Ο Βενιζέλος, άσος στην πανεπιστημιακού τύπου συστηματοποίηση του πολιτικού λόγου, μιλά ήδη για τρεις πυλώνες, στους οποίους στηρίζεται η οργανωμένη προσπάθεια εξόδου της Ελλάδας από την κρίση. Ο πρώτος πυλώνας είναι το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα και οι ιδιωτικοποιήσεις των 50 δισ. ευρώ, τα κονδύλια από τις οποίες θα χρησιμοποιηθούν για τη μείωση του κρατικού χρέους. Ο δεύτερος πυλώνας είναι ένα νέο δάνειο από τις χώρες της ευρωζώνης και του ΔΝΤ και ο τρίτος πυλώνας είναι η «κύληση» του χρέους από τους δανειστές, σε εθελοντική βάση, με την οποία δεν ασχολείται η ελληνική κυβέρνηση.
Ξεχνάει, βέβαια, να πει ο Βενιζέλος ότι με τον τρίτο πυλώνα δεν ασχολείται η ελληνική κυβέρνηση ασχολούνται, όμως, όλες οι ιμπεριαλιστικές κυβερνήσεις της Ευρώπης και ιδιαίτερα η γαλλική και η γερμανική, οι τράπεζες των οποίων κατέχουν το μεγαλύτερο τμήμα των ομολόγων του ελληνικού κράτους. Η ελληνική κυβέρνηση δεν ασχολείται, γιατί δεν της επιτρέπουν να ασχοληθεί. Αυτή θα πληροφορηθεί το αποτέλεσμα από τα διαβούλια-παζαρέματα των ιμπεριαλιστικών χωρών και θα τα αποδεχτεί θέλοντας και μη, ενώ θα διαταχθεί να τα εφαρμόσει και στο κομμάτι του χρέους που κατέχουν ελληνικές τράπεζες και ασφαλιστικά ταμεία. Το βέβαιο είναι ότι, στο πλαίσιο της συστημικής αλληλεγγύης του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος, θα βολευτούν και οι ελληνικές τράπεζες, κατά το «κοντά στο βασιλικό ποτίζεται κι η γλάστρα».
Σ’ αυτή την κούρσα, η οποία έχει αρχίσει στο Βερολίνο, το Παρίσι, τη Ρώμη και την Ουάσιγκτον, η Γαλλία πήρε πρώτη την πρώτη στροφή. Την περασμένη Κυριακή, στη γαλλική συντηρητική εφημερίδα Figaro παρουσιάστηκε το σχέδιο επιμήκυνσης του ελληνικού χρέους, που επεξεργάστηκαν οι τραπεζίτες των γαλλικών μονοπωλίων BNP Paribas, Credit Agricole και Societe Generale. Τη Δευτέρα, αυτό το σχέδιο ανέλαβε να προπαγανδίσει ο ίδιος ο Σαρκοζί σε συνέντευξη Τύπου, στην οποία δήλωσε, μεταξύ άλλων: «Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι, με την επιμήκυνση της διάρκειας των δανείων στα 30 χρόνια, με επιτόκιο ίσο με τα δάνεια που χορηγεί η ΕΕ στην Ελλάδα συν μια προσαύξηση συνδεδεμένη με τους μελλοντικούς ρυθμούς ανάπτυξης της Ελλάδας, θα δημιουργηθεί ένα μοντέλο που κάθε χώρα θα έβρισκε ελκυστικό».
Στην Ελλάδα έπεσε παγωμάρα. Από την κυβέρνηση δεν έγινε κανένα σχόλιο (δεν θέλησαν ν’ ανοίξουν νέα πληγή τις μέρες που πάσχιζαν να ψηφίσουν το Μεσοπρόθεσμο, γιατί θα αποκαλυπτόταν ο στυγνός τοκογλυφικός χαρακτήρας της γαλλικής πρότασης), ενώ στελέχη όπως ο Στουρνάρας (νυν πρόεδρος του ΙΟΒΕ, που στο παρελθόν έχει διεκπεραιώσει την πώληση της Εμπορικής Τράπεζας στην Credit Agricole) δήλωσε ότι πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά το κόστος αυτής της πρότασης για την Ελλάδα.
Αντίθετα, το Βερολίνο χαιρέτισε τη γαλλική πρόταση, με δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου Στέφεν Ζάιμπερτ. Από τον γερμανικό Τύπο έγινε γνωστό ότι και οι γερμανικές τράπεζες συμφωνούν με το γαλλικό σχέδιο, όμως θέλουν διαφορετική περίοδο επιμήκυνσης, πολύ μικρότερη από την 30ετία του γαλλικού σχεδίου. Αυτό άφησε να εννοηθεί και ο επικεφαλής της Deutsche Bank, Γιόζεφ Ακερμαν, ο οποίος σε δηλώσεις του από τη Ρώμη ξεκαθάρισε ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρξει μια συμφωνία μέσα στην τρέχουσα εβδομάδα, ώστε αυτή να τεθεί υπόψη των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης κατά το έκτακτο Eurogroup της 3ης Ιούλη. Προφανώς, οι Γερμανοί λένε «καταρχήν ναι», αλλά θέλουν να ωριμάσει το παζάρι.
