Την ώρα που ο Βενιζέλος δειπνούσε με τον Σόιμπλε στο Βερολίνο, συζητώντας για τα «φιλέτα» του ελληνικού κράτους που θα θελήσουν ν’ αρπάξουν γερμανικά μονοπώλια (στη γλώσσα των επίσημων δελτίων Τύπου αυτό ονομάζεται «πιθανή σύμπραξη γερμανικών επιχειρήσεων»), στο Παρίσι οδηγούνταν σε ναυάγιο η κρίσιμη –όπως θεωρήθηκε– σύσκεψη είκοσι μεγάλων γαλλικών, γερμανικών, ολλανδικών και άλλων τραπεζών, στην οποία συζήτησαν τη γαλλική πρόταση για την ανακύκληση μέρους του ελληνικού κρατικού χρέους, υπό το συντονισμό του Institute of International Finance, ενός ιδρύματος που εκπροσωπεί περισσότερες από 400 μεγάλες τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρίες διεθνώς.
Λίγες ώρες πριν ξεκινήσει η σύσκεψη, η Moody’s προχώρησε σε υποβάθμιση των πορτογαλικών ομολόγων κατά τέσσερις θέσεις, φέρνοντάς τα στην κατηγορία των «σκουπιδιών». Η απόφαση αυτή έβαλε φωτιά στα τόπια των «αγορών». Τα spreads των πορτογαλικών ομολόγων κατέγραψαν ιστορικό ρεκόρ. Το ίδιο και τα CDS. Την ίδια διαδρομή έκαναν και τα spreads και CDS των ομολόγων της Ελλάδας, της Ιρλανδίας, της Ισπανίας και της Ιταλίας. Το ευρώ πιέστηκε αφόρητα και κατέβηκε κάτω από το 1,43 δολ.
Ο επικεφαλής του ΙΙF, Τσαρλς Νταλάρα, πρώην υφυπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, βλέποντας ότι η σύσκεψη του Παρισιού οδηγείται σε ναυάγιο, αναδιπλώθηκε και έδειξε… ενδιαφέρον για την… επιλεκτική χρεοκοπία. Οπως είπε σε δηλώσεις του στο Bloomberg, «μια επιλεκτική χρεοκοπία της Ελλάδας, στην οποία μπορεί να προχωρήσουν οι οίκοι αξιολόγησης και η οποία θα επηρεάσει για μικρό χρονικό διάστημα τη χώρα, δεν είναι και το χειρότερο που θα μπορούσε να συμβεί». Η πλάκα είναι ότι ο ίδιος είχε ταχθεί προηγουμένως υπέρ ενός πακέτου διάσωσης της Ελλάδας, που μπορεί να έχει περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας εάν περιλαμβάνει ένα σχέδιο για την απόσυρση χρέους μέσω οργανωμένων επαναγορών ομολόγων από τη δευτερογενή αγορά. Είχε κάνει, δηλαδή, μια πρόταση λιγότερο τοκογλυφική από το γαλλικό σχέδιο, το οποίο καταρχήν είχαν δεχτεί και οι Γερμανοί.
Οι Γερμανοί μάλλον περίμεναν την κίνηση της Moody’s. Γι’ αυτό και η Μέρκελ είχε δυο μέρες πριν επιτεθεί κατά των οίκων αξιολόγησης, ενώ επιθετικές δηλώσεις έκανε και ο Σόιμπλε, αμέσως μόλις ανακοινώθηκε η υποβάθμιση των πορτογαλικών ομολόγων. Οι δηλώσεις, όμως, δεν μπορούν να αναχαιτίσουν το αγγλοσαξονικό χρηματιστικό κεφάλαιο, που τους χτύπησε για μια φορά ακόμη κατακέφαλα, μόλις διαπίστωσε ότι ο γαλλογερμανικός άξονας προσπαθεί να ρυθμίσει ερήμην του τα του ελληνικού χρέους. Οπως απέδειξαν οι εξελίξεις στις «αγορές» οι ευρωενωσίτες δεν είχαν τη δυνατότητα να αντιδράσουν. Οι σκληρές δηλώσεις του Μπαρόζο δεν έχουν κανένα αντίκρισμα στη διεθνή οικονομική σκακιέρα. Τις έκανε όχι τόσο ως πρόεδρος της Κομισιόν όσο ως αυριανός υποψήφιος πρόεδρος της Πορτογαλίας. Η απειλή ότι η Ευρωένωση θα δημιουργήσει δικό της αξιολογικό οίκο έχει ξαναδιατυπωθεί, όμως κανενός το αυτί δεν ίδρωσε στην άλλη όχθη του Ατλαντικού.
