Τέσσερα είναι τα σημεία που αναφέρονται σ’ αυτό το e-mail, το οποίο διέρρευσε στην «Καθημερινή», μάλλον από πηγή της Κομισιόν. Τα παραθέτουμε και τα σχολιάζουμε, αφού πρώτα σημειώσουμε πόση αξία έχουν οι διαβεβαιώσεις που έδινε μέχρι και αυτή την εβδομάδα ο Βρούτσης, ότι το ασφαλιστικό σύστημα είναι ακμαίο και βιώσιμο και δεν πρόκειται να υπάρξει νέα ανατροπή.
1. Αυξάνονται τα ελάχιστα ένσημα για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος, από 4.500 σε 6.000, ενώ για τους νεοεισερχόμενους στο ασφαλιστικό σύστημα που γεννήθηκαν μετά την 1-1-1975 αυξάνονται σταδιακά.
Στο τεράστιο αυτό ζήτημα έχουμε αναφερθεί κατ’ επανάληψη το τελευταίο χρονικό διάστημα και δεν έχουμε να πούμε πολλά. Το όριο των 6.000 ενσήμων θα δημιουργήσει μετά από κάμποσα χρόνια μια στρατιά ηλικιωμένων ζητιάνων, αποκλείοντας μεγάλο μέρος της εργατικής τάξης από την ίδια τη σύνταξη.
Και βέβαια, θα πλήξει και το ασφαλιστικό σύστημα, διότι μεγάλο κομμάτι εργαζόμενων, βλέποντας ότι δεν μπορούν να πιάσουν τα 6.000 ένσημα θα συμβιβάζονται (κάποιοι θα την αναζητούν κιόλας) με την ανασφάλιστη εργασία.
Η σταδιακότητα στην αύξηση του αριθμού των ενσήμων για τους σημερινούς σαραντάρηδες (γεννηθέντες μετά την 1.1.1975) αποτελεί μια ένδειξη του πόσο καταστροφικό είναι αυτό το μέτρο. Ταυτόχρονα, όμως, αποτελεί και σημάδι υποκρισίας. Πόσοι είναι αυτοί που έχουν φτάσει στα σαράντα και δεν έχουν βάλει ούτε ένα ένσημο; Πρόκειται ασφαλώς για πολύ μικρή μειοψηφία. Σ’ αυτή τη μειοψηφία προσφέρουν τη σταδιακή αύξηση (χωρίς να μας λένε πώς ακριβώς θα είναι η σταδιακότητα), για να πουν ότι δήθεν είναι ευαίσθητοι σε όσους δεν έχουν πολλά ένσημα και δε θέλουν να τους αποκλείσουν από τη σύνταξη. Οταν, όμως, η συντριπτική πλειοψηφία των ασφαλισμένων στο ΙΚΑ έβγαινε στη σύνταξη με 4.500 έως 6.000 ένσημα, στα προ κρίσης χρόνια, μπορούμε να καταλάβουμε τι θα γίνει με τις σημερινές γενεές που λόγω κρίσης θα έχουν πολύ μεγαλύτερα, σε σχέση με το παρελθόν, διαστήματα ανεργίας.
2. Σταδιακή κατάργηση των ειδικών ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης (πριν από το 62ο ή το 67ο έτος ηλικίας), με καταληκτική ημερομηνία την 1-1-2019. Γι’ αυτούς που θα συνταξιοδοτούνταν το 2019, προτείνεται αύξηση του ορίου ηλικίας κατά 2 έτη, ενώ γι’ αυτούς που θα συνταξιοδοτούνταν το 2020, προτείνεται αύξηση κατά 4 έτη. Το μέτρο αφορά τα λεγόμενα ευγενή ταμεία, μητέρες ανηλίκων και βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.
Αφήνοντας στην άκρη όλες τις αναφορές σε χρονολογίες, γιατί αυτές μπορεί ν’ αλλάξουν, μένουμε στην ουσία. Ενας ασφαλιστικός θεσμός, όπως είναι η λεγόμενη πρόωρη σύνταξη, οδηγείται βήμα-βήμα στην πλήρη κατάργησή του. Αυτό που προτείνεται είναι ένα ακόμη βήμα, μετά τις αυξήσεις των ορίων ηλικίας που έγιναν με προηγούμενους αντιασφαλιστικούς νόμους. Αν μπορούσαν θα εφάρμοζαν αυτή την αύξηση από αύριο το πρωί, ξέρουν όμως ότι υπάρχουν εργαζόμενες και εργαζόμενοι που έχουν κατοχυρώσει το δικαίωμα της πρόωρης σύνταξης και παραμένουν στη δουλειά για να βελτιώσουν τη σύνταξή τους. Θα μπορούσαν, λοιπόν, να καταθέσουν αμέσως αίτημα συνταξιοδότησης, γεγονός που θα δημιουργούσε ένα τεράστιο κύμα εξόδου εργαζόμενων από το στενό και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Αυτό θέλουν να αποφύγουν, γι’ αυτό βάζουν μεταβατική περίοδο.
3. Για όσους έχουν γεννηθεί μετά την 1-1-1975 και έχουν περισσότερα από 15 χρόνια ασφάλισης, αλλά λιγότερα από 20, οι παροχές θα συνδεθούν με τις εισφορές τους.