Ας δούμε, όμως, τι περιλαμβάνει το γαλλικό σχέδιο, το προσχέδιο του οποίου διέρρευσε στο Reuters, οπότε έχουμε πλέον καλύτερη εικόνα απ’ αυτή που μας έδωσε το δημοσίευμα της Figaro.
1. Τα ελληνικά ομόλογα που κατέχουν γαλλικές τράπεζες και λήγουν μεταξύ 2011 και 2014 θα αποπληρωθούν κανονικά κατά το χρόνο λήξης τους. Ας σημειωθεί ότι αυτά τα ομόλογα πωλούνται σήμερα στη δευτερογενή αγορά στο 50% της ονομαστικής τους τιμής. Επομένως, οι γαλλικές τράπεζες, καταρχάς, δεν θα γράψουν καμιά ζημιά στους ισολογι- σμούς τους, οπότε δεν θα έχουν ανάγκη οποιασδήποτε κεφαλαιακής ενίσχυσης για να περάσουν τα διάφορα τεστ αξιολόγησης στα οποία υποβάλλονται οι τραπεζικοί όμιλοι.
2. Από τα κεφάλαια που θα εισπράξουν με την αποπληρωμή των ομολόγων, το 50% θα επανεπενδυθεί σε νέα δάνεια προς την Ελλάδα, 30ε-τούς διάρκειας (η διάρκεια τελικά θα καθοριστεί μετά το παζάρι μεταξύ Παρισιού και Βερολίνου). Τα δάνεια αυτά θα έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο, σαν αυτό που έχουν τα δάνεια που χορηγεί η τρόικα. Αυτό το επιτόκιο διαμορφώνεται με βάση το euribor (διατραπεζικό επιτόκιο που καθορίζει η ΕΚΤ), συν ένα περιθώριο. Σήμερα αυτό το επιτόκιο θα ήταν 5% (πολύ πάνω από το επιτόκιο των ομολόγων που θα λήξουν μέχρι το 2014) και επιπλέον η τάση είναι αυξητική, δεδομένου ότι η ΕΚΤ έχει καταστήσει σαφές ότι θα αυξήσει τα επιτόκιά της (τουλάχιστον 0,5% μέχρι το τέλος του 2011). Αν η ΕΚΤ αυξήσει βαθμιαία το επιτόκιό της στα επίπεδα του 2008, τότε το επιτόκιο αυτών των τριακονταετών ομολόγων θα φτάσει το 10%! Ομως, το επιτόκιο του γαλλικού σχεδίου δεν σταματά εκεί. Στο αρχικό κυμαινόμενο επιτόκιο θα προστίθεται ένα bonus, ανάλογα με την αύξηση του ελληνικού ΑΕΠ. To bonus αυτό θα μπορέσει να φτάσει μέχρι 250 μονάδες βάσης, δηλαδή άλλο ένα καπέλο μέχρι 2,5%. Περιττεύει να πούμε, ότι το ελληνικό ΑΕΠ, αφού καταβαραθρωθεί εντελώς, θ’ αρχίσει σιγά-σιγά ν’ ανεβαίνει και η αύξηση ποσοστιαί-α θα φαίνεται μεγάλη, διότι θα συγκρίνεται με ένα εξαιρετικά χαμηλό ΑΕΠ. Μιλάμε, δηλαδή, για νέα δάνεια, με επιτόκιο που θα κινείται γύρω στο 10% (το πιθανότερο θα το ξεπεράσει). Θα πιάνει, δηλαδή, εξωφρενικά τοκογλυφικά επίπεδα.
