Του Brexit τα πάθη δεν τελειώνουν

Πρέπει να ομολογήσουμε ότι κάποια απ' αυτά που συμβαίνουν στη Βρετανία μας φαίνονται κωμικά. Κάθε άλλο παρά τέτοια είναι για τους πρωταγωνιστές της ιστορίας. Μας φαίνονται κωμικά γιατί η βαθιά διαίρεση της βρετανικής πολιτικής σκηνής ανάμεσα σε υπερασπιστές και πολέμιους του Brexit και σε υποδιαιρέσεις όπως ανάμεσα σε υπερασπιστές ενός «σκληρού» Brexit και ενός Brexit οπωσδήποτε με συμφωνία, δεν είναι παρά σημάδι μιας βαθιάς πολιτικής κρίσης, απότοκου της κρίσης στρατηγικής ανάμεσα στις διάφορες μερίδες της βρετανικής μονοπωλιακής αστικής τάξης.
 
Πρέπει να σημειώσουμε, πάντως, ότι τα περισσότερα από τα κωμικά που συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα δεν είναι παρά πολιτικάντικα τερτίπια με το βλέμμα στραμμένο στις εκλογές που αναπόφευκτα θα γίνουν κάποια στιγμή (ίσως και πριν από το τέλος του χρόνου, όπως δείχνουν τα τελευταία γεγονότα). Γιατί τι άλλο δείχνει η στάση του Μπόρις Τζόνσον, που κατάφερε να ρίξει την Τερίζα Μέι καταγγέλλοντας τη συμφωνία που αυτή είχε συνάψει με την ΕΕ, για να φέρει στο φινάλε μια συμφωνία ίδια μ' αυτή της Μέι στα βασικά σημεία; Τι άλλο δείχνει το γεγονός ότι, ενώ έλεγε πως θα πετύχει οπωσδήποτε το Brexit μέχρι τις 31 Οκτώβρη και πως θα βγάλει τη Βρετανία από την ΕΕ ακόμα και χωρίς συμφωνία, και το Brexit δεν κατάφερε να υλοποιήσει και αίτημα για παράταση της καταληκτικής προθεσμίας εξόδου υπέβαλε.
 
Ο Τζόνσον δεν έχει κερδίσει ούτε μια ψηφοφορία στη Βουλή των Κοινοτήτων, όμως οι δημοσκοπήσεις τον εμφανίζουν να προηγείται με δώδεκα έως δεκαπέντε μονάδες διαφορά των Εργατικών του Τζέρεμι Κόρμπιν. Είναι να μη θέλει εκλογές υπ' αυτές τις συνθήκες; Αν καταφέρει να σχηματίσει μια πλειοψηφία φιλική στον ίδιο, τότε θα μπορέσει να περάσει και τη συμφωνία με την ΕΕ, η οποία είναι στα ουσιαστικά σημεία της ίδια με τη συμφωνία της Μέι, άρα μπορεί να γίνει αποδεκτή και από το Σύνδεσμο των Βιομηχάνων, το καπιταλιστικό συνδικάτο που παρεμβαίνει ενεργά όλο αυτό το διάστημα, τραβώντας «κόκκινη γραμμή» στο Brexit χωρίς συμφωνία. Αυτή η ισχυρή μερίδα των καπιταλιστών ευελπιστεί ότι η μεταβατική περίοδος θα σταθεί ικανή για να διαμορφωθεί μια νέα τελωνειακή συμφωνία ανάμεσα στη Βρετανία και την ΕΕ, ώστε οι μπίζνες να συνεχιστούν όπως και προηγουμένως, χωρίς αναταράξεις.
 
Μη βιαστείτε να πείτε ότι ο Τζόνσον κέρδισε μια κρίσιμη ψηφοφορία υπέρ της συμφωνίας που συνήψε. Αυτό που έκανε η ευκαιριακή πλειοψηφία που δημιουργήθηκε (329-299) ήταν να εγκρίνει τη δεύτερη ανάγνωση του νομοσχεδίου για την εφαρμογή της συμφωνίας του Τζόνσον (όχι τη συμφωνία αυτή καθαυτή). Αμέσως μετά, όμως, μια αντίστοιχη πλειοψηφία (322-308) απέρριψε το στενό χρονοδιάγραμμα που είχε προτείνει ο Τζόνσον, βάσει του οποίου η συμφωνία θα εγκρινόταν πριν εκπνεύσει η 31η του Οκτώβρη, οπότε ο Τζόνσον θα μπορούσε να υλοποιήσει το Brexit. Μ' άλλα λόγια, ένας αριθμός βουλευτών ψήφισε υπέρ της συμφωνίας για να την αδρανοποιήσει. Μια βουλευτίνα των Εργατικών, η Γκλόρια ντι Πιέρο το είπε ανοιχτά με κυνισμό: «Ψήφισα ναι, όχι γιατί στηρίζω τη συμφωνία αλλά επειδή δεν τη στηρίζω»! Ανάμεσα σ' αυτούς που ψήφισαν υπέρ ήταν βουλευτές που ήθελαν να προτείνουν τη συμμετοχή της Βρετανίας σε τελωνειακή ένωση με την ΕΕ και άλλοι που ήθελαν να τεθεί η συμφωνία στην κρίση νέου δημοψηφίσματος.
 
Ετσι, η νίκη του Τζόνσον με την υπερψήφιση του εφαρμοστικού νόμου αποδείχτηκε χειρότερη και από Πύρρειος, αφού η πλειοψηφία του έδεσε και πάλι τα χέρια, αναγκάζοντάς τον να περιμένει μέχρι η ΕΕ να εγκρίνει νέα παράταση της ημερομηνίας εξόδου. Ο Τζόνσον δεν είναι βλάκας. Το κατάλαβε και προσπάθησε να αντιδράσει απειλώντας ότι θα αποσύρει το νομοσχέδιο. Οταν η μπλόφα δεν έπιασε, αναγκάστηκε να παγώσει τη διαδικασία, αφήνοντας πλέον την πρωτοβουλία στην πλευρά της ΕΕ. Γιατί μπορεί να μην υπέγραψε την επιστολή που ζήτησε παράταση (έβαλε στο πακέτο και άλλη επιστολή -ανεπίσημη όμως- στην οποία… ενημέρωνε ότι ο ίδιος δε θέλει παράταση), όμως για την ΕΕ η ανυπόγραφη είναι η μόνη επίσημη επιστολή. Και σ' αυτήν καλείται να απαντήσει.
 
Ο Τζόνσον επικοινώνησε με τον Τουσκ και του επανέλαβε όσα έγραφε στις δύο επιστολές του. Δηλαδή, ότι επισήμως το Ηνωμένο Βασίλειο ζητά παράταση, την οποία όμως αυτός, ως Μπόρις, δεν επιθυμεί! Ο Τουσκ του εξήγησε «γιατί συνιστά στους “27“ να αποδεχτούν το βρετανικό αίτημα για παράταση». Ο Τουσκ εισηγήθηκε να μη γίνει έκτακτη σύνοδος κορυφής, αλλά ν' αποφασίσουν από το τηλέφωνο. Η Γαλλία ανεπίσημα τάχθηκε υπέρ μιας ολιγοήμερης «τεχνικής» παράτασης. Δεν υπάρχει όμως νομική βάση για κάτι τέτοιο, αφού η Βρετανία έχει ζητήσει τρίμηνη παράταση (μέχρι τις 31 Γενάρη) και ο Τζόνσον δεν έχει υποβάλει νέο αίτημα. Αναμένεται, λοιπόν, η έγκριση και μετά… εκλογές μάλλον.