Καταλονία

Υπό τη δαμόκλειο σπάθη της μόνιμης άρσης της αυτονομίας

Ελεύθεροι υπό όρους αφέθηκαν από τη βελγική δικαιοσύνη, μετά από μαραθώνια διαδικασία που κράτησε δέκα ώρες, ο πρώην πρόεδρος της Καταλονίας, Κάρλες Πουιτζδεμόν, και οι πέντε πρώην υπουργοί της κυβέρνησής του, που κατέφυγαν στο Βέλγιο (χωρίς όμως να ζητήσουν άσυλο), μετά από την αναστολή της αυτονομίας της Καταλονίας και τη διάλυση της κυβέρνησής της από τη Μαδρίτη. Η τελευταία εξακολουθεί να είναι σκληρή, με την ισπανική δικαιοσύνη να εκδίδει ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης εις βάρος τους, για το οποίο θα αποφασίσει η βελγική δικαιοσύνη στις 17 Νοέμβρη. Η έκδοσή τους, όμως, μπορεί να παραταθεί αρκετά, αφού σύμφωνα με το ευρωπαϊκό δίκαιο, το περιθώριο να επιλυθούν οι διαφορές σε θέματα έκδοσης μεταξύ κρατών μελών είναι 60 μέρες, με τη δυνατότητα παράτασης άλλων 30 σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Το πιθανότερο, λοιπόν, είναι να μη γίνει έκδοση μέχρι τις επερχόμενες εκλογές στην Καταλονία (που θα γίνουν στις 21 Δεκέμβρη), προκειμένου να μην πυροδοτηθεί περισσότερο το κλίμα.
 
Η δαμόκλειος σπάθη του άρθρου 155 του ισπανικού Συντάγματος, με το οποίο η Μαδρίτη ανέστειλε την αυτονομία της Καταλονίας, θα εξακολουθεί για καιρό να κρέμεται πάνω από το κεφάλι της Καταλονίας, αφού όπως δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της ισπανικής κυβέρνησης, Ραφέλ Χερνάντο, «είμαι σίγουρος ότι κανείς δεν σκοπεύει να διολισθήσει (σ.σ. στην ανακήρυξη της ανεξαρτησίας) μετά από την επόμενη εκλογή στην Καταλονία. Αν διολισθήσουν, θα βρεθούν αντιμέτωποι με την ίδια απάντηση». Συμπληρώνοντας ότι το άρθρο 155 μπορεί να ενεργοποιηθεί ξανά, αν η νέα καταλανική κυβέρνηση αποφασίσει «να παραβιάσει το Σύνταγμα ή επιτεθεί στην κυριαρχία του κράτους», δηλαδή αν τολμήσει να κηρύξει ανεξάρτητο κράτος την Καταλονία, όπως έκανε η προηγούμενη Βουλή που διαλύθηκε από την Μαδρίτη.
 
Το ίδιο πράγμα με άλλα λόγια επανέλαβε ο ηγέτης του κυβερνώντος κόμματος στην Καταλονία, Χαβιέ Γκαρθία Αλμπιόλ, υποστηρίζοντας ότι η ισπανική κυβέρνηση θα είναι όχι μόνο νομιμοποιημένη αλλά και υποχρεωμένη να εφαρμόσει ξανά το άρθρο 155, αν η νέα καταλανική κυβέρνηση θελήσει να προχωρήσει στον ίδιο δρόμο με την προηγούμενη.
 