3. Οι γαλλικές τράπεζες ζητούν τα νέα ομόλογα που θ’ αγοράσουν με το 50% των κεφαλαίων από την αποπληρωμή των παλιών να έχουν την εγγύηση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης ή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, ώστε τα ομόλογα να είναι εξασφαλισμένα σε περίπτωση μη αποπληρωμής τους από το ελληνικό κράτος. Και βέβαια, η ελληνική κυβέρνηση θα υποχρεωθεί να δώσει εμπράγματες εγγυήσεις σε εκείνους που με τη σειρά τους θα εγγυηθούν την αποπληρωμή των νέων δανείων. Τα ομόλογα αυτά, όμως, θα έχουν και μια δεύτερη εξασφάλιση, η οποία θα προκύψει από την κατάθεση του 20% του κεφαλαίου αποπληρωμής των παλιών ομολόγων σε ομόλογα πιστοληπτικής αξιολόγησης ΑΑΑ, με επιτόκιο κοντά στο επιτόκιο των γερμανικών ομολόγων. Τα έσοδα που θα προκύψουν απ’ αυτά τα ομόλογα θα χρησιμοποιηθούν ως ασφάλιστρο για τα καινούργια ελληνικά ομόλογα. Αν μεν τα καινούργια ελληνικά ομόλογα δεν αποπληρωθούν στην ώρα τους ή αποπληρωθούν με «κού-ρεμα», οι τράπεζες θα έχουν μια εξασφάλιση. Αν αποπληρωθούν κανονικά, τότε θα έχουν ένα επιπλέον έσοδο από την απόδοση αυτών των «εκλεκτών» ομολόγων αξιολόγησης ΑΑΑ.
4. Οι γαλλικές τράπεζες θα καθαρίσουν τους ισολογισμούς τους από κάθε «ιδέα» ελληνικού κρατικού ομολόγου. Τα νέα ομόλογα που θα αγοράσουν (με το 50% του κεφάλαιου που θα πάρουν από την αποπληρωμή των παλαιών) θα τα τοποθετήσουν σε μια εταιρία ειδικού σκοπού (SPV), που θα δημιουργηθεί με μοναδικό περιουσιακό στοιχείο τα ελληνικά ομόλογα. Ετσι, από τους ισολογισμούς τους θα αφαιρεθούν τα «τοξικά» ή ύποπτα ως «τοξικά» (θέλετε να τα πείτε κατηγορίας junk; πείτε τα έτσι, το ίδιο κάνει) ελληνικά ομόλογα και θα προστεθούν οι μετοχές από τη συμμετοχή τους στην εταιρία ειδικού σκοπού που θα δημιουργηθεί.
5. Το 30% που απομένει από την αποπληρωμή των ελληνικών ομολόγων οι τράπεζες θα το εισπράξουν σε ρευστό.
Αυτό θα είναι ένα καινούργιο τοκογλυφικό «ντιλ» προς όφελος των τραπεζών και σε βάρος του ελληνικού λαού, που θα εξακολουθήσει να πληρώνει τα τοκογλυφικά τους δάνεια.
Με το σχέδιο αυτό οι τράπεζες θα απαλλαγούν από τα ελληνικά ομόλογα που λήγουν μέχρι το 2014, βάζοντας το 30% της τιμής τους ως ρευστό στα ταμεία τους, συν ένα 20% σε ομόλογα-φιλέτα, πιστοληπτικής αξιολόγησης ΑΑΑ, συν ένα 50% σε νέα ομόλογα, με τοκογλυφικό επιτόκιο, αλλά με εγγύηση πλέον, είτε από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης είτε από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Αν πουλούσαν σήμερα τα ελληνικά ομόλογα θα έπαιρναν μόλις το 50% της ονομαστικής τιμής τους (αν εύρισκαν αγοραστές), ενώ αν τα διακρατούσαν θα βρίσκονταν αντιμέτωπες με ένα πιθανότατο κούρεμα μεταξύ 50% και 70% (αυτό που οι πάντες θεωρούν σίγουρο, ανεξάρτητα αν δηλώνουν ότι δεν θ’ αφήσουν την Ελλάδα να κηρύξει χρεοστάσιο και να ζητήσει αναδιάρθρωση χρέους με «κούρεμα» ομολόγων.
Είναι χαρακτηριστικά τα σχόλια που έγιναν από αγγλοσαξονικές κατευθύνσεις. Η JP Morgan σε ανάλυσή της χαρακτήρισε «μαγικό» το γαλλικό σχέδιο, αφού οι τράπεζες όχι μόνο δεν θα βγουν χαμένες από το θεωρούμενο ως σίγουρο «κούρεμα» των ελληνικών ομολόγων, αλλά αντίθετα θα βγάλουν επιπλέον τόκους, χωρίς κανένα δικό τους ρίσκο. Η Wall Street Journal σημείωσε ότι «το σχέδιο έχει κάποιες θετικές πλευρές, ειδικά για τους πιστωτές. Ομως, δεν είναι ξεκάθαρο ότι βοηθά την Ελλάδα και ενδέχεται να τύχει αρνητικής υποδοχής από τους οίκους αξιολόγησης». Προχωρώντας την ανάλυσή της, σημείωσε ότι «για τους πιστωτές το deal είναι ελκυστικό», διότι «θα πάρουν πίσω το 50% από τη συνολική έκθεσή τους στην Ελλάδα, αποτέλεσμα μάλλον καλύτερο απ’ αυτό που θα επιτύγχαναν μετά από μια στάση πληρωμών», όμως για την Ελλάδα το deal δεν είναι εξίσου ελκυστικό, διότι το σχέδιο είναι πίσω από το σχέδιο Μπρέιντι, που εφαρμόστηκε στη Λατινική Αμερική μετά την κρίση της δεκαετίας του ’80. Το σχέδιο Μπρέιντι, τονίζει η αμερικάνικη εφημερίδα, περιλάμβανε και μερική διαγραφή χρεών, ενώ η γαλλική πρόταση δεν μειώνει το συνολικό χρέος της Ελλάδας (αντίθετα, το ανακυκλώνει με περισσότερο τοκογλυφικά επιτόκια, θα συμπληρώναμε εμείς).
