Την έκανε όσο μπορούσε πιο βροντερή και… πατριωτική τη δηλωσάρα ο καφετζής της οδού Νίκης (κατά κόσμον Χρήστος Σταϊκούρας), αλλά -φευ!- πήγε στο βρόντο. Το σκάνδαλο των υποκλοπων δεν αφήνει τίποτα το… εθνικόν να αναδειχτεί. Από την άλλη, πόσες φορές να πανηγυρίσεις για το ίδιο πράγμα;
Οταν αποφασίστηκε το τέλος της ενισχυμένης εποπτείας, προηγήθηκε ο Μητσοτάκης που δήλωσε ότι «η Ελλάδα δεν είναι, πια, το μαύρο πρόβατο της Ευρώπης, αλλά ένας αξιόπιστος εταίρος. Ενα κράτος που δεν δέχεται υποδείξεις, αλλά συνδιαμορφώνει τις εξελίξεις. Που δεν αδικείται, αλλά ηγείται»! Και δεν βρέθηκε ούτε ένας να του πει «κόψε κάτι, ρε Κούλη, γιατί θα μας πάρουν στο ψιλό». Ακου «ηγείται» η Ελλάδα (δηλαδή ο Κούλης) στην Ευρώπη. Πρόσθεσε και ο Σταϊκούρας το κατιτίς του: «Ελήφθη μία ιστορική απόφαση για την Ελλάδα». «Μετά από 12 χρόνια, η Ελλάδα επιστρέφει στην ευρωπαϊκή κανονικότητα. Παύει να αποτελεί εξαίρεση στην Ευρωζώνη». «Ολες και όλοι μαζί, πολίτες και πολιτεία, αποδείξαμε ότι μπορούμε να επιτυγχάνουμε σημαντικούς εθνικούς στόχους». Πετάχτηκε σαν το πορδοβούλωμα και ο ακροδεξιός τηλεπλασιέ-τηλεμαϊντανός-υπουργός για να μας πει: «Νοιώθω περήφανος καθώς κατορθώσαμε και ολοκληρώσαμε το σύνολο των δεσμεύσεων που είχαν τεθεί από τους Θεσμούς στο πλαίσιο της μεταμνημονιακής επιτήρησης».
Τώρα, ξανά μανά τα ίδια: «Ενας μεγάλος εθνικός στόχος επετεύχθη: Η Ελλάδα επιστρέφει, μετά από 12 χρόνια, στην ευρωπαϊκή κανονικότητα», βροντοφώναξε ο Σταϊκούρας, μόλις ανακοινώθηκε και επίσημα η έξοδος της Ελλάδας από την ενισχυμένη εποπτεία. «Η Ελλάδα επιστρέφει στην ευρωπαϊκή κανονικότητα και παύει να αποτελεί εξαίρεση στην Ευρωζώνη. Το επίτευγμα αυτό αποτελεί καρπό και αναγνώριση των μεγάλων θυσιών της ελληνικής κοινωνίας, της οικονομικής πολιτικής της Κυβέρνησης αλλά και ευρύτερα του μεταρρυθμιστικού έργου της… Θέτουμε στόχους και με σχέδιο, ενότητα, αποφασιστικότητα, εμπιστοσύνη στις δυνατότητές μας και σκληρή δουλειά, τους κατακτούμε! Καθιστούμε την πατρίδα μας ολόπλευρα πιο ισχυρή». Δυο φορές πανηγύρια για το ίδιο πράγμα (και με τα ίδια ακριβώς λόγια), μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα και υπό συνθήκες πανικού και πολιτικής απομόνωσης της κυβέρνησης Μητσοτάκη, δεν μπορούν να σταθούν.
Και βέβαια, δεν περιμέναμε από τον Σταϊκούρα να πει όλη την αλήθεια. Αντιγράφουμε από το Δελτίο Τύπου της Κομισιόν αυτά που «ξέχασε» να αναφέρει ο (τύποις) υπουργός Οικονομικών του Μητσοτάκη:
«Η παρακολούθηση της οικονομικής, δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής κατάστασης της χώρας θα συνεχιστεί στο πλαίσιο της μεταπρογραμματικής εποπτείας και του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Οι εκκρεμείς μεταρρυθμιστικές δεσμεύσεις θα παρακολουθούνται στο πλαίσιο της πρώτης έκθεσης μεταπρογραμματικής εποπτείας που θα εκδοθεί τον Νοέμβριο του 2022, στην οποία μπορεί να βασιστεί η απόφαση του Eurogroup σχετικά με την τελική δόση των μέτρων ελάφρυνσης του χρέους που συμφωνήθηκαν τον Ιούνιο του 2018».
