Η κρίση σφίγγει τον ευρωπαϊκό καπιταλισμό, το κεφάλαιο αυξάνει την πίεση πάνω στις κυβερνήσεις του για λήψη μέτρων που θα αυξήσουν το βαθμό εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης κι αυτές είναι αναγκασμένες να υπακούσουν, παραμερίζοντας δισταγμούς που έχουν να κάνουν με την ανάγκη τους για κοινωνική δημαγωγία. Το πολυδιαφημισμένο «ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο», αποτέλεσμα της πάλης της εργατικής τάξης καθ’ όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα, κατεδαφίζεται εκ θεμελίων.
Ενας ακόμη σταθμός σ’ αυτή τη διαδικασία ήταν οι αποφάσεις που πήραν τα χαράματα της περασμένης Τρίτης προς Τετάρτη οι υπουργοί Εργασίας των «27», αναφορικά με τον ανώτατο επιτρεπόμενο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας και το διαχωρισμό του χρόνου της εφημερίας σε ενεργή και ανενεργή περίοδο.
Κρατάει χρόνια αυτή η κολόνια. Η Βρετανία ήταν η εισηγήτρια του περιβόητου opt out στο χρόνο εργασίας. Να μπορεί, δηλαδή, ο καπιταλιστής-εργοδότης να συμφωνεί με τον εργαζόμενο, στο πλαίσιο ατομικής σύμβασης εργασίας, που ξέρουμε πολύ καλά ότι δεν αποτελεί προϊόν ελεύθερης βούλησης αλλά επιβάλλεται στον εργαζόμενο, την παράταση του εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας και πέρα από τις 48 ώρες. Από πολλές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανόμενων των ηγετριών δυνάμεων του γαλλογερμανικού άξονα, υπήρξαν αντιρρήσεις. Το 8ωρο κουβαλάει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό και δεν ήθελαν να τα βάλουν ευθέως μαζί του. Αλλωστε, στους καπιταλιστές είχε προσφερθεί η περιβόητη «διευθέτηση του χρόνου εργασίας», που κατά τη γνώμη των κυβερνήσεων προσέφερε την «ευελιξία» που χρειάζονταν. Οι καπιταλιστές, όμως, δεν αρκού-νται στη «διευθέτηση» και σε μια «ευελιξία» μέσα σε κάποια όρια (48ωρο εβδομαδιαίως). Θέλουν την απόλυτη ασυδοσία, την εξαφάνιση κάθε κανονικότητας στον ημερήσιο χρόνο εργασίας των εργαζόμενων, για να μπορούν να γεμίζουν κάθε πόρο του χρόνου εργασίας απομυζώντας υπεραξία.
Τώρα που η κρίση ξανασφίγγει απειλητικά τον παγκόσμιο καπιταλισμό και ο διεθνής μονοπωλιακός ανταγωνισμός οξύνεται, ήρθε η ώρα οι κυβερνήσεις να άρουν τις επιφυλάξεις και τις αντιρρήσεις τους και να προσφέρουν και αυτό το δώρο στους αχόρταγους καπιταλιστές.
Η απόφαση που πάρθηκε διατηρεί τυπικά το 48ωρο, ταυτόχρονα όμως εισάγει τη ρήτρα του opt out, σύμφωνα με την οποία το εβδομαδιαίο ωράριο μπορεί να καθοριστεί σε 60 ώρες, εκτός αν οι «κοινωνικοί εταίροι» αποφασίσουν διαφορετικά. Σ’ αυτή την περίπτωση, ο μόνος περιορισμός είναι να μεσολαβεί ανάμεσα σε δυο διαδοχικά ωράρια εργασίας χρόνος ανάπαυσης 11 ωρών. Μιλάμε, δηλαδή για ημερήσια εργασία μέχρι 13 ώρες, ήτοι 65ωρο σε 5ήμερη βάση ή 78ωρο σε 6ήμερη βάση!
Ορισμένες κυβερνήσεις, μεταξύ των οποίων και η ελληνική, προσπάθησαν να παρουσιάσουν ως επιτυχία την «κατοχύρωση» του 60ωρου, κρύβοντας ότι με συλλογική σύμβαση (και ξέρουμε καλά σε τι χάλι βρίσκονται τα ρεφορμιστικά συνδικάτα) μπορεί να φτάνουμε στο 65ωρο.
