Παραμονή Χριστουγέννων, το υπουργείο Εσωτερικών κατέθεσε στη δημόσια διαβούλευση νομοσχέδιο («Ρυθμίσεις για το ανθρώπινο δυναμικό του δημοσίου τομέα, τις Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς και λοιπές διατάξεις»), στο άρθρο 31 του οποίου προβλέπεται η κατάργησηόλων των Σχολικών Επιτροπών από την 1η Αυγούστου 2026 ακόμη και σε εκείνους τους Δήμους που έχουν πάνω από 100 σχολικές μονάδες και στους οποίους ο νόμος 5056/2023 (άρθρο 28) έδινε το δικαίωμα να τις διατηρήσουν:
«Άρθρο 31
Κατάργηση Σχολικών Επιτροπών
Σχολικές επιτροπές, οι οποίες διατηρήθηκαν σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 28 του ν. 5056/2023 (Α’ 163), περί μεταφοράς αρμοδιοτήτων σχολικών επιτροπών και σύστασης πάγιας προκαταβολής στους διευθυντές σχολικών μονάδων, καταργούνται από την 1η Αυγούστου 2026 και οι αρμοδιότητές τους ασκούνται από τον οικείο δήμο, σύμφωνα με τις παρ. 2 και 3 του ίδιου άρθρου».
Η απόφαση της κυβέρνησης σήμανε την καμπάνα για τη δημόσια εκπαίδευση, η οποία στραγγαλίζεται χρόνια τώρα από την σταθερή υποχρηματοδότηση αλλά και για τους Δήμους στους οποίους έχει περάσει η αρμοδιότητα της λειτουργίας των σχολείων, ενώ το κομμάτι της κρατικής χρηματοδότησης είναι λειψό και η αποψίλωση των υπηρεσιών τους υπαρκτή.
Εξ ου και πραγματοποιήθηκε κοινή σύσκεψη ΟΛΜΕ-ΔΟΕ-ΑΣΓΜΕ με τον Δήμαρχο της Αθήνας (ο Δούκας έχει και αντιπολιτευτικούς λόγους να πάει κόντρα στην κυβερνητική πολιτική και λόγους ενίχυσης του προφίλ του στο εσωτερικό αρχηγικό παιχνίδι στο ΠΑΣΟΚ). Στη σύσκεψη «διατυπώθηκε με έμφαση η αντίθεση στην κατάργηση των σχολικών επιτροπών και τονίστηκε η ανάγκη επανίδρυσή τους» και «υπογραμμίστηκε η ανάγκη για ουσιαστική αύξηση των σχετικών δαπανών, με βάση τις πραγματικές και αυξημένες ανάγκες της κάθε σχολικής κοινότητας».
Οι Σχολικές Επιτροπές διαχειριζόταν τους λιγοστούς οικονομικούς πόρους των σχολείων και αντιμετώπιζαν τα έξοδα της καθημερινής λειτουργίας τους (θέρμανση, καθαριότητα, μικροεπισκευές, αναλώσιμα, κ.λπ.). Η κατάργησή τους εδώ και ενάμιση χρόνο στους Δήμους που έχουν κάτω από 100 σχολικές μονάδες προκάλεσε μεγάλη σύγχυση, καθυστερήσεις στην αντιμετώπιση των προβλημάτων της καθημερινότητας, απίστευτη γραφειοκρατία και μεγάλο πονοκέφαλο στους διευθυντές/προϊστάμενους των σχολείων.
Σημειώνουμε ότι στη Δημοτική Επιτροπή Παιδείας (καταργήθηκε με το άρθρο 28 του ν. 5056/2023), η οποία εισηγείτο και την κατανομή των πιστώσεων για τις λειτουργικές δαπάνες των σχολείων, συμμετείχαν και ένας εκπρόσωπος της ένωσης γονέων, και ένας εκπρόσωπος των συνδικαλιστικών οργανώσεων των εκπαιδευτικών.
Στις δε Σχολικές Επιτροπές, που ήταν αρμόδιες για την κατανομή των πόρων «σε κάθε σχολική μονάδα βάσει ενός μαθηματικού τύπου που λαμβάνει υπόψη τον αριθμό των μαθητών και των αιθουσών, την παλαιότητα του σχολικού κτιρίου και άλλες παραμέτρους» και ήταν υπεύθυνες «και για την εξασφάλιση ενιαίων διαδικασιών για τις προμήθειες» συμμετείχαν προϊστάμενοι/νες νηπιαγωγείων, διευθυντές σχολικών μονάδων (έως πέντε), τουλάχιστον ένας εκπρόσωπος της αντίστοιχης ένωσης γονέων και τουλάχιστον ένας εκπρόσωπος των μαθητικών κοινοτήτων για τις σχολικές μονάδες της ΔΕ.