Σε επίπεδο πρακτικής πολιτικής σημασία έχει μόνο η δήλωση του γερμανού υφυπουργού Οικονομικών Γιεργκ Ασμουσεν στο Reuters. «Από τη στιγμή που οι οίκοι αξιολόγησης έχουν προαποφασίσει να προχωρήσουν στην επιλεκτική χρεοκοπία της Ελλάδας, σε περίπτωση υλοποίησης του γαλλικού σχεδίου, θα μπορού-σαμε να συζητήσουμε και άλλες επιλογές, όπως αυτή της ανταλλαγής των κρατικών ομολόγων», δήλωσε ο Ασμουσεν.
Είναι φανερό ότι το παζάρι ξαναρχίζει. Εκεί που τα ελληνικά ΜΜΕ παρουσίαζαν τα πράγματα σαν τελειωμένα και έγραφαν ευμενή άρθρα για τη σύσκεψη του Παρισιού, στην οποία υποτίθεται ότι θα αποφασίζονταν λιγότερο τοκογλυφικοί όροι απ’ αυτούς του αρχικού γαλλικού σχεδίου (αναλυτικά γι’ αυτό γράψαμε στο προηγούμενο φύλλο μας), ώστε στις 11 Ιούλη να υπάρξει τελική απόφαση για τη διάρθρωση του νέου πακέτου «διάσωσης» της Ελλάδας από το Eurogroup, όλα πια αρχίζουν από την αρχή. Μέχρι το Σεπτέμβρη πρέπει να έχουμε τελειώσει, λένε τώρα οι ιθύνοντες της ιμπεριαλιστικής Ευρώπης. Καλά κρασά, όπως λέμε.
Τι συμβαίνει; Απλά, το παζάρι είναι πολύ πιο σκληρό απ’ όσο το παρουσίαζαν. Ολοι γνωρίζουν ότι ένα τμήμα του κεφαλαίου που έχει δανειστεί η Ελλάδα πρέπει να καταστραφεί, να διαγραφεί. Πώς όμως θα επιμεριστεί η χασούρα; Ο καθένας θέλει να χάσει λιγότερο και να φορτώσει περισσότερο τον αντίπαλό του για να κατακτήσει στρατηγικό πλεονέκτημα έναντι αυτού. Βέβαια, όταν λέμε χασούρα αυτή έχει καθαρά λογιστικό χαρακτήρα. Εχει να κάνει με τους ισολογισμούς των τραπεζών, βάσει των οποίων διαμορφώνεται η δύναμή τους στη διατραπεζική αγορά. Γιατί, κατά τα άλλα, αυτό το κεφάλαιο το έχουν πάρει πίσω και με το παραπάνω, χάρη στην πολύχρονη τοκογλυφία που ασκούν επί του ελληνικού κράτους και μέσω αυτού επί του ελληνικού λαού.
Μπορεί να τελειώσουν μέχρι το Σεπτέμβρη, μπορεί και όχι. Σημασία δεν έχει πότε θα τελειώσουν, αλλά ποιες θα είναι οι συνέπειες αυτού του τελειώματος. Πριν τις παρουσιάσουμε, πρέπει να κάνουμε δυο παρατηρήσεις. Η πρώτη είναι πως όλα τα ιμπεριαλιστικά κέντρα συμφώνησαν πως όποια κι αν είναι η εξέλιξη στο ζήτημα της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, τα CDS δεν θα ενεργοποιηθούν. Ετσι, οι αμερικάνικες τράπεζες που έχουν εκδώσει το 63% αυτών των CDS δεν κινδυνεύουν να τους σκάσει στα χέρια άλλη μια μεγάλη φούσκα. Η δεύτερη παρατήρηση έχει να κάνει με την ελληνική κυβέρνηση η οποία δεν συμμετέχει καθόλου σ’ αυτό το παζάρι. Ούτε καν τυπικά. Οι άλλοι συζητούν και η κυβέρνηση περιμένει να της ανακοινώσουν τις αποφάσεις τους, τις οποίες και θα δεχτεί.
Ποιες θα είναι οι συνέπειες; Ενα νέο, πολύ πιο μακροχρόνιο Μνημόνιο, με πολύ πιο σκληρή επιτήρηση, η οποία θα απλώνεται καθ’ όλη τη διάρκεια αποπληρωμής των νέων δανείων που θα συναφθούν. Δηλαδή, μπορεί να φτάσει τα 30 χρόνια! Αν οι καπιταλιστές πετύχουν το στόχο τους, αν δηλαδή η εργατική τάξη γονατίσει και μπορέσουν να την κρατούν γονατισμένη, τότε θα δούμε ξανά ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα, με «κινεζοποιημένους» εργαζόμενους. Επενδύσεις που θα επιτρέψουν στο κεφάλαιο και τον φυσικό πλού-το να αρπάζει και την εργατική δύναμη να αγοράζει σε εξευτελιστικές τιμές, που επιτρέπουν τη μέγιστη κερδοφορία.