Τραπεζίτες και ιμπεριαλιστές ηγέτες επεξεργάζονται σχέδια που θα εξασφαλίσουν από τη μια τη σταθερότητα της Ευρωζώνης και από την άλλη τα τοκογλυφικά κέρδη των ευρωπαϊκών τραπεζών. Κέρδη που θα εξακολουθήσει να τα πληρώνει με αίμα ο ελληνικός λαός. Μ’ αυτό το σχέδιο το χρέος όχι μόνο δεν μειώνεται, αλλά μεγαλώνει, καθώς τα νέα, ακόμη πιο δυσβάσταχτα δάνεια θα απαιτήσουν νέα δάνεια για την εξυπηρέτησή τους. Περιττεύει να σημειώσουμε, ότι η προωθούμενη ρύθμιση αφορά μόνο τα δάνεια μέχρι το 2014, γεγονός που προεξοφλεί ότι ανάλογες ρυθμίσεις, με το ίδιο ή περισσότερο επαχθείς όρους θα γίνουν και τα επόμενα χρόνια, διότι δύσκολα το ελληνικό κράτος θα μπορέσει να διαχειριστεί το χρέος μέσω δανεισμού από τις «αγορές». Και μόνο το γεγονός ότι το κυμαινόμενο επιτόκιο επεκτείνεται σε μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού κρατικού χρέους σφίγγει ακόμη περισσότερο τη θηλιά στο λαιμό του ελληνικού λαού, εξασφαλίζοντας καθεστώς «κινεζοποίησης» για δεκαετίες.
ΥΓ: Το γαλλικό σχέδιο αναφέρει ρητά και κατηγορηματικά ότι προϋπόθεση για την εφαρμογή του είναι να λάβει την –άτυπη έστω– έγκριση των οίκων πιστοληπτικής αξιολόγησης. Με την προϋπόθεση δηλαδή ότι δεν θα θεωρηθεί default (χρεοστάσιο). Το Reuters, επικαλούμενο πηγές των οίκων αξιολόγησης, μετέδωσε ότι το γαλλικό σχέδιο δεν θα θεωρηθεί default και επομένως δεν θα πυροδοτήσει την πληρωμή των CDS, κάτι που έχει ζητήσει δημόσια και η κυβέρνηση Ομπάμα, η οποία ανησυχεί μήπως ένα ελληνικό default ή selective default (επιλεκτικό χρεοστάσιο) κλονίσει τις αμερικάνικες τράπεζες, οι οποίες έχουν εκδώσει το 63% των CDS επί του ελληνικού χρέους. «Η όλη γοητεία του γαλλικού μοντέλου είναι ότι έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να τα πάει καλά με τους οίκους αξιολόγησης», δήλωσε στο Reuters στέλεχος που είναι σε θέση να γνωρίζει, ενώ άλλη πηγή δήλωσε: «Δεν είναι πυρηνική φυσική για να αντιληφθεί ένας δικηγόρος ότι η ανταλλαγή χρέους δεν πυροδοτεί ένα credit event» (πιστωτικό επεισόδιο).
Aπό κάποιες δηλώσεις που έγιναν τις επόμενες μέρες διαφάνηκε ότι το θέμα με τους οίκους αξιολόγησης δεν είναι τελειωμένο. Μάλλον το παζάρι θα είναι πιο σύνθετο, με περισσότερους παίχτες. Αυτό το παζάρι, όμως, δεν έχει να κάνει με τα συμφέροντα του εργαζόμενου ελληνικού λαού. Αυτός θα κληθεί να πληρώσει το ίδιο κόστος, σε όποια λύση κι αν καταλήξει τελικά το παζάρι ανάμεσα στα διάφορα κέντρα του χρηματιστικού κεφάλαιου. Μόνο διάφοροι απατεώνες, τύπου ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ, υπόσχονται ότι μπορεί να προκύψει λύση με επαναδιαπραγμάτευση του χρέους, στο πλαίσιο της ιμπεριαλιστικής ΕΕ.