Τώρα, με την κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών και των Δημοτικών Επιτροπών Παιδείας επιδιώκεται ο απόλυτος συγκεντρωτισμός και η αποφυγή-κατάργηση κάθε έστω και υποτυπώδους ελέγχου, ενώ η «πάγια προκαταβολή» (άρθρο 28 παράγ. 3: «Με απόφαση της δημοτικής επιτροπής συνιστάται παγία προκαταβολή, με υπόλογο διαχειριστή τον διευθυντή, ή τον εκτελούντα χρέη διευθυντή της σχολικής μονάδας ή τους αναπληρωτές αυτών»), ανεξάρτητα από τις πραγματικές λειτουργικές ανάγκες των σχολείων, δημιουργούσε ασφυκτική οικονομική κατάσταση και εξωθούσε ακόμη πιο πολύ τα σχολεία στην καταφυγή εξεύρεσης «χορηγών» (ιδιωτικοποίηση).
Η ουσία, βεβαίως, είναι ότι η κρατική χρηματοδότηση είναι και θα είναι πάντα λειψή και υποτυπώδης και δεν αρκεί να καλύψει τις στοιχειώδεις ανάγκες των σχολείων, καθώς για τον καπιταλισμό και τους διαχειριστές του η δημόσια εκπαίδευση θεωρείται μη παραγωγική και μη κερδοφόρος διαδικασία, άσε που εγκυμονεί κινδύνους για την σταθερότητα και διαιώνιση του συστήματος, αφού αποτελεί διαδικασία διαμόρφωσης εν δυνάμει του «στρατού τη ανατροπής».
Το νέο πλαίσιο, όμως, ευλογεί και διαιωνίζει αυτήν την αντιεκπαιδευτική, αντιλαϊκή πολιτική και ταυτόχρονα ανοίγει τον δρόμο για την προώθηση της επιχειρηματικής λειτουργίας του σχολείου.
Είναι συνδεδεμένο σαν το νύχι με το κρέας με την «αυτονομία» της σχολικής μονάδας, δηλαδή την αποδέσμευση του αστικού κράτους από την υποχρέωσή του να χρηματοδοτεί πλούσια και ικανά το δημόσιο σχολείο, το οποίο οφείλει να αναζητά πόρους «από τρίτους» για να επιβιώσει, πράγμα που αποτελεί ένα από τα κριτήρια αξιολόγησής του, και τις νέες αρμοδιότητες του διευθυντή της σχολικής μονάδας-αξιολογητή και μάνατζερ.
Την οικονομική αφυξία των σχολικών μονάδων, που εντάθηκε παραπέρα λόγω της συνεχούς υποχρηματοδότησης και της κατάργησης των Σχολικών Επιτροπών καταγγέλλει με ανακοίνωσή της η ΑΣΓΜΕ (Ανώτατη Συνομοσπονδία Γονέων Μαθητών Ελλάδας)
Ανακοίνωση-καταγγελία είχε βγάλει και η ΔΟΕ όταν ψηφιζόταν ο ν. 5056/2023.
Η ανακοίνωση της ΑΣΓΜΕ
Ανακοίνωση του ΔΣ της ΑΣΓΜΕ για το σχέδιο νόμου του Υπ. Εσωτερικών που προωθεί την επέκταση της κατάργησης των σχολικών επιτροπών
Το Υπουργείο Εσωτερικών, παραμονή Χριστουγέννων, κατέθεσε στη δημόσια διαβούλευση σχέδιο νόμου που περιλαμβάνει άρθρο το οποίο προβλέπει την επέκταση της κατάργησης όλων των σχολικών επιτροπών από 1/8/2026, ακόμα και στους Δήμους που έχουν πάνω από 100 σχολικές μονάδες και ο νόμος, πριν από ενάμιση χρόνο, τους έδινε το δικαίωμα να τις διατηρήσουν.