Η ελληνική κυβέρνηση μαζί με άλλες τέσσερις κυβερνήσεις επέλεξε το ρόλο του Πόντιου Πιλάτου, απέχοντας από την ψηφοφορία και αφήνοντας τους άλλους να αποφασίσουν. Η Πετραλιά, μάλιστα, σηκώθηκε και έφυγε 7 ώρες πριν την τελική απόφαση, προτιμώντας να ριλαξάρει στο μαγευτικό Λε Μαν. Είναι χαρακτηριστικό ότι αρχικά έκανε μόνο μια δήλωση στην οποία έλεγε ότι «πιθανότατα θα προχωρήσουμε σε αποχή από τη διαδικασία υιοθέτησης». Οταν όμως είδαν το θόρυβο που ξέσπασε στην Ελλάδα, αποφάσισαν να κινηθούν προπαγανδιστικά. Εκτός από το Ρουσόπουλο, που υποστήριξε την εκπληκτική άποψη ότι δεν καταψήφισαν αλλά επέλεξαν την αποχή για να μη χαλάσει το… μπλοκ (το μπλοκ των Πόντιων Πιλάτων), δελτίο Τύπου με καθυστέρηση 24 ωρών αναγκάστηκε να βγάλει και η Πετραλιά, στην οποία κατέληγε με τα εξής εξόχως προκλητικά: «Είμαστε μια ομάδα αυτή τη στιγμή, με τις άλλες τέσσερις χώρες, μια ομάδα σε θέση μάχης, που θα δώσουμε στα επόμενα στάδια. Μια μάχη, ώστε καμία Ευρωπαϊκή χώρα, να μην έχει το δικαίωμα να υπερβεί τις 48 ώρες εργασίας και να φτάσει σε μια οροφή των 60 ή 65 ωρών. Πρέπει να πω, ότι τα επόμενα βήματα είναι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Τίποτα λοιπόν δεν έχει κριθεί. Σε κάθε περίπτωση δεν πρόκειται να κάνουμε καμία έκπτωση στη θωράκιση και την ενίσχυση των δικαιωμάτων των εργαζομένων».
Σε ό,τι αφορά την Επιτροπή, όπου υποτίθεται ότι «θα συνεχιστεί η μάχη», η απάντηση είχε έρθει από το προηγούμενο βράδυ, αλλά η Φάνη παραθέριζε στην Ελβετία και δεν το πήρε χαμπάρι. Με ανακοίνωσή της η Κομισιόν χαιρέτισε την απόφαση του συμβουλίου, χαρακτηρίζοντάς την «βήμα προόδου προς μια κοινωνική Ευρώπη»! Δεν παρέλειψε να σημειώσει, ότι αυτή η απόφαση «ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες των κρατών-μελών για περισσότερη ευελιξία στις εργασιακές σχέσεις, κατά τρόπο ώστε εργοδότης και εργαζόμενος να μπορούν να αποφασίσουν από κοινού την παράταση του εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας»!
Τι μπορεί να ελπίζει κανείς από το Ευρωκοινοβούλιο, με τις γνωστές πλειοψηφίες και τα «λόμπι» των επιχειρήσεων; Συντηρητικοί και σοσιαλδημοκράτες έχουν αποδείξει, ότι ξέρουν να ομονοούν σε ζητήματα που αφορούν την «ανταγωνιστικότητα», δηλαδή τη δυνατότητα του ευρωπαϊκού κεφάλαιου να αποκομίζει το μέγιστο κέρδος. Τον απατηλό δρόμο του Ευρωκοινοβούλιου έδειξαν αμέσως και διάφοροι θεσμολάγνοι, όπως η Συνομοσπονδία Ευρωπαϊκών Συνδικάτων και η «δική μας» ΓΣΕΕ (Γ. Παναγόπουλος: «Αυτή η απαράδεκτη, αυθαίρετη και άδικη απόφαση δεν πρέπει να περάσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο»).
Ομως, η λογική της συνεχούς άμυνας, των συνεχών υποχωρήσεων, της αναζήτησης του μικρότερου κακού, των συμβιβασμών προς όφελος του κεφάλαιου, έχει οδηγήσει στη σημερινή κατάντια. Να καταργούν και τυπικά (γιατί ουσιαστικά το έχουν καταργήσει) το 8ωρο, μια κατάκτηση για την οποία τόσο εργατικό αίμα χύθηκε στους δυο προηγούμενους αιώνες, και οι «εκπρόσωποι» να απευθύνονται στο… Ευρωκοινοβούλιο, δηλαδή στα τσιράκια των καπιταλιστών.
Η εργατική τάξη πρέπει να ξανασηκώσει τις κόκκινες σημαίες. Δεν πάει άλλο με την καπιταλιστική βαρβαρότητα. Στη νέα υπόθεση πρέπει ν’ αντιτάξει ένα νέο Σικάγο. Επί πόσα χρόνια παραμένει στοιχειωμένο το αίτημα για 7ωρο-35ωρο; Καιρός να βγει στην πρώτη γραμμή. Για να υπάρχει ελπίδα, όμως, πρέπει να πάνε στη μπάντα τα πουλημένα τομάρια της εργατοπατερίας.
