Η θεία από την Πρέβεζα ν’ αρπάξει τη βρεγμένη σανίδα…

Το θέμα πέρασε στο ντούκου, καθώς αντιμετωπίστηκε σαν ένα από τα κρύα καλαμπούρια που λέει ο Τσακαλώτος σε κάθε δημόσια εμφάνισή του (είτε στη Βουλή, είτε σε συνεντεύξεις, είτε στα non paper που εκδίδει). Δεν είναι όμως καλαμπούρι. Μέσα από το καλαμπούρι ο Τσακαλώτος περιέγραψε την προσχώρηση του ΣΥΡΙΖΑ στη νεοφιλελεύθερη αντίληψη για την Κοινωνική Ασφάλιση. Βέβαια, η προσχώρηση έχει ήδη γίνει στην πράξη με τον νόμο Κατρούγκαλου. Ο Τσακαλώτος, που ανήκει στην… αριστερή πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ και αυτομοστράρεται ως μαρξιστής (τρομάρα του), ήρθε να δώσει και το ιδεολογικό επίχρισμα, εκφράζοντας τη συμφωνία του με τη λογική του ΔΝΤ! Επειδή την ίδια θεωρία παρουσίασε (με το δικό της απαράμιλλο τρόπο) και η βουλευτίνα του ΣΥΡΙΖΑ Εύη Καρακώστα, είμαστε σίγουροι ότι στους βουλευτές γίνονται σεμινάρια με αντικείμενο: «Το συνταξιοδοτικό μοντέλο ήταν λάθος. Εδινε υψηλές συντάξεις, μέσω των οποίων καλύπτονταν οικονομικές ανάγκες όχι των ίδιων των συνταξιούχων, αλλά των συγγενών τους. Γι' αυτό οι συντάξεις πρέπει να μειωθούν και οι ανάγκες των συγγενών των συνταξιούχων να καλύπτονται από την κοινωνική πολιτική»!
 
Συνεντευξιαζόμενος στις 3 Μάη στο κομματικό ραδιόφωνο (Ρ/Σ «Κόκκινο») και αναφερόμενος στο προ-νομοθετημένο νέο πετσόκομμα των συντάξεων (αυτών που έχουν εκδοθεί πριν από τον νόμο Κατρούγκαλου), ο Τσακαλώτος είπε:
 
«Να δώσω μόνο ένα δίκιο στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για να γίνει σοβαρή συζήτηση και να μην κοροϊδεύουμε τον κόσμο. Τι έλεγα εγώ παλιά; Πήγαινα στους Ευρωπαίους και τους έλεγα “Δεν μπορείτε να κόψετε τις συντάξεις. Γιατί δεν μπορείτε να κόψετε τις συντάξεις; Διότι η θεία μου η τάδε στην Πρέβεζα βοηθάει το άνεργο παιδί της, βοηθάει τα εγγόνια της στο φροντιστήριο, βοηθάει το άλλο παιδί της στο νοίκι που είναι στην Αθήνα“ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έλεγε ότι πρέπει να φτιά-ξετε κι ένα κοινωνικό κράτος. Δηλαδή δεν είναι σωστό η σύνταξη της γιαγιάς να μην είναι για τη γιαγιά και να πηγαίνει σε όλη την υπόλοιπη οικογένεια. Μπορεί βεβαίως να είναι ένα χαρτζιλίκι, αλλά δεν μπορεί να πληρώνει η γιαγιά το νοίκι των παιδιών της. Αρα πρέπει να φτιάξετε κι ένα κοινωνικό κράτος το οποίο έχει και μη χρηματικές δαπάνες. Δηλαδή το “Βοήθεια στο σπίτι“ είναι μια μη χρηματική δαπάνη που όμως βοηθάει πολύ. Αρα η δική μας γραμμή ήταν ότι δεν ήταν σωστό να κοπούν οι συντάξεις. Προσπαθήσαμε να κρατήσουμε και ειδικά το υπουργείο Εργασίας το μίνιμουμ στη διαπραγμάτευση αλλά συγχρόνως σταδιακά να χτίσουμε και ένα κοινωνικό κράτος, δηλαδή αυτό που έκανε το υπουργείο Εργασίας για τα επιδόματα στα παιδιά, η συζήτηση που υπάρχει για επίδομα στα νέα ζευγάρια, είτε για νοίκι είτε αν έχουν πάρει σπίτι με δάνειο που πληρώνουν. Είναι σημαντικά αυτά. Αρα να κοιτάξουμε όλη την εικόνα.
 
Βεβαίως είναι ένα θέμα οι συντάξεις, βεβαίως έχουν κοπεί, βεβαίως σε μερικούς ανθρώπους έχουν κοπεί παραπάνω από ό,τι πρέπει, πολύ παραπάνω, αλλά δεν μπορεί όμως να ξοδεύουμε σχεδόν όσο ξοδεύουν ως ποσοστό για τις συντάξεις άλλες χώρες και πιο προωθημένες χώρες από εμάς και να μην πληρώνουμε σχεδόν τίποτε στις άλλες δαπάνες που χρειάζεται».
 