Η πρόθεση κατάργησης και των εναπομενουσών σχολικών επιτροπών είναι μία ακόμα αρνητική εξέλιξη που έρχεται να προστεθεί στα σοβαρότατα προβλήματα που δημιουργεί η υποχρηματοδότηση των σχολείων, αλλά και η αποψίλωση και υποστελέχωση των τεχνικών και άλλων υπηρεσιών των δήμων στους οποίους έχει περάσει η ευθύνη λειτουργίας των σχολείων, με την κρατική χρηματοδότηση να παραμένει στα ποσά του 2011! Ήδη από το 2023 που νομοθετήθηκε η κατάργησή τους στους περισσότερους δήμους της χώρας -που είχαν λιγότερες από 100 σχολικές μονάδες- τα προβλήματα κάλυψης ακόμα και επειγουσών και στοιχειωδών αναγκών των σχολείων έγιναν εκρηκτικά.
Το ΔΣ της ΑΣΓΜΕ είχε τοποθετηθεί από τον Οκτώβριο του 2023 ενάντια στο σχέδιο νόμου του Υπ. Εσωτερικών που τελικά ψηφίστηκε και καταργούσε τις σχολικές επιτροπές (ν.5056/2023, άρθρο 28), αποκαλύπτοντας πως αυτό το μέτρο αποτελεί έναν ακόμα κρίκο στην αλυσίδα της υπονόμευσης του δημόσιου σχολείου και της εκπαίδευσης που λαμβάνουν τα παιδιά μας. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια των νόμων Κεραμέως (ν.4692/2020 & 4823/2021) που έβαλαν τις βάσεις για τη δημιουργία του «αυτόνομου» από την κρατική χρηματοδότηση, κατηγοριοποιημένου σχολείου που θα καλύπτει τα λειτουργικά του έξοδα και τις ανάγκες σε παιδαγωγικό και άλλο απαραίτητο για τη λειτουργία του υλικό, ανάλογα με την τσέπη των γονιών που θα καλούνται να καλύψουν πλέον ακόμα περισσότερο τέτοια έξοδα και το πόσο θα αποδίδει το κυνήγι προσέλκυσης ιδιωτών – χορηγών, που θα διαφημίζουν τη… γενναιοδωρία τους με ταμπέλες έξω από τα σχολεία των παιδιών μας.
Η αρνητική πείρα που υπάρχει εδώ και ενάμιση χρόνο στα σχολεία των δήμων που έχουν ήδη καταργηθεί οι σχολικές επιτροπές και αντιμετωπίζουν τραγελαφικές ελλείψεις και σοβαρές καθυστερήσεις στην κάλυψη ακόμα και στοιχειωδών αναγκών για τη λειτουργία τους, είναι ενδεικτική για το τι θα συμβεί και στα σχολεία των μεγαλύτερων δήμων.
Ταυτόχρονα, μια σειρά δήμοι απέναντι στα δίκαια αιτήματα γονιών και εκπαιδευτικών για την άμεση κάλυψη σοβαρών ελλείψεων στα σχολεία, χρησιμοποίησαν ως βολικό άλλοθι την κατάργηση των σχολικών επιτροπών, για να πετάξουν από πάνω τους την ευθύνη του κράτους για τη χρηματοδότηση και λειτουργία των σχολείων των παιδιών μας.
Στην επιχειρηματολογία της κυβέρνησης ότι προχωράει σε αυτή τη ρύθμιση διότι «η διαχείριση του δημοσίου χρήματος είναι εξαιρετικά σοβαρό ζήτημα σε όλα τα επίπεδα της διοίκησης και οι σχολικές επιτροπές δεν είχαν πλέον λόγο ύπαρξης», της οποίες χαρακτήρισε “διοικητικό μόρφωμα” υπενθυμίζουμε ότι η συμμετοχή των εκπροσώπων των γονέων στις σχολικές επιτροπές που γίνεται αμισθί και εθελοντικά, αποσκοπεί στην ανάδειξη των αναγκών των σχολείων των παιδιών μας, των αιτημάτων των συλλόγων γονέων που εκπροσωπούμε και τη διεκδίκηση άμεσης κάλυψής τους, αλλά και την ενημέρωση των συλλογικών μας οργάνων για τα θέματα και τον βαθμό και ρυθμό υλοποίησής τους από τους δήμους. Επαναλαμβάνουμε ότι δε θα σταματήσουμε να απαιτούμε να υπάρχουν, με ευθύνη των Δήμων, επιτροπές παρακολούθησης της χρηματοδότησης των σχολείων και των κατευθύνσεών της, με συμμετοχή της αντιπολίτευσης και των φορέων της εκπαιδευτικής κοινότητας, των εκπαιδευτικών και των γονέων.
