Στο εξής οι ασφαλισμένοι στο νέο ταμείο επικουρικής ασφάλισης (ΤΕΚΑ) θα πρέπει να κοιμούνται… ήσυχοι, σχετικά με το μέλλον των εισφορών τους (των… επενδύσεών τους θέλαμε να πούμε), καθώς η κυβέρνηση και το υπουργείο Εργασίας βρήκαν τη «μαγική» λύση, τοποθετώντας έναν «άριστο» στη θέση του Διευθύνοντος Συμβούλου του Ταμείου. Πρόκειται για τον Κίμωνα Βολίκα, που όπως διαβάζουμε στο βιογραφικό του, μεταξύ άλλων, «είναι διαχειριστής επενδύσεων με εμπειρία 30 ετών στη διαχείριση χαρτοφυλακίων και 24 ετών ως Διευθύνων Σύμβουλος εταιριών διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων». Το ΤΕΚΑ προσέλαβε τον Βολίκα με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου διάρκειας έξι ετών με δυνατότητα ανανέωσης άπαξ.
Οπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο υφυπουργός…. ασφαλιστικού τζόγου Πάνος Τσακλόγλου, «ο κ. Βολίκας είναι ένα πρόσωπο εγνωσμένου κύρους, υψηλής κατάρτισης, με πλούσια επαγγελματική εμπειρία. Η μακρόχρονη διαδρομή του στη διαχείριση θεσμικών κεφαλαίων, η επιτυχής θητεία του σε στρατηγικές, θεσμικές και διευθυντικές θέσεις και η εμπειρία του στην διοίκηση, οργάνωση και ανάπτυξη επιχειρήσεων του χρηματοπιστωτικού τομέα αποτελούν εχέγγυο για την ανάπτυξη και αποτελεσματική λειτουργία του ΤΕΚΑ προς όφελος των ασφαλισμένων του Ταμείου». «Της δουλειάς» είναι ο άνθρωπος, της «πιάτσας», οπότε ξέρει καλά τα χρηματιστηριακά κόλπα και έτσι όλα θα πάνε καλά και το νέο Ταμείο θα γίνει… παντοδύναμο.
Αξίζει να θυμίσουμε τι γράφαμε σε σχετικό άρθρο την προηγούμενη βδομάδα για τις επιπτώσεις από την κατάρρευση της Silicon Valley Bank:
Στην Ευρώπη ξεχωρίζουν οι φαρμακευτικές Pharming Group και Zealand Pharma, αλλά και… το συνταξιοδοτικό ταμείο της Σουηδίας Alecta, που είχε επενδύσει 9 δισ. σουηδικές κορόνες μόνο στην SVB (γίνεται λόγος και για 3 δισ. στην επίσης πτωχευμένη Signature Bank). Το σουηδικό ταμείο Alecta, είναι η 4η μεγαλύτερη εταιρία σε έκθεση στην υπό κατάρρευση τράπεζα, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν οι αποταμιεύσεις εκατομμυρίων σουηδών συνταξιούχων. Η Alecta, έχει 2,4 εκατομμύρια πελάτες ενώ διαχειρίζεται περισσότερα από 1.200 δισεκατομμύρια SEK (δηλαδή 105 δισεκατομμύρια ευρώ.). Οι επενδύσεις της στην Silicon Valley Bank είχαν ξεκινήσει από το 2019, με το τελευταίο χρονικά «άνοιγμά» της στην τράπεζας να χρονολογείται τον Νοέμβριο του 2022. Την περασμένη Δευτέρα, ο διευθύνων σύμβουλος της Aletca Magnus Billing, δήλωσε πως «είναι αποτυχία το γεγονός ότι επενδύσαμε σε αυτές τις δύο εταιρείες και καταλήξαμε σε αυτή την κατάσταση».
Τι έχουν να πουν οι ασφαλιστικοί πλασιέδες του κεφαλαίου, Χατζηδάκης και Τσακλόγλου, που όπου σταθούν κι όπου βρεθούν αναφέρονται στο «σουηδικό μοντέλο» ως πρότυπο, για να στηρίξουν τον ασφαλιστικό τζόγο στις επικουρικές συντάξεις και να τσιμπήσουν οι… ιθαγενείς εργαζόμενοι με το τι συμβαίνει «στας Ευρώπας»; Δεν πέρασε ένας μήνας από τότε που ο Χατζηδάκης έλεγε πως «ακολουθούμε το παράδειγμα της Δανίας, της Ολλανδίας και της Σουηδίας» (δείτε εδώ) και πως αυτά τα συστήματα δίνουν τάχα «μεγαλύτερο βαθμό ελευθερίας στους νέους» και «διαφορετικά επενδυτικά προφίλ».
