Καταρχάς, κομμένο το παραμυθάκι με τους «σοφούς» που τους μαζεύει το κράτος από καιρού εις καιρόν σε μια επιτροπή, για να κάνουν τη δουλειά της ιδεολογικής προετοιμασίας για μια αντιλαϊκή επίθεση. Οι τύποι αυτοί δεν είναι καν «σοφοί», με την έννοια που έχει αυτή η λέξη στην ελληνική γλώσσα. Συχνά δεν είναι ούτε καν τεχνοκρατικά επαρκείς για να επεξεργαστούν ένα θέμα. Στη δημόσια διοίκηση υπάρχουν στελέχη με μεγαλύτερη τεχνοκρατική επάρκεια και γνώση των αντικειμένων. Οι «σοφοί» είναι κατασκευάσματα της αστικής πολιτικής και της αστικής μιντιοκρατίας. Είναι άνθρωποι ειδικών αποστολών, που το ανύπαρκτο κύρος τους αντικαθίσταται από ένα κατασκευασμένο κύρος.
Το σημειώνουμε εισαγωγικά, για να μην «ψαρώσει» κανένας εργάτης, κανένας εργαζόμενος απ' όσα ακούγονται για το πόρισμα της «επιτροπής σοφών» για το Ασφαλιστικό. Πρόκειται για ένα προχειρογράφημα 30 σελίδων, το οποίο αναμασά γενικές αρχές της νεοφιλελεύθερης προσέγγισης για την Ασφάλιση (χωρίς να τη συνοδεύει το επίθετο Κοινωνική). Οποιος γνωρίζει το Ασφαλιστικό και τις θεωρίες που προτείνονται γελάει μ' αυτό που παρουσιάζεται ως πόρισμα των «σοφών». Υπήρξαν άλλες ανάλογες επιτροπές στο παρελθόν που έκαναν πολλή περισσότερη δουλειά. Τούτοι 'δω δεν παρουσιάζουν ούτε καν έναν πίνακα, κάτι που να μοιάζει με αναλογιστική μελέτη. Παρουσιάζουν τη νεοφιλελεύθερη θεωρία και από κάτου βάζουν λίστες με «πλεονεκτήματα» και «μειονεκτήματα», λες και γράφουν διαγώνισμα στη Γ' Λυκείου.
Ιδεολογική εμπροσθοφυλακή
Τη δουλειά τους όμως την έκαναν. Στον περίπου ένα μήνα που λειτουργούν (τον Αύγουστο ήταν σε διακοπές και ο Σεπτέμβρης κύλησε με εκλογές), τα ΜΜΕ δημιούργησαν το απαραίτητο σασπένς, έτσι που να φαίνεται σαν να περιμένουμε όλοι με αγωνία το μεγαλοφυές πόρισμα που θα βγάλουν οι «σοφοί». Ετσι, αυτός ο αχταρμάς νεοφιλελεύθερων ιδεών, χωρίς καμιά επιστημονική τεκμηρίωση, παρουσιάζεται σαν η λύση ή έστω η κατεύθυνση της λύσης.
Αυτό ακριβώς ήθελε ο Κατρούγκαλος. Να χρησιμοποιήσει τους «σοφούς» ως ιδεολογική εμπροσθοφυλακή στον πόλεμο που θα εξαπολύσει η συγκυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου σε λίγες μέρες. Τα επιτελεία δούλευαν παράλληλα, πάνω σ' ένα κοινό πλαίσιο. Οι «σοφοί» έφτιαξαν μια προπαγανδιστική ιδεολογική βάση, ενώ το επιτελείο του Κατρούγκαλου, σε συνεργασία με τα τεχνικά κλιμάκια της τρόικας ετοιμάζουν (αν δεν έχουν ήδη έτοιμο) το νομοσχέδιο. Αν κανείς δοκίμαζε να μετατρέψει σε νομοσχέδιο την ιδεολογική βάση που προτείνουν οι «σοφοί», θα χρειαζόταν μήνες τεχνοκρατικής δουλειάς. Ο Κατρούγκαλος πολύ σύντομα θα παρουσιάσει νομοσχέδιο. Αυτό σημαίνει ότι το νομοσχέδιο είναι έτοιμο και το πολύ να απομένουν κάποιες πινελιές.