Διεκδικούμε:
- Την επαναφορά των σχολικών επιτροπών στους δήμους που καταργήθηκαν – Την απόσυρση της διάταξης που προβλέπει την πλήρη κατάργηση των σχολικών επιτροπών στους δήμους που τις έχουν διατηρήσει.
- Γενναία αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης για τη λειτουργία των σχολείων στο ύψος των σημερινών πραγματικών αναγκών και συνολικά των δαπανών για την εκπαίδευση των παιδιών μας.
- Δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση χωρίς χορηγούς και ιδιώτες.
- Κατάργηση του ΦΠΑ σε όλες τις δαπάνες των σχολείων, συμπεριλαμβανομένης της ύδρευσης και των τηλεπικοινωνιών και των ΕΦΚ σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ρεύμα και όποιας άλλης επιπρόσθετης φορολογίας / τέλους επιβαρύνει τις δαπάνες των σχολείων.
- Κάλυψη με μόνιμο προσωπικό όλων των αναγκαίων τεχνικών και άλλων υπηρεσιών που συνδέονται με τη λειτουργία και συντήρηση των σχολείων και όλων των υποδομών στους δήμους.
Στο πλαίσιο αυτό αντιπροσωπεία του ΔΣ της ΑΣΓΜΕ πήρε μέρος και τοποθετήθηκε τη Δευτέρα 5/1/2026 στην κοινή συνάντηση ΔΟΕ – ΟΛΜΕ – ΑΣΓΜΕ με τον Δήμαρχο Αθηναίων Χ. Δούκα και τον αρμόδιο Αντιδήμαρχο Θ. Γεωργιάδη, με θέμα συζήτησης το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου της κυβέρνησης που περιλαμβάνει την πλήρη κατάργηση των σχολικών επιτροπών, όπου εκφράσαμε και εμείς την αντίθεσή μας και τη θέση μας για επαναφορά όλων των σχολικών επιτροπών.
Η ανακοίνωση της ΔΟΕ όταν ψηφιζόταν ο ν. 5056/2023
Η υποχρηματοδότηση και κατάργηση των σχολικών επιτροπών οδήγησαν σε οικονομική ασφυξία των σχολείων. Επαρκής κρατική χρηματοδότηση για την κάλυψη του συνόλου των αναγκών.
Σε καθεστώς οικονομικής ασφυξίας και αδυναμίας κάλυψης άμεσων και καθημερινών αναγκών τους βρίσκονται χιλιάδες σχολικές μονάδες από την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
Η κυβέρνηση της Ν.Δ., με νόμο του ΥΠ.ΕΣ. (Κεραμέως) το 2023, κατήργησε τις σχολικές επιτροπές σε Δήμους με κάτω από 100 σχολικές μονάδες. Η κάλυψη των πάγιων αναγκών των σχολικών μονάδων πέρασε απευθείας στους Δήμους, στο πλαίσιο της γενικής οικονομικής διαχείρισης, ενώ για τρέχουσες ανάγκες ορίστηκε, με εγκύκλιο του ΥΠ.ΕΣ., πάγια προκαταβολή στο πόσο των 500€. Μετά τη συνεχή υποχρηματοδότηση της δημόσιας εκπαίδευσης στον κρατικό προϋπολογισμό και την πολιτική επιλογή της απόσυρσης των ευθυνών της κυβέρνησης από τη στήριξη της δημόσιας εκπαίδευσης από τη μία και τη μεταφορά της ευθύνης των λειτουργικών δαπανών, συντήρησης κλπ. στον οποιονδήποτε από την άλλη, δίνεται τώρα και η χαριστική βολή οδηγώντας σε αδιέξοδο χιλιάδες σχολικές μονάδες!
Από την καταληκτική ημερομηνία που είχαν οι διευθυντές/τριες να επιστρέψουν τα χρήματα, που υπήρχαν στα ταμεία τους, και έπειτα, έχει διαμορφωθεί μια τραγική κατάσταση, που καταδεικνύει ότι το περίφημο «επιτελικό κράτος» είναι ένα «πουκάμισο αδειανό», όταν πρόκειται να ικανοποιήσει τις ανάγκες των πλατιών κοινωνικοοικονομικών στρωμάτων. Ενδεικτικά μόνο αναφέρουμε:
- Η πάγια προκαταβολή των 500€ δεν έχει καταβληθεί σε όλους τους Δήμους. Σε πολλές περιπτώσεις υπάρχει απαγόρευση να αξιοποιείται για κωδικούς που υπάγονται στην κεντρική διαχείριση των Δήμων (π.χ. χαρτί φωτοτυπίας), ενώ ορισμένοι Δήμοι αναγκάζουν τα σχολεία να αγοράζουν ακόμα και τα ξενόγλωσσα βιβλία με αυτό το ποσό.
