Πλησιάζει μισός χρόνος που η παραγωγή στο εργοστάσιο της Ελληνικής Βιομηχανίας Οχημάτων (ΕΛΒΟ) έχει παγώσει, δεν υπάρχει διοίκηση και οι εργαζόμενοι παραμένουν απλήρωτοι για μήνες. Μετά από σαράντα χρόνια έντονης παραγωγικής δραστηριότητας, εξαιτίας της καταστροφικής πολιτικής που ακολούθησε τόσο ο ιδιώτης «επενδυτής» όσο και η διορισμένη από το δημόσιο διοίκηση, μια άλλοτε κραταιά βιομηχανία απειλείται με συρρίκνωση –ίσως και λουκέτο– προκειμένου να ικανοποιηθεί ένας ακόμη μνημονιακός όρος.
Στην διάρκεια των 40 ετών της λειτουργίας της η ΕΛΒΟ απετέλεσε το βασικό προμηθευτή οχημάτων του ελληνικού και του κυπριακού στρατού (αρμάτων μάχης, τζιπ, τεθωρακισμένων και φορτηγών), ενώ παράλληλα κατασκεύασε πλήθος πολιτικών οχημάτων (πυροσβεστικά, ασθενοφόρα, απορριμματοφόρα, βυτιοφόρα, φορτηγά, γεωργικά μηχανήματα κ.ά.) και ένα μεγάλο τμήμα αστικών λεωφορείων και τρόλεϊ για την κάλυψη των αναγκών των αστικών συγκοινωνιών της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας.
Το 2010, ο Ομιλος Μυτιληναίου εγκατέλειψε το μάνατζμεντ της ΕΛΒΟ, παρά τη συμβατική του υποχρέωση (η σύμβαση έληγε τον Αύγουστο του 2015), αφήνοντας την εταιρία με χρέος άνω των 110 εκατομμυρίων. Η διορισμένη από το υπουργείο Οικονομικών διοίκηση κατασπατάλησε ό,τι αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου έγιναν, εξοφλώντας μόνο τα χρέη που άφησε ο Ομιλος Μυτιληναίου και αδιαφορώντας για την παραγωγή, με αποτέλεσμα η εταιρία να μην μπορέσει να ολοκληρώσει παραγγελίες που ήδη είχε, ούτε να πάρει μέρος σε διαγωνισμούς. Σήμερα, κατ’ απαίτηση των δανειστών, η κυβέρνηση αποφάσισε να θέσει την ΕΛΒΟ υπό «ειδική εκκαθάριση», δηλαδή να ξεπουλήσει όσα περιουσιακά της στοιχεία μπορέσει, να μειώσει το προσωπικό και να συρρικνώσει την παραγωγική της ικανότητα, εξυπηρετώντας μ’ αυτό τον τρόπο τους ιδιώτες ανταγωνιστές της, ξένους και Ελληνες.
Στην περίπτωση της ΕΛΒΟ συνέβη ό,τι και με άλλες βιομηχανίες που πέρασαν κάποια στιγμή στο κράτος. Ιδρύθηκε ως θυγατρική της αυστριακής Stayer το 1972 και το 1987 πέρασε στο ελληνικό κράτος, με τους αυστριακούς να εξακολουθούν να εισπράττουν τα παχυλά «δικαιώματα», όπως και να πουλάνε προϊόντα στην εταιρία. Το 2000 η κρατική ΕΛΒΟ ιδιωτικοποιήθηκε. Ο Ομιλος Μυτιληναίου πήρε «μπιρ παρά» το 43% (το 57% παρέμεινε στο κράτος) συν το μάνατζμεντ. Εκμεταλλεύτηκε τις κρατικές προμήθειες και το 2010 «την έκανε», μεταβιβάζοντας τις μετοχές του στο κράτος έναντι συμβολικού τιμήματος 1 ευρώ (!) συν 110 εκατ. ευρώ χρέη. Εκανε την αρπαχτή του με την κατασκευή των Leopard-2 και έφυγε. Ετσι, άρχισε η συρρίκνωση της εταιρίας, που είχε ως αποτέλεσμα από τους 1.200 εργαζόμενους που είχε το 2001 να έχουν μείνει μόνο 350!
Δεν μπορεί, βέβαια, να γίνει συζήτηση περί βιωσιμότητας και μη βιωσιμότητας μιας επιχείρησης που την καταξέσκισαν καπιταλιστές και μιζαδόροι. Που αφού ρούφηξαν κάθε ικμάδα του παραγωγικού δυναμικού και κυρίως τον ιδρώτα των εργαζόμενων, την οδήγησαν μεθοδευμένα στην απαξίωση, για να αρπάξουν τώρα ό,τι απέμεινε από τις εγκαταστάσεις της (273 στρέμματα, μηχανουργεία, βαφεία, αμμοβολές, γραμμές παραγωγής, ανηχοϊκός θάλαμος ηλεκτρονικών παρεμβολών, πίστα δοκιμής αρμάτων κτλ.).
Οι εργαζόμενοι απαιτούν τις θέσεις εργασίας τους. Θέσεις εργασίας που στην πραγματικότητα είναι τετραπλάσιες, γιατί γύρω από την ΕΛΒΟ κινείται μια ολόκληρη αλυσίδα βιοτεχνιών και μικρών βιομηχανιών. Η συγκυβέρνηση, όμως, αποφάσισε να θέσει την επιχείρηση υπό «ειδική εκκαθάριση» και πριν από μερικές μέρες το Πολυμελές Εφετείο Θεσσαλονίκης έκανε δεκτή την αίτηση, ορίζοντας ως ειδικό εκκαθαριστή τη διαβόητη Ernst & Young, που πρότεινε η κυβέρνηση. Τι σημαίνει «ειδική εκκαθάριση»; Σημαίνει ότι δεν ισχύει ο Πτωχευτικός Κώδικας για την κρατική επιχείρηση που μπαίνει σε τέτοιο καθεστώς. Ο εκκαθαριστής, σαν απόλυτος δικτάτορας, μπορεί να αποφασίσει να πουλήσει ή να νοικιάσει τα περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης, συνολικά ή τμηματικά. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι ο εκκαθαριστής μπορεί «κατά την κρίση του και με αποφάσεις του λαμβανόμενες προς το συμφέρον και τις ανάγκες της εκκαθάρισης» να καταγγέλλει ή ακόμα και να αναστέλλει τις συμβάσεις εργασίας του προσωπικού «με αζήμια για την επιχείρηση καταγγελία» (άρθρο 14Α του Ν. 3429/2005). Μπορεί, δηλαδή, η Ernst & Young, μια αδίστακτη εταιρία συμβούλων, πίσω από την οποία θα κρύβεται η κυβέρνηση, να αποφασίσει την απόλυση ακόμη και όλων των εργαζόμενων (δεν προβλέπεται όριο), οι οποίοι δε θα δικαιούνται ούτε την αποζημίωση που έχουν θεμελιώσει. Το μόνο που προβλέπει αυτή η ανατριχιαστική νομική διάταξη είναι η δυνατότητα να αποφασίζονται «μέτρα κοινωνικής προστασίας» των απολυμένων με κοινή υπουργική απόφαση.
Κι ενώ συμβαίνουν αυτά, οι πρασινογάλαζοι εργατοπατέρες κάνουν απόρρητες συσκέψεις με υπουργούς.