Ο ρόλος των «σοφών» ως αντιασφαλιστικής ιδεολογικής εμπροσθοφυλακής αποκαλύφθηκε και από το γεγονός ότι ο Κατρούγκαλος έσπευσε να υιοθετήσει την πρότασή της, δηλώνοντας ότι «θα εισηγηθεί στην κυβέρνηση» να την προωθήσει «ως βάση του κοινωνικού διαλόγου». Παρακάτω θα δούμε τι ακριβώς υιοθετεί.
Απροκάλυπτοι (1)
Για την ποιότητα του πορίσματος των «σοφών» αρκεί μόνο ένα παράδειγμα. Το πρώτο κεφάλαιο του πορίσματος έχει τίτλο «Το ελληνικό συνταξιοδοτικό σύστημα δεν είναι βιώσιμο». Τι φταίει και δεν είναι βιώσιμο; Φταίει το ότι «αναπτύχθηκε με αποσπασματικό τρόπο και κάτω από την πίεση συνδικαλιστικών και επαγγελματικών οργανώσεων». Δε διστάζουν να πουν ότι φταίνε οι… υψηλές συντάξεις: «Αποκρύπτοντας την τελική επιβάρυνση, οι συντάξεις έπαιξαν καίριο ρόλο στο πελατειακό σύστημα της μεταπολιτευτικής περιόδου. Αποτέλεσμα, η επίμονη τάση της διόγκωσης δαπανών που τροφοδότησε διαρθρωτικά ελλείμματα, ακόμα και πριν το τέλος της δεκαετίας του ‘80».
Μιλούν για την αύξηση της ανεργίας στη διάρκεια της κρίσης, που μειώνει τα έσοδα, αλλά όσο και να ψάξεις το κείμενο δε θα βρεις ούτε μια αναφορά στην πολύχρονη ληστεία των ασφαλιστικών ταμείων από το κράτος, που άρπαζε τα αποθεματικά τους και τα μετέτρεπε σε θαλασσοδάνεια προς τους καπιταλιστές ή κάλυπτε τα ελλείμματα του προϋπολογισμού. Κι αυτοί οι άνθρωποι θέλουν να λέγονται επιστήμονες και μάλιστα σοφοί!
Ο Κατρούγκαλος το 'πιασε αυτό και προσπάθησε να τα μπαλώσει. Μίλησε για αποθεματικά που «ληστεύτηκαν επί δεκαετίες από την τακτική του παλαιοκομματισμού να μην αξιοποιεί τις καταθέσεις έντοκα» και για «την τελευταία καταλήστευση των αποθεματικών με το PSΙ». Και πώς θα διορθωθεί αυτό; Οχι, φυσικά, επιστρέφοντας στα Ταμεία τα κλεμμένα αποθεματικά τους, αλλά… εφαρμόζοντας την πρόταση των «σοφών» για «ενιαίους κανόνες σε όλους»! Δηλαδή, η ληστεία παραγράφεται και οι ασφαλισμένοι -εργαζόμενοι και συνταξιούχοι- θα πληρώσουν το μάρμαρο, με την επιβολή ενός ακόμη πιο ληστρικού ασφαλιστικού καθεστώτος πείνας.
Απροκάλυπτοι (2)
Ενα δεύτερο στοιχείο που δείχνει για τι απροκάλυπτους λακέδες του κεφαλαίου μιλάμε είναι το δήθεν ενδιαφέρον τους για τους νέους, που θα βγουν στο μέλλον στη σύνταξη. Επειδή δεν πρέπει να αδικηθούν οι μελλοντικοί συνταξιούχοι -λένε- θα πρέπει να χτυπηθούν άγρια οι ήδη συνταξιούχοι, ώστε να υπάρχουν ενιαίοι κανόνες για όλους.