- Πολλοί Διευθυντές/ντριες αναγκάζονται να βάζουν χρήματα από την τσέπη τους, προκειμένου να υπάρξουν τα στοιχειώδη για τη λειτουργία των σχολείων.
- Εμφανίζεται το φαινόμενο της «ανταλλακτικής οικονομίας» μεταξύ των σχολικών μονάδων, για παράδειγμα σε είδη υγιεινής και καθαριότητας!!!
- Σε πολλές περιπτώσεις, η διαβόητη «σχολική λίστα», πέρα από το καθιερωμένο χαρτί φωτοτυπικού, εμπλουτίστηκε και με κάθε λογής υλικά καθαριότητας κλπ. !
- Δεν υπάρχει καμία ενημέρωση για το πλαίσιο της διαχείρισης από το Υπουργείο Εσωτερικών και ταυτόχρονα οι υπάλληλοι των Δήμων είναι στο σκοτάδι του νέου επιτελικού μπάχαλου της κυβέρνησης της Ν.Δ.!
Διακυβεύεται η ασφαλής λειτουργία των σχολικών μονάδων και αυτό δεν οφείλεται στην «ανικανότητα» της κυβέρνησης, αλλά στην πολιτική της επιλογή να αποτινάξει από πάνω της τα οικονομικά βάρη που αφορούν σε τομείς του κοινωνικού κράτους τους οποίους θεωρεί περιττό κόστος.
Άμεσο αποτέλεσμα θα είναι τα σχολεία να επιλέξουν ανάμεσα στην υπολειτουργία, στο να βάλουν οι γονείς ακόμα πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη πληρώνοντας εκείνοι και αυτόν τον «λογαριασμό» ή να αρχίσουν να ψάχνουν για χορηγούς και «ευεργέτες». Άλλωστε, υπάρχει και το νομοθετικό πλαίσιο (ν. 4692/20 και 4823/21), μέσα από το οποίο η κυβέρνηση της ΝΔ έχει θεσμοθετήσει την αναζήτηση πόρων και χορηγών από την ίδια τη σχολική μονάδα και μάλιστα, στο νομοθετικό πλαίσιο της επιλογής στελεχών συνεκτιμάται η ικανότητα του/της Διευθυντή/τριας να βρίσκει “χορηγούς”.
Καλούμε την κυβέρνηση της Ν.Δ. να λύσει επιτέλους το πρόβλημα που γιγάντωσε και να προχωρήσει άμεσα στα εξής:
- Αναστολή της εφαρμογής του νόμου και την επανέναρξη λειτουργίας των σχολικών επιτροπών με παράλληλη διαβούλευση για δημιουργία ενός λειτουργικού και άμεσα εφαρμόσιμου μοντέλου πριν την έναρξη της επόμενης σχολικής χρονιάς (2025-2026).
- Να αυξηθεί άμεσα η κρατική χρηματοδότηση για τα σχολεία. Δεν μπορεί το ποσό των ΚΑΠ να παραμένει ίδιο, όταν όλα τα κόστη που σχετίζονται με την καθημερινή λειτουργία ακριβαίνουν.
- Να υπάρξει σαφές θεσμικό πλαίσιο και διαδικασίες, που θα εξασφαλίζουν ότι θα καλύπτεται έγκαιρα το σύνολο των αναγκών των σχολικών μονάδων.
- Να εξασφαλιστούν από το κράτος άμεσα, όλες οι βασικές λειτουργικές δαπάνες των σχολικών μονάδων (π.χ. πετρέλαιο, ρεύμα, νερό, τηλέφωνο).
- Να υπάρξει άμεσα πρόγραμμα επισκευών σχολικών κτιρίων και αγοράς νέου εξοπλισμού και υλικοτεχνικής υποδομής με βάση τις πραγματικές ανάγκες των σχολείων.
Καλούμε του Συλλόγους Εκπαιδευτικών Π.Ε. να αναδείξουν τα προβλήματα, να ενημερώσουν τους γονείς και να εντείνουν τις διεκδικητικές πρωτοβουλίες προς τους Δήμους.
Καλούμε άμεσα τον Υπουργό Εσωτερικών να ανταποκριθεί στο αίτημα για συνάντηση με το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε.