Το λεγόμενο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο ισχύει για όλες τις χώρες της ΕΕ, όμως η μεταπρογραμματική εποπτεία ισχύει για εκείνες τις χώρες που έχουν πάρει δάνεια από τον ESM/EFSF. Και η Ελλάδα είναι πρώτη στη σχετική λίστα. Μέχρι πότε ισχύει αυτή η μεταπρογραμματική εποπτεία; Μέχρι να αποπληρωθεί το 75% των δανείων. Μέχρι το 2060, δηλαδή.
Ακόμα και τις τελευταίες «μεταρρυθμίσεις», που είχε συμφωνήσει ο Τσακαλώτος το 2018 και πρέπει να ολοκληρώσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη, δεν τις «χαρίζουν» οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών. Οπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Κομισιόν, η υλοποίησή τους θα εξεταστεί στο πλαίσιο της πρώτης έκθεσης μεταπρογραμματικής εποπτείας, τον ερχόμενο Νοέμβρη, και μόνο τότε θα γίνει εισήγηση στο Εurogroup να αποφασίσει να εκταμιεύσει τα τελευταία κονδύλια ελάφρυνσης του χρέους. Να θυμίσουμε και τι είναι αυτά τα κονδύλια, για να μην παραμυθιάζεται κανείς ότι πρόκειται για χάρισμα. Πρόκειται για τα κέρδη που έβγαλαν η ΕΚΤ και οι Κεντρικές Τράπεζες των χωρών της Ευρωζώνης τζογάροντας σε ομόλογα ελληνικού δημοσίου. Για λεφτά του ελληνικού κράτους πρόκειται, τα οποία μετατράπηκαν σε μοχλό εκβιασμού και σκληρού ελέγχου επί των ελληνικών δημόσιων οικονομικών και της εφαρμοζόμενης οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής.
Από τις 21 Αυγούστου, λοιπόν, τελειώνει η ενισχυμένη εποπτεία και αρχίζει η μεταπρογραμματική εποπτεία. «Οχι αυγό, αυγοζούμι», που λέει η παροιμία. Επί της ουσίας, δεν έχουμε παρά να επαναλάβουμε αυτά που γράφτηκαν στο editorial της εφημερίδας μας στις 18 Ιούνη, αμέσως μετά την απόφαση του Eurogroup, υπό τον τίτλο: Ποια κανονικότητα; Η μνημονιακή!
Πολύ ωραία. Αφού γυρίσαμε στην… κανονικότητα κι αφού αυτό το πετύχαμε «όλοι μαζί» και πλέον στο επίκεντρο περνά η «ανακούφιση της κοινωνίας», υπενθυμίζουμε στην κυβέρνηση μερικά από τα πρώτα καθήκοντά της:
- Επανέρχεται ο κατώτατος μισθός στα 751 ευρώ, που ήταν το 2009, στο καπάκι υπολογίζεται ο πληθωρισμός της δωδεκαετίας που πέρασε από τότε και αυξάνεται το 751 κατά το ποσοστό του πληθωρισμού και μετά επαφίεται στους φορείς που υπογράφουν την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας να καθορίζουν τις αυξήσεις από τώρα και μετά.
- Διαγράφονται όλες οι μειώσεις που έγιναν στις συντάξεις στο διάστημα αυτών των 12 ετών και καθορίζεται ο τρόπος με τον οποίο θα επιστραφούν στους συνταξιούχους τα ποσά που έχασαν.
- Καταργείται άμεσα ο ΕΝΦΙΑ.
- Μειώνεται ο βασικός συντελεστής ΦΠΑ στο 18%.
Αυτά για αρχή και σιγά-σιγά θα βρούμε και τα υπόλοιπα.
Μην μας ρωτήσετε αν κάνουμε πλάκα. Αναρωτηθείτε μέχρι πού φτάνει το θράσος των κυβερνώντων. Στήνουν πανηγύρια για το τέλος της ενισχυμένης εποπτείας, που αποφάσισε το Eurogroup, όταν παραμένει όλο το αντεργατικό και αντιλαϊκό οπλοστάσιο που διαμορφώθηκε κατά τη δωδεκαετή μνημονιακή περίοδο.
Αν μπερδευτήκατε λίγο με τις φιέστες και αναρωτιόσαστε «πότε βγήκαμε από τα Μνημόνια;», δεν σας αδικούμε. Γιατί θυμόσαστε παρόμοιες φιέστες που είχε στήσει ο ΣΥΡΙΖΑ το 2019. Ο Τσακαλώτος, αυτό το κουτοπόνηρο Oxford boy, μπορεί να μην ικανοποίησε το απωθημένο του να βγει για ποτό με τη Σαρλίζ Θερόν, όμως κατάφερε να συμφωνήσει με τους τροϊκανούς να του δώσουν τη δυνατότητα να πανηγυρίσει την «έξοδο από τα Μνημόνια», συμφωνώντας παράλληλα μια τετραετία μετα-μνημονιακής επιτήρησης. Ηταν το μετα-Μνημόνιο για το οποίο μιλούσαμε εμείς τότε.