Μήπως κοτζάμ σουηδικό συνταξιοδοτικό ταμείο έχασε τόσα δισ. επειδή το διοικούσαν κάποιοι … τενεκέδες, που την «πάτησαν», γιατί δεν είχαν ιδέα από χρηματαγορές, ενώ ο «δικός μας» ο Βολίκας θα είναι πιο καπάτσος, επειδή έχει προϋπηρεσία και διακατέχεται από το… ελληνικό επιχειρηματικό δαιμόνιο και άρα οι ασφαλισμένοι θα πρέπει να αισθάνονται σιγουριά; Αστεία πράγματα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η ανακοίνωση του υπουργείου για την τοποθέτηση του Βολίκα στο ΤΕΚΑ βγήκε στις 22 Μάρτη, δηλαδή μετά την κατάρρευση της SiliconValley Bank και τη χασούρα του σουηδικού Ταμείου. Κι όμως, δεν μπαίνουν στον κόπο να δώσουν την παραμικρή εξήγηση για όλο αυτό. Μάλιστα, ο Τσακλόγλου, αφού έπλεξε το εγκώμιο του καινούργιου διευθύνοντος συμβούλου, ανέφερε πως «η αλλαγή της αρχιτεκτονικής της επικουρικής ασφάλισης που εισάγεται με το ΤΕΚΑ συνδυάζει τις βέλτιστες πρακτικές των πιο πετυχημένων ευρωπαϊκών κοινωνικοασφαλιστικών συστημάτων και ενισχύει τη διαφάνεια, εξασφαλίζοντας υψηλότερες επικουρικές συντάξεις για τους μελλοντικούς συνταξιούχους ενώ ταυτόχρονα συμβάλλει στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας». Σαν να μην έχει τρέξει τίποτα, δηλαδή, συνεχίζει να μιλάει για «πιο επιτυχημένα ευρωπαϊκά κοινωνικοασφαλιστικά συστήματα», που αποτελούν πρότυπο για το ΤΕΚΑ και με τις πρακτικές τους οι μελλοντικοί συνταξιούχοι θα τρώνε με… χρυσά κουτάλια, χωρίς ωστόσο αυτή τη φορά να τολμήσει να αναφερθεί ειδικά στο σουηδικό παράδειγμα, όπως έκανε παλιότερα!
Βέβαια, όπως έχουμε γράψει κατ’ επανάληψη από τότε που ψηφίστηκε το αντιασφαλιστικό έκτρωμα 4826/2021 για τον «ατομικό κουμπαρά», το πραγματικό τους πρότυπο είναι το κεφαλαιοποιητικό ασφαλιστικό σύστημα AFP, που είχε καθιερώσει στη Χιλή η χούντα του Πινοσέτ, και εξακολουθούσε να ισχύει και τα επόμενα χρόνια (δείτε εδώ και εδώ).
Ας θυμηθούμε τι έγινε εκεί. Οταν το 1981 πρωτοεφαρμόστηκε ο «ατομικός κουμπαράς», επί στρατιωτικοφασιστικής χούντας, υπόσχονταν ότι οι αναπληρώσεις των συντάξεων θα φτάσουν το 75% με 80% του μισθού. Εφτασαν πολύ κάτω από το μισό. Το συγκεκριμένο ασφαλιστικό σύστημα συνέχισε να υπάρχει για αρκετά χρόνια μετά την πτώση της χούντας του Πινοσέτ, ενώ κατέρρευσε το 2008, όταν τα χρήματα των ασφαλισμένων είχαν εξανεμιστεί και ο κρατικός προϋπολογισμός προσπαθούσε να σώσει ό,τι σωζόταν.
Μεγάλη μάζα του λαού εξακολουθούσε να παίρνει συντάξεις πείνας των 150 δολαρίων το μήνα (η υψηλότερη ήταν 450 δολάρια) και συνέχεια το κράτος προσπαθούσε να καλύψει τις τρύπες. Οι εργαζόμενοι έφτασαν να δίνουν το 10% του μισθού τους, το οποίο έμπαινε αυτόματα σε τράπεζες, μεταλλεία και άλλες εταιρίες, με αντάλλαγμα «ανταποδοτικές» συντάξεις πείνας. Οι συνταξιούχοι δεν μπορούσαν να αυτοσυντηρηθούν και κατέφευγαν είτε στη βοήθεια των άλλων μελών της οικογένειάς τους ή στην επαιτεία. Eτσι, φτάσαμε στο 2018, όταν ξέσπασαν μαχητικές διαδηλώσεις ενάντια στις συνέπειές του AFP. Να θυμίσουμε εδώ, ότι τρεις μήνες αργότερα, ο τότε κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ Κ. Καραγκούνης, πάλι σαν να μην έτρεχε τίποτα, είχε χαρακτηρίσει το πινοσετικό ασφαλιστικό σύστημα ως το… καλύτερο στον κόσμο!