♦ Το πρώτο που πρέπει να επισημανθεί είναι ο ισχυρισμός του Τσακαλώτου ότι οι συντάξεις στην Ελλάδα είναι ψηλές! Δεκαετίες τώρα το ίδιο παραμύθι. Σ' αυτό το παραμύθι στηρίχτηκαν όλες οι αντιασφαλιστικές ανατροπές. Οι συντάξεις που έπαιρνε η πλειοψηφία της εργατικής τάξης (συντάξεις ΙΚΑ) ήταν πάντοτε συντάξεις πείνας (πλην ελάχιστων περιπτώσεων στελεχών επιχειρήσεων ή ειδικευμένων εργατών που είχαν πολλά χρόνια στην ίδια δουλειά). Κι όμως, τις χαρακτήριζαν υψηλές. Από το 1986, όταν το ΙΚΑ για πρώτη φορά εμφάνισε έλλειμμα στον προϋπολογισμό του, άρχισε η σχετική φιλολογία για τις «μεγάλες συντάξεις» που «παραβιάζουν την αρχή της ανταποδοτικότητας». Για τα κλεμμένα αποθεματικά του Ταμείου, καμιά συζήτηση. Ούτε για την εισφοροδιαφυγή και την εισφοροκλοπή και όλες τις άλλες «αφαιμάξεις» που επί δεκαετίες υφίστατο το ασφαλιστικό ταμείο των εργατών. Στη συνέχεια, με αρχή το 1990, άρχισαν οι διαδοχικές αντιασφαλιστικές ανατροπές (νόμος Σουφλιά, νόμος Σιούφα, νόμος Ρέππα, νόμος Πετραλιά και πάει λέγοντας). Μέχρι που φτάσαμε στο 2010 και στην έναρξη της μνημονιακής περιόδου. Οι νόμοι Λοβέρδου και Παπακωνσταντίνου έφεραν για πρώτη φορά μια ριζική ανατροπή, με το χωρισμό της σύνταξης σε «εθνική» και «ανταποδοτική». Στην ίδια ακριβώς φιλοσοφία στηρίχτηκε και ο νόμος Κατρούγκαλου, που έδωσε τη χαριστική βολή στην Κοινωνική Ασφάλιση.
 
♦ Το δεύτερο που πρέπει να επισημανθεί είναι η σκόπιμη σύγχυση που σπέρνει ο Τσακαλώτος ανάμεσα στο συνταξιοδοτικό δικαίωμα και στον τρόπο με τον οποίο ο συνταξιούχος δαπανά τη σύνταξή του. Είναι μια θεωρία που αναπτύχθηκε στα χρόνια των Μνημονίων και υποστηρίζει ότι οι συνταξιούχοι δαπανούν μεγάλο μέρος της σύνταξής τους για να βοηθήσουν τα παιδιά και τα εγγόνια τους. Αρα -λέει αυτή η πρόστυχη θεωρία- η σύνταξη είναι μεγάλη. Τους φτάνει για να ζήσουν και για να βοηθάνε και τις οικογένειές τους! Και λέγεται αυτό κατά τη μνημονιακή περίοδο, όταν όλες οι συντάξεις, ακόμα και οι χαμηλές, υπέστησαν βίαια πετσοκόμματα (άμεσα και έμμεσα)!
 
Οταν ένας συνταξιούχος διαθέτει μεγάλο μέρος της άθλιας σύνταξής του για να βοηθά την οικογένειά του, δε σημαίνει ότι έχουμε υψηλές συντάξεις, αλλά ότι είναι τέτοια η κοινωνική αθλιότητα (ανεργία, φορομπηξία, πετσόκομμα μισθών), που πολλές εργατικές οικογένειες δεν μπορούν να ζήσουν αν δεν τσοντάρουν ο παππούς και η γιαγιά από την άθλια σύνταξή τους. Ο Τσακαλώτος έχει το θράσος να χαρακτηρίζει το μοίρασμα της αθλιότητας ανάμεσα στα μέλη των εργατικών οικογενειών… συνταξιοδοτική ευμάρεια. Πρόκειται για μια άκρως αντιδραστική, σχεδόν φασιστική αντίληψη, ανάλογη της θεωρίας «υπάρχει ακόμα λίπος» ή της θεωρίας «γεμάτες είναι οι καφετέριες από άνεργους νέους, άρα οι γονείς τους έχουν λεφτά και τους δίνουν για καφέ».
 