Ξέρετε τι προβλέπεται για τους νέους εργαζόμενους στον αντιασφαλιστικό νόμο του Λοβέρδου 3863/2010, στο άρθρο 3; Με 15 (πλήρη εννοείται) χρόνια ασφάλισης, ποσοστό αναπλήρωσης 12%. Με 20 χρόνια ασφάλισης, ποσοστό αναπλήρωσης 18,4%. Με 35 χρόνια ασφάλισης, ποσοστό αναπλήρωσης 46%. Με 39 χρόνια ασφάλισης, ποσοστό αναπλήρωσης 55%. Αυτό είναι το μέλλον που έχουν προδιαγράψει στους νέους εργαζόμενους, που μπήκαν στην ασφάλιση από το 2011.
Κι όμως, θεωρούν ότι οι αντιασφαλιστικοί νόμοι του 2010 δεν έλυσαν το πρόβλημα, γιατί είναι… γενναιόδωροι προς τους συνταξιούχους! Γιατί δεν αποδίδουν άμεσα στο σύστημα. Ναι μεν έλυσαν το πρόβλημα της «μακροχρόνιας βιωσιμότητας», «δεδομένου ότι οι αναμενόμενες δαπάνες συντάξεων ως ποσοστό του ΑΕΠ το 2050 συρρικνώθηκαν δραστικά», όμως «δεν λειτούργησαν στην κρίση», δεδομένου ότι δεν έκοψαν δραστικά τις υπάρχουσες συντάξεις και έτσι το κράτος αναγκάστηκε να κάνει διαδοχικά έκτακτα πετσοκόμματα. Γι' αυτό προτείνουν οι νέοι κανόνες, που θα είναι χειρότεροι απ' αυτούς του 2010, να ισχύσουν για νέους και παλιούς. Δηλαδή, αντί το κράτος να κάνει έκτακτα πετσοκόμματα στις συντάξεις, να τις κόψει μια κι έξω και να τελειώνει.
Πίσω από το υποκριτικό ενδιαφέρον τους για τους νέους κρύβεται το καπιταλιστικό βαμπίρ που θέλει να ρουφήξει πολύ περισσότερο αίμα από τους ήδη συνταξιούχους, όπως θα δούμε αναλυτικότερα.
Ατομική η ασφάλιση
Αν έπρεπε να κλείσουμε σε έναν όρο την πρόταση των «σοφών», θα λέγαμε ότι προτείνουν τη μετατροπή της Κοινωνικής Ασφάλισης σε ατομική ασφάλιση. Κάνουν ένα βήμα παραπέρα από το σύστημα του υπολογισμού των εισφορών ολόκληρου του ασφαλιστικού βίου, που θέσπισαν οι αντιασφαλιστικοί νόμοι του 2010 και εισηγούνται τη δημιουργία «ατομικών λογαριασμών» για κάθε ασφαλισμένο, οι οποίοι θα τηρούνται με ένα σύστημα «νοητής κεφαλαιοποίησης», όπως το λένε. Πρόκειται για τον τρόπο που λειτουργεί η ιδιωτική ασφάλιση. Κι είναι πραγματικά γελοίος ο τρόπος με τον οποίο προσπαθούν να υποστηρίξουν ότι είναι κάτι άλλο από την ιδιωτική ασφάλιση. Ποιες διαφορές βρίσκουν; Οτι τους όρους κεφαλαιοποίησης θα τους βάζει το κράτος και όχι η αγορά (!) και ότι ο ασφαλισμένος δεν έχει ρίσκο! Λες και οι συνεχείς επεμβάσεις που κόβουν τις συντάξεις δεν είναι ρίσκο!
