Ο Ερντογάν μανουριάζει με τους Αμερικανούς που έβγαλαν την Τουρκία από το project των F-35 και ζητά σε αντάλλαγμα αναβαθμισμένα F-16. Ο Ερντογάν ετοιμάζεται να παραλάβει τα υποβρύχια που έχει παραγγείλει σε γερμανικά ναυπηγεία. Ο Ερντογάν δηλώνει ότι θα κατασκευάσει και δεύτερο μίνι αεροπλανοφόρο σε συνεργασία με την Ισπανία αλλά και υποβρύχιο. Ο Ερντογάν ανακοινώνει ότι η Τουρκία προσέθεσε και τέταρτο πλωτό γεωτρύπανο στο στόλο των ερευνητικών της σκαφών. Ο Ερντογάν διατηρεί μισθοφορικά στρατεύματα στη Λιβύη. Ο κατάλογος θα μπορούσε να είναι μακρύτερος, αλλά μένουμε μόνο στα πιο πρόσφατα.
Στην Τουρκία η λίρα καταρρέει, τα σούπερ μάρκετ βάζουν δελτίο σε βασικά τρόφιμα, μερικά προχωρούν ακόμα και σε πλαφόν στα καθαριστικά, κόσμος βγαίνει στους δρόμους της Ισταμπούλ και της Αγκυρας χτυπώντας κατσαρολικά και ο Ερντογάν ντύνεται Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ και ως μασκαράς κηρύσσει «οικονομικό πόλεμο της ανεξαρτησίας»!
Χθες κατέφθασε στην Αγκυρα για μπίζνες ο σεΐχης Αλ Ναχιάν των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, βάζοντας τέλος σε μια περίοδο ψυχρότητας (έως εχθρότητας) στις σχέσεις Τουρκίας-ΗΑΕ (εξ αιτίας της υποστήριξης που προσέφερε ο Ερντογάν στα ισλαμικά κινήματα της «αραβικής άνοιξης»). Τα παρασιτικά κεφάλαια που μαζεύονται στα εμιράτα απ’ όλο τον κόσμο μυρίστηκαν «αίμα» και έστειλαν αυτόν που τα εκπροσωπεί σε κρατικό επίπεδο για να κλείσει συμφωνίες, βάζοντας στο μάτι ακόμα και λιμάνια.
Οι κεντρικές τράπεζες Τουρκίας και ΗΑΕ υπέγραψαν συμφωνία συνεργασίας, όμως η τράπεζα των ΗΑΕ δεν προσέφερε σ’ αυτήν της Τουρκίας μια συμφωνία swap, που η τουρκική πλευρά επιθυμούσε διακαώς για να αποκτήσει σκληρό συνάλλαγμα. Ετσι, όλοι βλέπουν τον ογκώδη ίσκιο του ΔΝΤ να απλώνεται από την Αγκυρα μέχρι την Ιστανμπούλ. Δεν θα είναι η πρώτη φορά που η Τουρκία θα καταφύγει κάτω από τις «προστατευτικές φτερούγες» του ΔΝΤ. Το θέλει δεν το θέλει ο Ερντογάν, θα του το επιβάλει η τουρκική αστική τάξη. Και φυσικά, το κόστος θα φορτωθεί στις πλάτες της εργατικής τάξης, της φτωχής αγροτιάς και των πληβειακών στρωμάτων που συσσωρεύονται στις τουρκικές μεγαλουπόλεις αναζητώντας στον ήλιο μοίρα.
