Σε μια περίοδο που γίνεται πολύς λόγος για την αναγκαιότητα αλλαγών στη στρατηγική του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας» στο Αφγανιστάν και διαπραγματεύσεων με τους Ταλιμπάν, η σύνοδος των υπουργών Αμυνας του ΝΑΤΟ στη Βουδαπέστη στις 10 Οκτωβρίου ήρθε να επιβεβαιώσει το αδιέξοδο στο οποίο έχουν παγιδευτεί τα νατοϊκά στρατεύματα. Τι αποφάσισαν; Ουσιαστικά τίποτα. Κατέληξαν σε μια συμφωνία που επιτρέπει στα νατοϊκά στρατεύματα που επιχειρούν στο Αφγανιστάν να χτυπήσουν τα δίκτυα ηρωίνης που χρηματοδοτούν τους Ταλιμπάν, ζήτημα που θεωρείται κρίσιμο από το αμερικάνικο Πεντάγωνο για την καταστολή της εξέγερσής τους. Μόνο που η ανάληψη τέτοιας δράσης δεν είναι υποχρεωτική, αλλά επαφίεται στη βούληση των χωρών μελών. Η Γερμανία και η Ισπανία δήλωσαν εξαρχής ότι η αποστολή αυτή δεν περιλαμβάνεται στην εντολή των στρατευμάτων τους στο Αφγανιστάν και επιπλέον θα εξοργίσει τους φτω- χούς Αφγανούς που το εισόδημά τους εξαρτάται από την καλλιέργεια παπαρούνας.
Η απόφαση αυτή δεν είναι μόνο άνευ ουσίας, αλλά ακούγεται και γελοία, αν σκεφθεί κανείς ότι κυβερνητικοί αξιωματούχοι, υπουργοί, ό ίδιος ο αδελφός του αφγανού προέδρου έχουν εμπλοκή και θησαυρίζουν από το εμπόριο ναρκωτικών, όπως έχουν καταγγείλει επανειλημένα εκπρόσωποι του ΟΗΕ και ανθρωπιστικών οργανώσεων. Και το σημαντικότερο. Η συνεχής αύξηση της επιρροής και της δύναμης των Ταλιμπάν δεν οφείλεται στο χρήμα από το εμπόριο ναρκωτικών. Η τεράστια διαφθορά στην κυβέρνηση και στον κρατικό μηχανισμό, ο προκλητικός πλουτισμός των πολέμαρχων από το εμπόριο ναρκωτικών και την καταλήστευση του χρήματος των δωρητριών χωρών που υποτίθεται ότι προορίζεται για την ανοικοδόμηση της χώρας, οι υπερπολυτελείς βίλες, οι ιδωτικοί στρατοί και τα πανάκριβα αυτοκίνητα στην Καμπούλ δίπλα στα ερείπια που ζουν εξαθλιωμένοι άνθρωποι από τη μια και η τεράστια φτώχεια και εξαθλίωση από την άλλη είναι που στέλνουν καθημερινά νέους μαχητές στις γραμμές των Ταλιμπάν.
Το Αφγανιστάν είναι σήμερα μια από τις πιο φτωχές χώρες του πλανήτη, ανάμεσα στα πιο απελπισμένα και στερημένα έθνη, όπως η Μπουρκίνα Φάσο και η Σομαλία – αναφέρει, μεταξύ άλλων, σε ένα μακροσκελές άρθρο του, με τίτλο «Η surge που απέτυχε», ο Anand Gopal, ανταποκριτής της «Christian Sci-ence Monitor» στην Καμπούλ. H επίσημη ανεργία, το 2005 που υπολογίστηκε για τελευταία φορά, ήταν γύρω στο 40%. Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις, μπορεί να φτάνει σήμερα μέχρι και στο 80% σε μερικές περιοχές της χώρας. Περίπου το 45% του πληθυσμού δεν μπορεί να αγοράσει ούτε τα στοιχειώδη για την επιβίωσή του, σύμφωνα με το Brookings Institute. Αφγανοί αξιωματούχοι ισχυρίζονται ότι αυτό το χειμώνα η πείνα μπορεί να σκοτώσει μέχρι και το 80% του πληθυσμού με μερικές βόρειες επαρχίες, που έχουν πληγεί από μεγάλη ξηρασία. Γονείς πουλούν τα παιδιά τους απλά για να επιβιώσουν. Σε μια περιοχή της νότιας επαρχίας Ghazni, η κατάσταση ήταν τόσο άσχημη που οι άνθρωποι άρχισαν να τρώνε χλόη. Μετά από ένα βαρύ χειμώνα και σχεδόν καθόλου τρόφιμα δεν είχαν άλλη επιλογή.
Η ίδια η Καμπούλ είναι ερείπια. Οι δρόμοι δεν έχουν ασφαλτοστρωθεί από το 2001. Μεγάλοι κρατήρες από πολέμους δεκαετιών υπάρχουν ακόμη στους δρόμους. Οι φτωχοί Αφγανοί ζουν σε ετοιμόροπα λαβυρινθώδη κτίρια, χωρίς ρεύμα και συχνά χωρίς ασφαλές πόσιμο νερό. Η Καμπούλ είναι μια πόλη, σχεδιασμένη για 800.000 πληθυσμό και σήμερα φιλοξενεί πάνω από τέσσερα εκατομμύρια, που ως επί το πλείστον συνωστίζονται σε πρόχειρες εγκαταστάσεις και καλύβες.
Η Ουάσιγκον δαπανά περίπου 100 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα γι’ αυτό τον πόλεμο – περίπου 36 δισ. το χρόνο – αλλά μόνο 5 σεντ από κάθε δολάριο πηγαίνει για βοήθεια. Απ’ αυτό το ασήμαντο ποσό, περίπου το 40% επιστρέφει στις δωρήτριες χώρες σε ενσωματωμένα κέρδη και μισθούς, σύμφωνα με το «Agency Coordinating Body for Afghan Relief. Τα λίγα χρήματα που πηγαίνουν για την ανοικοδόμηση επιστρέφουν στις αμερικάνικες πολυεθνικές, που μισθώνουν υπεργολάβους, οι οποίοι με τη σειρά τους κλέβουν ό, τι μπο- ρούν χτίζοντας φτηνές και πρόχειρες κατασκευές. Κακοχτισμένες γέφυρες, δρόμοι που δεν οδηγούν πουθενά, κλινικές που κινδυνεύ-ουν να καταρρεύσουν με την πρώτη δυνατή θύελλα, κτίρια και σχολεία που κατέρρευσαν από το βάρος του πρώτου χιονιού. Αυτή είναι η εικόνα της περιβόητης ανοικοδόμησης που συναντά κανείς σ’ όλη τη χώρα.