Οι «σοφοί» δε διστάζουν να πουν κάτι που μόνο οι «αγρίως νεοφιλελεύθεροι» υποστηρίζουν. Οτι η ασφάλιση είναι ατομική υπόθεση. Γι' αυτό και δεν έχει σημασία να μπουν αυξημένα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης. Οποτε θέλει ο καθένας φεύγει και παίρνει ό,τι έχει ο «κουμπαράς» του στο ασφαλιστικό σύστημα!
Ο Κατρούγκαλος, που το παίζει μάγκας και αριστερός, επιστράτευσε άλλο γελοίο επιχείρημα: «Πράγματι ένα σύστημα νοητής κεφαλαιοποίησης μόνο του αποτελεί την επιτομή της νεοφιλελεύθερης λογικής, γιατί ουσιαστικά προσομοιώνει ένα κεφαλαιοποιητικό σύστημα. Σαν να βάζαμε τα λεφτά μας σε μια ιδιωτική εταιρία. Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο όμως δεν προτείνει η επιτροπή, αποκλειστικά και μόνο ένα σύστημα NDC, αλλά προβλέπει ένα υβριδικό σύστημα που συνδυάζει εθνική σύνταξη και σύστημα νοητής κεφαλαιοποίησης».
Η επιτροπή, όμως, προτείνει η λεγόμενη εθνική σύνταξη να δίνεται με οικονομικά και περιουσιακά κριτήρια. Δηλαδή δε θα την παίρνουν όλοι, αλλά μόνο οι εντελώς εξαθλιωμένοι, χωρίς μάλιστα να προσδιορίζεται το επίπεδο της εξαθλίωσης. Ο κουτοπόνηρος Κατρούγκαλος εμφανίστηκε να διαφωνεί σ' αυτό το σημείο με την επιτροπή, λέγοντας ότι η προσωπική του (όχι ακόμα κυβερνητική) άποψη είναι η λεγόμενη εθνική σύνταξη «να δίνεται χωρίς εισοδηματικά κριτήρια».
Τον χαρακτηρίζουμε κουτοπόνηρο, γιατί τα εισοδηματικά κριτήρια στην καταβολή της εθνικής σύνταξης ισχύουν ήδη. Τα προβλέπουν οι αντιασφαλιστικοί νόμοι του 2010. Συγκεκριμένα, ο Ν. 3863/2010 (άρθρο 2.2.Β) και ο Ν. 3865/2010 (άρθρο 3.3) προβλέπουν συγκεκριμένα κριτήρια για την καταβολή της βασικής σύνταξης (τώρα θέλουν να τη μετονομάσουν σε εθνική), που όσοι δεν τα πληρούν δεν την παίρνουν. Αρα, οι «σοφοί» είναι μέσα στην ήδη ισχύουσα φιλοσοφία, ενώ ο Κατρούγκαλος παίζει προπαγανδιστικά παιχνιδάκια.
Ερχεται λεπίδι
Η θέσπιση ενός τέτοιου συστήματος για όσους μπουν στην ασφάλιση από 1.1.2016 θα απέδιδε μετά από τουλάχιστον 15 χρόνια. Ομως το σύστημα επείγεται να πετσοκόψει άμεσα τις συντάξεις των ήδη συνταξιούχων και τις συντάξεις αυτών που θα βγαίνουν στη σύνταξη από τώρα και μετά. Ετσι, οι «σοφοί» μπαίνουν μπροστά για να προτείνουν την «ουσιαστική ενοποίηση του υπάρχοντος καθεστώτος κοινωνικής ασφάλισης με θέσπιση ενιαίων κανόνων για παλαιούς και νέους ασφαλισμένους και ανακαθορισμό των συντάξεων των ήδη συνταξιούχων».