Ποιο ήταν το αντικείμενο; Είχε συμφωνηθεί να επιστραφούν στο ελληνικό κράτος τα κέρδη που είχαν σοδειάσει η ΕΚΤ και οι κεντρικές τράπεζες των χωρών της Ευρωζώνης. Για να δώσουν στην κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ την εικονική έξοδο από τα Μνημόνια, οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές απαίτησαν μια τετραετή περίοδο ενισχυμένης εποπτείας. Τα λεφτά θα επιστρέφονταν σε εξαμηνιαίες δόσεις, που θα συνοδεύονταν από τριμηνιαίες εκθέσεις αξιολόγησης. Το μνημονιακό θεσμικό πλαίσιο είχε ολοκληρωθεί. «Ψιλολόγια» απέμεναν. Κυρίως, όμως, οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές ανησυχούσαν μη τυχόν και η προεκλογική περίοδος του 2019, με τον ΣΥΡΙΖΑ να πέφτει, οδηγούσε σε χαλάρωση της μνημονιακής πολιτικής. Εφτιαξαν, λοιπόν, το τετραετές μετα-Μνημόνιο, για να έχουν αυτοί τον έλεγχο της κατάστασης, να κρατάνε γερά τα γκέμια.
Περί αυτού πρόκειται, λοιπόν. Ο ΣΥΡΙΖΑ το συμφώνησε, η ΝΔ το εφάρμοσε, έφτασε η ώρα να τελειώσει. Δε θα μπορούσε να κρατήσει περισσότερο από ένα εξάμηνο ακόμη. Τέλη Δεκέμβρη είναι να εκταμιευθεί η τελευταία δόση από τα επιστρεφόμενα. Ο Μητσοτάκης και οι υπουργοί του παρακάλεσαν να τους δώσουν το τέλος της ενισχυμένης εποπτείας ένα τετράμηνο νωρίτερα (τον Αύγουστο), για να στήσουν τις φιέστες που βλέπουμε από προχθές και να ‘χουν να λένε στις πρόωρες εκλογές που σχεδιάζουν για το φθινόπωρο (αν καταφέρει τελικά να τις κάνει ο Μητσοτάκης) [σ.σ. αλλιώς τα σχεδίαζε, αλλιώς του ήρθαν].
Θα έπρεπε, ίσως, να θυμούνται πως τα ίδια έκαναν και οι συριζαίοι το 2019. Κήρυξαν την «έξοδο από τα Μνημόνια» και βάφτισαν το μετα-Μνημόνιο… τυπική λεπτομέρεια, γραφειοκρατικού τύπου, όμως αυτό δεν τους βοήθησε καθόλου. Εχασαν πανηγυρικά και με μεγάλη διαφορά. Γιατί θα μπορούσε να γίνει κάτι διαφορετικό τώρα; Ο λαός έχει χορτάσει από μεγάλα λόγια. Σ’ αυτό το επίπεδο δεν μπορεί να τον κοροϊδέψει καμιά κυβέρνηση, κανένα κόμμα. Οταν ακούει «βγήκαμε από τα Μνημόνια» ή «τέλος η ενισχυμένη εποπτεία», κοιτάζει την… τσέπη του. Κοιτάζει την άθλια οικονομική του κατάσταση που γίνεται κάθε μέρα και πιο οικτρή. Κι από εκεί βγάζει τα συμπεράσματά του.
Εχουμε γράψει εκατοντάδες φορές από το 2010 και μετά, ότι τα Μνημόνια δεν ήταν ένα έκτακτο καθεστώς με ημερομηνία λήξης, αλλά ένα μόνιμο καθεστώς. Με τα μνημόνια επιβλήθηκε τάχιστα, στο πλαίσιο ενός οικονομικού και κοινωνικού blitz krieg, η συντηρητική ανασυγκρότηση του ελληνικού καπιταλισμού, στόχος της αστικής τάξης και των κυβερνήσεών της από τις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Ακόμα και τώρα, με όλα τα αστικά κόμματα εξουσίας να έχουν δώσει με επιτυχία τις μνημονιακές τους εξετάσεις, οι ιμπεριαλιστές δανειστές διατηρούν τους μηχανισμούς αυστηρής επιτήρησης, οι οποίοι έχουν υπογραφεί από το ελληνικό κράτος στο πλαίσιο των δανειακών συμβάσεων που έχει υπογράψει με τον EFSF/ESM, το μηχανισμό που έστησε η ΕΕ το 2010 για να ελέγξει την κατάσταση, χορηγώντας αποικιοκρατικού τύπου δάνεια σε χώρες σαν την Ελλάδα, που δεν μπορούσαν να δανειστούν από τις «αγορές».