Μήπως και στη Χιλή, πάλι κάποιοι… ανίδεοι είχαν αναλάβει τη διοίκηση των ασφαλιστικών ταμείων και έκαναν το τζογάρισμα των ασφαλιστικών εισφορών του «ατομικού κουμπαρά», με αποτέλεσμα να χάσει ο κόσμος τις οικονομίες του; Για τόσο Χαχόλους περνάνε πια τους εργαζόμενους οι Χατζηδάκης, Τσακλόγλου και σία, ώστε να τους πουλάνε το παραμύθι, πως επειδή έβαλαν για CEO του νεοδημιουργηθέντος ΤΕΚΑ έναν «της αγοράς», οι εισφορές τους δεν θα αντιμετωπίσουν κανένα πρόβλημα στο μέλλον;
Δηλαδή τι είναι επιτέλους αυτοί οι περιβόητοι «αγοραίοι», μάγοι που με το ραβδί τους θα υποτάξουν τις εγγενείς προβληματικότητες που έχει ο χρηματιστηριακός τζόγος στον καπιταλισμό;
Μήπως οι CEO της Silicon Valley Bank, της Credit Suisse κτλ δεν ήταν κι αυτοί… άριστοι στο είδος τους; Golden Boys με τα όλα τους ήταν, αλλά οδήγησαν τις τράπεζες στο γκρεμό. Οχι βέβαια γιατί ήταν άσχετοι, αλλά γιατί αυτό συμβαίνει πάντοτε στον καπιταλισμό. Στο δημοσίευμα για την κατάρρευση, που προαναφέραμε, γράφαμε χαρακτηριστικά ανάμεσα στα άλλα: «Με άλλα λόγια, είναι πιο εύκολο να αποκομίσεις κέρδος τζογάροντας, παρά με την κύρια «δουλειά» σου… Αυτό ακριβώς έκανε και η SVB. Σύμφωνα με τους ισολογισμούς της και την εταιρία τραπεζικών στατιστικών Bankregdata, τα δάνεια προς του πελάτες, αξίας 73,614 δισ. δολαρίων, αντιπροσώπευαν το 35% περίπου των συνολικών περιουσιακών στοιχείων (ενεργητικό), όταν οι συνολικές επενδύσεις του χαρτοφυλακίου της (ομόλογα, παράγωγα κλπ) και τα μετρητά της ήταν το 56% του ενεργητικού της. Σύμφωνα με την Bankregdata, όμως, το 46% των δανείων δεν ήταν τα συμβατικά δάνεια, αλλά δάνεια συνδεδεμένα με διαφόρων τύπων χρεόγραφα και επομένως συνδεδεμένα με τους κινδύνους της αγοράς. Δηλαδή και πάλι τζόγος!».
Αυτή την πραγματικότητα, εμμέσως πλην σαφώς, την παραδέχονται ακόμα και οι ίδιοι οι εμπνευστές του ασφαλιστικού τζόγου στη χώρα μας. Για παράδειγμα, ο ίδιος ο Τσακλόγλου έχει πει για τον «κίνδυνο των αγορών» που αντιμετωπίζουν τα κεφαλαιοποιητικά συστήματα, ενώ πρόσφατα η γενική γραμματέας Κοινωνικών Ασφαλίσεων Παυλίνα Καρασιώτου μίλησε «για το ρίσκο που καλούνται να αναλάβουν οι νέοι ασφαλισμένοι» (χωρίς να τους ρωτήσει κανείς αν το θέλουν βέβαια), γι’ αυτό να μην περιμένουν μόνο τη… σιγουριά της μελλοντικής σύνταξης!
Ποιος ξέρει όμως, μπορεί σύντομα να έχουν και αυτοί την τύχη να παρακολουθήσουν από την εφαρμογή my teka.gov στο κινητό τους… on line την κατάρρευση των εισφορών τους, όπως οι σουηδοί ασφαλισμένοι. Και τότε κανένας «άριστος» διευθύνων σύμβουλος δεν θα αναλάβει την ευθύνη να τους αποζημιώσει!