Πρόκειται για υλοποίηση της κατεύθυνσης που υποδείκνυε ο ΣΥΡΙΖΑ με την πρόταση των 13 σελίδων που υπέβαλε ο ίδιος ο Τσίπρας στην τρόικα στις 22 του περασμένου Ιούνη, για να περιληφθεί στη συνέχεια σε όλα τα μνημονιακά κείμενα. Γι' αυτό και ο Κατρούγκαλος έδωσε ιδιαίτερο βάρος σ' αυτό ειδικά το σκέλος του πορίσματος.
Οπως είπε, «όλες οι μεταρρυθμίσεις του ασφαλιστικού είχαν τον χαρακτήρα ότι θέλουν να στείλουν τον λογαριασμό σε κάποια επόμενη γενιά. Πριν από το ’93 – μετά το ’93, πριν το 2011 – μετά το 2011. Εγώ προσωπικά υποστηρίζω έντονα την πρόταση της Επιτροπής για ενιαίους κανόνες στο συνταξιοδοτικό. Ενιαίους κανόνες αναπλήρωσης, ενιαίους κανόνες εισφορών, ενιαίοι κανόνες για το δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, ενιαίοι κανόνες για όλους». Απαντώντας σε δημοσιογραφική ερώτηση, το είπε κυνικά: «Η μεταρρύθμιση πρόκειται να εφαρμοστεί αμέσως εφόσον έχουμε σκοπό να αποτελέσει και συνολικό εναλλακτικό ισοδύναμο των μνημονιακών υποχρεώσεων».
Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι θα πέσει άγριο λεπίδι στους ήδη συνταξιούχους και σ' αυτούς που θα βγαίνουν από τώρα και μετά στη σύνταξη. Θα έρθουν να μας πουν ότι δεν κάνουν πετσοκόμματα, όπως έκαναν οι προηγούμενοι, αλλά «θεσπίζουν ενιαίους κανόνες» για όλους τους συνταξιούχους! Δηλαδή, θα βαφτίσουν τα πετσοκόμματα… ασφαλιστική μεταρρύθμιση. Δεν είναι καθόλου εύκολο να κάνουν «ανακαθορισμό» των υπαρχουσών συντάξεων. Οι υπηρεσίες των Ταμείων θα χρειάζονταν χρόνια για να επανυπολογίσουν κάθε σύνταξη με νέους κανόνες. Το πιθανότερο είναι ότι για τους ήδη συνταξιούχους θα βρουν ένα τρόπο για πετσόκομμα, ενώ θα χτυπήσουν άγρια το ύψος της σύνταξης που θα παίρνει όποιος θα βγαίνει στη σύνταξη από 1.1.2016. Ο μηχανισμός εφαρμογής δεν έχει σημασία, σημασία έχει το λεπίδι που θα πέσει.
Ταξικό αίτημα
Υπάρχουν και άλλα θέματα στην προκλητική νεοφιλελεύθερη πρόταση των «σοφών» που μπορούμε να σχολιάσουμε, όμως ο χώρος δεν το επιτρέπει. Κλείνουμε με τη βασικότερη, κατά τη γνώμη μας, επισήμανση.
Η ντόπια και ξένη κεφαλαιοκρατία, με όργανο το κράτος της και τους σημερινούς διαχειριστές του (ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ) ανακοινώνει την κατάργηση της Κοινωνικής Ασφάλισης και τη μετατροπή της σε ατομική. Αντιμετωπίζει τους παραγωγούς του κοινωνικού πλούτου σαν παρίες, οι οποίοι παρασιτούν σε βάρος του κράτους! Οι «σοφοί» διατυπώνουν ωμά το νεοφιλελεύθερο δόγμα και η κυβέρνηση το υιοθετεί.
Είναι αναγκαίο η εργατική τάξη να διατυπώσει το δικό της ταξικό δόγμα και ν' αγωνιστεί γι' αυτό: εμείς, οι παραγωγοί του κοινωνικού πλούτου, απαιτούμε πλήρη ασφάλιση για όλους και πλήρη χρηματοδότησή της από τους καπιταλιστές και το κράτος τους.