Πόσο ποιο ξεκάθαρα να το πουν οι άνθρωποι, ότι δεν υπάρχει περίπτωση η Μαδρίτη να αφήσει να της φύγει η πιο πλούσια επαρχία της, η Καταλονία;
 
Σ’ αυτό συμφωνεί σύσσωμο το πολιτικό σύστημα της Ισπανίας. Μέχρι και το «αντισυστημικό» Podemos αποφάσισε, η τοπική του οργάνωση, Podem, να κατέβει με το καταλανικό «αριστερό» κόμμα Catalunya En Comu της Δημάρχου της Βαρκελώνης και όχι με το συνασπισμό για το «ναι», προκαλώντας την οργή του τοπικού ηγέτη του Podem, Αλμπανο Ντάντε Φασίν, που αν και κατά της ανεξαρτησίας, δήλωσε ότι ενδέχεται να κατέβει με τους αυτονομιστές στις εκλογές της 21ης Δεκέμβρη. Η απόφαση για τη στάση του Podem στις εκλογές πάρθηκε μετά από ψηφοφορία όλων των μελών του Podemos και όχι των Καταλανών. Επόμενο ήταν να αντιταχθούν σε ενδεχόμενη συμφωνία του Podem με τους αυτονομιστές, μια και ο ίδιος ο αρχηγός του Podemos έχει ξεκαθαρίσει από την αρχή ότι είναι ενάντια στην ανεξαρτησία της Καταλονίας και στο δημοψήφισμα που έγινε. Ετσι λύθηκε ο «γόρδιος δεσμός» μεταξύ του Podemos και του καταλανικού του τμήματος, το οποίο είχε υποστηρίξει το δημοψήφισμα, κόντρα στη θέληση της κεντρικής ηγεσίας του κόμματος.
 
Ο Πουιτζδεμόν από τη μεριά του εξακολουθεί να προσπαθεί να μετατρέψει το καταλανικό πρόβλημα σε ευρωπαϊκό και να κάνει την Ευρώπη να αντιδράσει. Ομως, η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει ήδη αντιδράσει ανάβοντας το πράσινο φως στη Μαδρίτη να κάνει ό,τι θέλει, στηρίζοντας την ενιαία Ισπανία. Οι προσπάθειες του Πουιτζδεμόν είναι μάταιες και ο ίδιος συνεχίζει την αντιφατική του πολιτική. Από τη μια υποστηρίζει ότι εξακολουθεί να είναι νόμιμος πρόεδρος της Καταλονίας, από την άλλη θεωρεί τις εκλογές της 21ης Δεκέμβρη ένα… κάλεσμα δημοκρατίας!
 
Από την άλλη, οι αυτονομιστές παραμένουν για την ώρα διασπασμένοι, μη κατορθώνοντας μέχρι στιγμής να συγκροτήσουν ενιαίο μέτωπο για να κατέβουν από κοινού στις εκλογές. Αν όμως στις προηγούμενες εκλογές πήραν την πλειοψηφία των εδρών (όχι όμως και των ψηφοφόρων), τώρα τα πράγματα θα είναι πιο δύσκολα, με τους εκβιασμούς που ασκεί η Μαδρίτη και η ΕΕ. Εκτός αν η άγρια καταστολή που ασκεί η Μαδρίτη (με τις συλλήψεις μελών της πρώην κυβέρνησης της Καταλονίας και αυτονομιστών ηγετών, καθώς και τη βία που άσκησε στο δημοψήφισμα) οδηγήσουν σε ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επιζητεί το ισπανικό πολιτικό σύστημα.
 
Με αυτά τα δεδομένα, οι αυτονομιστές δε θα μπορέσουν να πετύχουν πολλά πράγματα. Ούτε η γενική απεργία που έκαναν την περασμένη Τετάρτη (η οποία δεν υποστηρίχτηκε από τα δύο μεγαλύτερα συνδικάτα της χώρας) αλλάζει τα δεδομένα. Είτε με αυτονομία είτε χωρίς, η εργατική τάξη θα συνεχίζει να στενάζει και το μόνο που θα μείνει από αυτήν την ιστορία θα είναι η ψευδεπίγραφη δημοκρατία της Ισπανίας, που φυλακίζει αστούς πολιτικούς επειδή τολμούν να θέσουν το εθνικό ζήτημα, ακόμα και χωρίς ουδεμία υπόνοια βίαιης ανατροπής του υπάρχοντος στάτους κβο.