♦ Ακόμα πιο πρόστυχη είναι η θεωρία που πλασάρει ο Τσακαλώτος, ότι οι συντάξεις είναι ψηλές και καλώς μειώνονται, φτάνει να χτιστεί «κοινωνικό κράτος». Καταρχάς, πρέπει να τονιστεί ότι στη γλώσσα της αστικής δημοσιολογίας «κοινωνικό κράτος» ονομαζόταν το ασφαλιστικό σύστημα. Τα υπόλοιπα («βοήθεια στο σπίτι» κτλ.) ονομάζονταν «κράτος πρόνοιας». Και γινόταν ένας διαχωρισμός ανάμεσα στα δύο «κράτη». Το «κοινωνικό κράτος» θεωρούνταν ότι είχε ανταποδοτικό χαρακτήρα και χρηματοδοτούνταν σε καθορισμένη αναλογία συμμετοχής από τους εργαζόμενους, τους καπιταλιστές εργοδότες και τον κρατικό προϋπολογισμό. Η ύπαρξη του «κοινωνικού κράτους» οριοθετούσε και τη λεγόμενη «μεσαία τάξη», δηλαδή εργαζόμενους με λίγο-πολύ σταθερή εργασία, υπό καθεστώς συλλογικών συμβάσεων, η οποία χρηματοδοτούσε και την Ασφάλισή τους. Αντίθετα, το «κράτος πρόνοιας» χρηματοδοτούνταν από τον κρατικό προϋπολογισμό και αφορούσε τους πολύ φτωχούς, αυτούς που δεν είχαν ασφάλιση, τους «ναυαγούς» αυτής της κοινωνίας, προστατεύοντάς τους από την απόλυτη εξαθλίωση.
 
Δε θυμόμαστε στο παρελθόν να έγινε αυτή η σκόπιμη σύγχυση που επιχειρεί ο Τσακαλώτος. Ισχυρίζονταν πάντοτε ότι οι συντάξεις είναι υψηλές (τις απέδιδαν μάλιστα στις «συντεχνιακές πιέσεις» και το «πελατειακό κράτος»), αλλά δεν ασχολούνταν με το πού ξοδεύει τη σύνταξη ο συνταξιούχος, αν πηγαίνει εκδρομές ή αν πληρώνει τα φροντιστήρια των εγγονιών του. Ελεγαν απλώς ότι το ασφαλιστικό σύστημα είναι μη βιώσιμο, «μη ανταποδοτικό», γι' αυτό και πρέπει να κοπούν οι συντάξεις. Και τις έκοβαν. Οχι βέβαια στο βαθμό που τις πετσόκοψαν οι μνημονιακές κυβερνήσεις, με χαριστική βολή το νόμο Κατρούγκαλου και την προ-νομοθέτηση ενός βάρβαρου πετσοκόμματος (σε ποσοστό 18%) των συντάξεων που εκδόθηκαν πριν από τον νόμο Κατρούγκαλου (γράφουμε σχετικά στη σελίδα 7).
 
Αν δεχτούμε αυτή την πρόστυχη θεωρία, τότε θα ξεχάσουμε τη σύνταξη ως δικαίωμα και θ' αρχίσουμε ν' ασχολούμαστε με τα υποκατάστατά της (το ενοίκιο των παιδιών, το φροντιστήριο των εγγονών κτλ.). Σ' αυτή την παγίδα θέλει να μας ρίξει ο Τσακαλώτος. Γι' αυτό και ως κουτοπόνηρος αγγλοσάξονας έφτιαξε το μύθο της θείας του από την Πρέβεζα. Για να μας πει ότι καλώς πετσοκόπηκαν οι συντάξεις, γιατί τώρα έχουν έρθει στα «κανονικά» τους επίπεδα, στα επίπεδα που υπαγορεύει η «ανταποδοτικότητα». Οσο για τα οικογενειακά έξοδα που με τη σύνταξή της κάλυπτε η θεία του, αυτά τα αναλαμβάνει σιγά-σιγά το κράτος. Εύκολα μπορεί να του τρίψει κανείς στη μούρη όλο αυτό το «κοινωνικό κράτος», που δεν είναι παρά κάποια άθλια επιδόματα που χορηγούνται με κριτήριο το επίπεδο του εισοδήματος και απευθύνονται στα εντελώς εξαθλιωμένα κοινωνικά στρώματα. Αν μπούμε, όμως, σε μια τέτοια συζήτηση, θα παγιδευτούμε σε μια κατεύθυνση διεκδίκησης περισσότερων κονδυλίων γι' αυτά τα άθλια προνοιακά επιδόματα. Θα μπούμε στη λογική του επαίτη, εγκαταλείποντας την ταξική λογική του εργαζόμενου που διεκδικεί αυτά που δικαιούται.
 
Περιττεύει να πούμε ότι αυτή η θεωρία στηρίζεται και στο γνωστό αντιδραστικό δόγμα «διαίρει και βασίλευε». Ποιος φταίει για τα ανύπαρκτα ή χαμηλά επιδόματα ανεργίας, για την ανύπαρκτη ή χαμηλή επιδότηση ενοικίου κτλ.; Φταίνε οι ψηλές συντάξεις! Αρα, οι νέοι πρέπει να ζητήσουν από τους συνταξιούχους να το βουλώσουν και να στηρίξουν (οι νέοι) τα πετσοκόμματα των συντάξεων.