Οι δανειακές συμβάσεις προβλέπουν ειδική επιτήρηση από τον ESM μέχρι να αποπληρωθεί το 75% των δανείων. Δηλαδή, μέχρι το 2060. Γι’ αυτό ο Κλάους Ρέγκλινγκ, ένας χαρτογιακάς του ευρωσυστήματος, γίνεται δεκτός στην Αθήνα με τιμές αρχηγού κράτους και συναντιέται όχι μόνο με τον εκάστοτε υπουργό Οικονομικών αλλά και με τον πρωθυπουργό! Αυτό το κάνουν αβαβά και η ΝΔ και ο ΣΥΡΙΖΑ (γιατί κι αυτός έχει υπογράψει δανειακή σύμβαση, την τρίτη στη σειρά). Αυτή η ειδική επιτήρηση προβλέπει και αξιολογήσεις. Δύο το χρόνο, αντί για τέσσερις που γίνονται μέχρι τώρα.
Υπάρχει, επίσης, το καθεστώς των χωρών με προγράμματα στήριξης. Στις Ισπανία, Πορτογαλία, Κύπρο και Ιρλανδία θα προστεθεί και η Ελλάδα. Το καθεστώς αυτό ονομάζεται μετα-προγραμματική επιτήρηση και ασκείται στο πλαίσιο του περιβόητου ευρωπαϊκού εξάμηνου.
Στο προχθεσινό Eurogroup περίσσεψαν τα συγχαρητήρια. Αυτά τα προβλέπει το… πρωτόκολλο. Πάντα οι κυβερνήσεις των φυλάρχων εισπράττουν συγχαρητήρια από τους αποικιοκράτες, όταν πατάνε το σβέρκο των λαών. Υπήρξε, όμως, και μια προειδοποίηση που η εκκωφαντική κυβερνητική προπαγάνδα την πέρασε «στο ντούκου»: η Ελλάδα πρέπει ν’ αποκτήσει στάτους «επενδυτικής βαθμίδας» από τους περιβόητους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης. Εδώ και δυο χρόνια, μολονότι δεν υπήρξε καμιά παρασπονδία από τη σκληρή μνημονιακή πολιτική, η πολυπόθητη «επενδυτική βαθμίδα» δεν ήρθε. Ε, δεν υπάρχει περίπτωση να έρθει σε συνθήκες ανόδου του πληθωρισμού και των επιτοκίων, σε συνθήκες διεθνών ενεργειακών και γεωπολιτικών αναταραχών, με ελλείμματα και τεράστιο χρέος. Οχι στο ορατό μέλλον, τουλάχιστον. Κι αυτό θα είναι το «επιχείρημα» των κυβερνήσεων για να μη θίξουν τίποτα από τη μνημονιακή πολιτική.
Μην ακούτε τη μπουρδολογία περί «μεγαλύτερης ευελιξίας στην άσκηση της οικονομικής πολιτικής». Δηλαδή; Σε τι θα συνίσταται η «μεγαλύτερη ευελιξία»; Θα αυξηθούν μισθοί, συντάξεις και κοινωνικές δαπάνες, θα μειωθούν οι έμμεσοι φόροι, θα καταργηθεί το χαράτσι του ΕΝΦΙΑ; Οποιος πει κάτι τέτοιο, ακούει αμέσως την κατηγορία του… «λαϊκιστή».
Δείτε τι γίνεται με τον πληθωρισμό και με την εκρηκτική αύξηση στις τιμές των καυσίμων. Αντί να μειώσουν τον ειδικό φόρο κατανάλωσης, μοιράζουν φιλανθρωπικά φιλοδωρήματα (fuel pass). Και δηλώνουν προκλητικά, νομίζοντας ότι απευθύνονται σε Χαχόλους, ότι αν προχωρούσαν σε γενική μείωση έμμεσων φόρων, θα ευνοούσαν τους πλούσιους. Και το λένε αυτό την ώρα που μειώνουν συνεχώς το φόρο επί των καπιταλιστικών κερδών και «μπουκώνουν» τους καπιταλιστές με ζεστό κρατικό χρήμα, τσάμπα εργατική δύναμη, χαμηλότερες ασφαλιστικές εισφορές (που σημαίνει χαμηλότερες συντάξεις για τους εργάτες) κτλ. κτλ.
Για τους καπιταλιστές και το πολιτικό τους προσωπικό η κανονικότητα είναι μία: η μνημονιακή πολιτική. Αυτό δεν θ’ αλλάξει με εκλογές που στη θέση μιας μνημονιακής κυβέρνησης θα βάλουν μια άλλη, εξίσου μνημονιακή. Αυτό μπορεί ν’ αλλάξει μόνο όπως άλλαζαν πάντα -έστω και οριακά- τα πράγματα υπέρ της εργατικής τάξης και του λαού. Με σκληρό αγώνα στο δρόμο.
