με ευεργετικές ιδιότητες, που προβλέπει θαυματουργικές μικρές οικονομικές μονάδες, νησίδες στον ωκεανό του καπιταλισμού δηλαδή: στις τραπεζικές πιστώσεις, στο δίκτυο διανομής και το εμπόριο και βέβαια στην όλη παραγωγική διαδικασία της βιομηχανίας που παράγει τις πρώτες ύλες για κάθε επιχείρηση.
 
Αυτά βέβαια είναι παραμύθια για μικρά παιδιά. Για τα μεγάλα παιδιά, που ξέρουν τι σημαίνει μεροκάματο και πως ο καπιταλιστής (μικρός ή μεγάλος, αδιάφορο) καρπώνεται την υπεραξία της δουλειάς σου, τα πράγματα είναι ολοφάνερα. Κάποιοι μηχανικοί, απόφοιτοι διαφορετικών σχολών, με μικρό κεφάλαιο αποφάσισαν να φτιάξουν ένα χώρο, να τον νοικιάζουν και να τον υπενοικιάζουν σε τρίτους, παρέχοντας παράλληλα -με το αζημίωτο φυσικά- και άλλου τύπου υπηρεσίες που άπτονται των γνώσεών τους που απέκτησαν στις σχολές τους και εξάσκησαν ή διεύρυναν αργότερα (π.χ. σεμινάρια), όπως δικτύωση σε νέα πελατολόγια για μικρούς ελευθεροεπαγγελματίες, «κονέ» για να σε πάρουν σε μια δουλειά που διακαώς ψάχνεις εδώ και καιρό ως άνεργος, αλλά δεν έχεις βιογραφικό, οπότε αν βοηθήσεις εθελοντικά για κάποιο καιρό μπορεί και να… αποκτήσεις κ.ά.
 
Οι επιχειρήσεις αυτές κάνουν μπίζνες ας γιούζουαλ. Φιλοτεχνώντας το προφίλ της «αντιπαγκοσμιοποίησης», της «κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας», εντοπίζουν και συνανθρώπους μας που νομίζουν αφελώς ότι εισφέροντας στην επιχείρηση εθελοντικά, προσφέρουν κοινωνικό λειτούργημα. Αυτά βέβαια συνέβαιναν συνήθως προ κρίσης. Τώρα, που οικονομικά τα πράγματα στενεύουν για όλους, το βασικό κίνητρο είναι η αναζήτηση προοπτικής εργασίας με κάθε κόστος.
 
Αυτό λοιπόν το «άλλο αξιακό μοντέλο» προτείνει ο επικεφαλής του κυβερνητικού θιάσου. Αφού πρώτα είπε του κόσμου τα ψέματα για να πάρει την εξουσία (π.χ. ότι θα καταργήσει τα μνημόνια με ένα νόμο), τώρα μας λέει ότι οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα θα σωθούν από επιχειρήσεις μικρών μονάδων «αλληλέγγυας και κοινωνικής οικονομίας». Βέβαια, υποτίθεται ότι διάγουμε και φάση ανάπτυξης στην οικονομία, οπότε θα ανοίξουν και δουλειές σε βιομηχανίες, μεγάλες επιχειρήσεις. Και μην ξεχνάμε, σύντροφοι, το 2018 θα ανοίξουν και θέσεις στο δημόσιο. Τα υποσχέθηκε όλα ο…Τσίπρας.
 
[1] Διαβάζουμε στην ιστοσελίδα του Ιmpact Hub: «Η ιδέα του Hub (hub στα δίκτυα υπολογιστών είναι μια συσκευή που διασυνδέει υπολογιστές) προέκυψε μετά το κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης που αναδείχθηκε στην αρχή της χιλιετίας. Μια ομάδα νέων επιχειρηματιών άνοιξε το πρώτο Hub στο κεντρικό Λονδίνο στις αρχές του 2005. Το παγκόσμιο δίκτυο έχει αναπτυχθεί από τότε. Με τη διαδικασία αλλαγής επωνυμίας από Hub σε Impact Hub που ολοκληρώθηκε το 2013, ο αντίκτυπος (σ.σ. η λέξη impact) με καταλυτικό ρόλο έγινε ο κοινός στόχος του παγκόσμιου δικτύου» (https://memories.impacthub.ch/).