Η αντιπολίτευση σηκώνει κεφάλι. Δεν είναι μόνο το CHP του Κιλιντζάρογλου, αλλά και κορυφαίοι πολιτικοί που έχουν αποχωρήσει ή εκδιωχτεί από το ΑΚΡ του Ερντογάν τα τελευταία χρόνια (Νταβούτογλου, Γκιουλ κ.ά.). Θεωρούν πως αυτή είναι η ευκαιρία τους για να «τελειώσουν» τον Ερντογάν. Ουδείς (ασφαλώς ούτε ο Ερντογάν) ξεχνά, άλλωστε, ότι το άστρο του Ερντογάν ανέτειλε στη δημαρχία της Ιστανμπούλ αλλά μεσουράνησε σε παρόμοιες συνθήκες κρίσης. Το ΑΚΡ πρωτοκέρδισε τις εκλογές το 2002, σε συνθήκες βαθιάς χρηματοπιστωτικής κρίσης, η οποία απαξίωσε το παραδοσιακό πολιτικό σύστημα (τελευταίος πρωθυπουργός του ήταν ο Ετζεβίτ). Οπως τότε άνοιξε ένας νέος πολιτικός κύκλος που κρατάει 20 χρόνια, έτσι και τώρα (θεωρούν ότι) μπορεί αυτός ο κύκλος να κλείσει και ν’ ανοίξει ένας καινούργιος. Κοινό στοιχείο μεταξύ της αρχής και του τέλους αυτής της εικοσαετίας θα είναι η κατρακύλα της λίρας και η προσφυγή στο ΔΝΤ.
Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε στη διάθεσή μας μια σε βάθος ανάλυση της πορείας της τουρκικής οικονομίας, που είναι απαραίτητη για να αντιληφθούμε την ουσία των εξελίξεων και τις πραγματικές κινητήριες δυνάμεις που τις καθορίζουν. Γι’ αυτό και μένουμε αναγκαστικά στα επιφαινόμενα, σημειώνοντας πρωτίστως την τεράστια αντίφαση μιας χώρας που από τη μια κάνει υπέρογκες εξοπλιστικές παραγγελίες, που διατηρεί στρατεύματα στο εξωτερικό, που προβάλλει ως περιφερειακή δύναμη με βλέψεις και από την άλλη καταδικάζει τις εργαζόμενες μάζες σε ακόμα μεγαλύτερη φτώχεια. Αυτή η αντίφαση, όμως, είναι εγγενής στη λειτουργία του καπιταλισμού. Ο παρασιτισμός της τουρκικής αστικής τάξης, η «φούσκα» των ακινήτων, οι αντιπαραγωγικοί στρατιωτικοί εξοπλισμοί και οι τυχοδιωκτικές πολεμικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό (από τον Καύκασο μέχρι τη Συρία και από εκεί μέχρι τη Λιβύη), έχουν ένα τεράστιο οικονομικό κόστος που θα κληθούν να το πληρώσουν τα συνήθη υποζύγια.
ΥΓ1. Μετά τις τελευταίες οικονομικές εξελίξεις γίνεται πιο ευεξήγητη η εμμονή της κυβέρνησης Μπάιντεν να γονατίσει τον Ερντογάν, να του σπάσει και το τελευταίο ίχνος τσαμπουκά που επιδεικνύει ως ηγέτης μιας περιφερειακής δύναμης. Οι Αμερικανοί (και οι άλλοι ιμπεςριαλιστές) ξέρουν εκ των προτέρων αυτά που εμείς μαθαίνουμε όταν συμβαίνουν. Με μια καταρρέουσα οικονομία, πώς να «κουνηθεί» στους Αμερικανούς ο Ερντογάν; Κι αν τον πιάσει καμιά «τρέλα», υπάρχει ο στρατός, ως εγγυήτρια δύναμη του συστήματος, για να τον βάλει στη θέση του ή και να τον ξεφορτωθεί, είτε με κοινοβουλευτικές είτε με πραξικοπηματικές διαδικασίες.
ΥΓ2. Οι οικονομικές εξελίξεις στην Τουρκία εξηγούν και την πρεμούρα του Σάντσεθ να προσφέρει πολιτική στήριξη στον Ερντογάν. Οι ισπανικές τράπεζες είναι εξαιρετικά «εκτεθειμένες» στην τουρκική αγορά. Αυτές οι τράπεζες δεν έχουν την ισχύ των γερμανικών, που επίσης είναι «ανοιχτές» στην Τουρκία, ούτε έχουν τη στήριξη ενός ισχυρού ιμπεριαλιστικού κράτους, όπως το γερμανικό, για να μπορούν να καθορίσουν προς όφελός τους τις αποφάσεις, που ενδεχομένως θα προβλέπουν και «κούρεμα» κρατικού χρέους.