Αυτό το σημείο είναι εντελώς ακατανόητο και είναι σίγουρο πως το έγραψαν έτσι για να μην ξεσηκώσει την οργή των εργαζόμενων (περίμεναν ότι το απαντητικό e-mail προς την τρόικα κάποια στιγμή θα διέρρεε. Εκείνο που είναι βέβαιο είναι πως πρόθεσή τους είναι να ρίξουν κι άλλο τις συντάξεις που προβλέπουν ο νόμος 3863/2010 και ο νόμος 3865/2010 (νόμοι Λοβέρδου και Παπακωνσταντίνου).
Είναι γνωστό πως οι νόμοι αυτοί προβλέπουν άλλο τρόπο υπολογισμού της σύνταξης για όσους συνταξιοδοτηθούν από 1.1.2015 και μετά. Ουσιαστικά θα παίρνουν δυο τμήματα σύνταξης. Ενα για το διάστημα που διήνυσαν στην ασφάλιση μέχρι και το 2011 και ένα για το διάστημα που θα διανύσουν από το 2011 μέχρι τη συνταξιοδότησή τους. Το πρώτο τμήμα θα υπολογίζεται με όσα ίσχυαν παλιά, ενώ το δεύτερο τμήμα θα υπολογίζεται με άθλιους συντελεστές αναπλήρωσης και με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του ασφαλιστικού βίου. Εννοείται πως για όσους πρωτοασφαλίστηκαν μετά το 2011 ισχύει ο νέος υπολογισμός.
Με βάση τα παραπάνω, αυτό που διέρρευσε δε σημαίνει απολύτως τίποτα. Ενας σημερινός σαραντάρης έχει κάποια ένσημα μέχρι το 2011 και σίγουρα θα έχει και μετά το 2011. Σε τι ακριβώς αναφέρεται η σύνδεση των παροχών με τις εισφορές, αν έχουν μεταξύ 4.500 και 6.000 ένσημα; Αν δε δούμε νομοθετική διάταξη δεν μπορούμε να κάνουμε κανένα σχόλιο. Μπορούμε, όμως, με απόλυτη βεβαιότητα να πούμε πως σχεδιάζουν να ρίξουν κι άλλο τις συντάξεις. Ιδιαίτερα το πρώτο τμήμα, αυτό που αφορά το διάστημα που διανύθηκε στην ασφάλιση μέχρι το 2011. Και ο προσανατολισμός θα είναι κυρίως στους εργαζόμενους στο στενό και ευρύτερο δημόσιο τομέα, οι οποίοι έχουν 300 ένσημα το χρόνο. Γιατί στον ιδιωτικό τομέα λίγοι έχουν σταθερή εργασία για πολλά χρόνια.
4. Η κυβέρνηση δεσμεύεται να επανασχεδιάσει το ΕΚΑΣ, λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική οικονομική και περιουσιακή κατάσταση του συνταξιούχου. Θα προηγηθεί ειδική αναλογιστική μελέτη που θα είναι έτοιμη έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2015 και οι αλλαγές θα νομοθετηθούν τον Απρίλιο του ίδιου χρόνου.
Τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας της μείωσης των συντάξεων, κάποιοι χαμηλοσυνταξιούχοι κατάφεραν να «τρυπώσουν» στο σύστημα του ΕΚΑΣ και να παίρνουν αυτό το άθλιο βοήθημα. Επεσε το ετήσιο εισόδημά τους, οπότε είχαν τις προϋποθέσεις για να πάρουν το ΕΚΑΣ. Θα κατεβάσουν, λοιπόν, πιο κάτω τα εισοδηματικά όρια, ώστε να αποκλείσουν αρκετές δεκάδες χιλιάδες χαμηλοσυνταξιούχους και το κρατικό κονδύλι που διατίθεται για το ΕΚΑΣ να είναι μέσα στα μνημονιακά όρια.
Αυτά τα τέσσερα σημεία που περιλαμβάνονται στο e-mail της κυβέρνησης προς την τρόικα είναι καθαρά ενδεικτικά. Ο νέος αντιασφαλιστικός νόμος θα τα εξειδικεύσει και θα προσθέσει πολλά ακόμη, όπως γίνεται με κάθε αντιασφαλιστικό νόμο. Αν τα σχολιάζουμε είναι για να δείξουμε την κατεύθυνση και να χτυπήσουμε το καμπανάκι.
Δε θα κουραστούμε να επαναλαμβάνουμε πως η εργατική τάξη πρέπει να αξιολογήσει την πείρα από τη διαρκή μάχη οπισθοφυλακών που δίνει μέχρι τώρα. Κάθε φορά διαπραγματεύεται το πακέτο των ασφαλιστικών δικαιωμάτων που θα της κόψουν. Για να μπορέσει να αντεπιτεθεί πρέπει να έχει καθαρό προγραμματικό μπούσουλα. Κι ένας τέτοιος μπούσουλας δεν μπορεί να υπάρξει παρά μόνο αν στηριχτεί σε ένα βασικό εργατικό «δόγμα»: πλήρης ασφάλιση για όλους και πλήρης χρηματοδότησή της από τους καπιταλιστές και το αστικό κράτος.
