Υπάρχουν σκλάβοι την σήμερον ημέραν; Αντε καλέ! Αυτά είναι κακές αναμνήσεις άλλων εποχών! Ο καπιταλισμός έχει εξαλείψει τη σκλαβιά, αφού βασίζεται στην ελεύθερη βούληση των συντελεστών της παραγωγής! Καπιταλιστές κι εργάτες συνυπάρχουν για να προωθήσουν την ανάπτυξη που θα πρέπει να γίνει δικαιότερη έτσι ώστε ο καθένας να καρπώνεται αυτό που του αντιστοιχεί. Οι καπιταλιστές το νόμιμο κέρδος τους (όχι ασυδοσίες παρακαλώ) και οι εργάτες -αν δουλεύουν και δεν τεμπελιάζουν- να παίρνουν κι αυτοί ένα δίκαιο μεροκάματο έτσι ώστε να ζουν αξιοπρεπώς. Αυτό δεν είναι το παραμύθι που μας πιπιλίζουν από τη στιγμή που γινόμαστε «πολίτες» μέχρι ν΄ αφήσουμε αυτόν τον… μάταιο κόσμο;
Τι κι αν ο καπιταλισμός γεννήθηκε ακριβώς μέσα από την πλήρη άρνηση της ελεύθερης βούλησης με τη δημιουργία μιας τάξης που έχασε κάθε ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής (προλετάριοι) έτσι ώστε να εξαναγκαστεί να δουλέψει «ελεύθερα» κάτω από τις προσταγές των σύγχρονων εκμεταλλευτών της; Η πρωταρχική συσσώρευση του κεφαλαίου, που ξεκίνησε από τον 16ο αιώνα, δεν ήταν παρά μια βίαιη καταλήστευση των μικροπαραγωγών του Μεσαίωνα, που όμοιά της δεν ξαναγνώρισε ποτέ ο καπιταλισμός.
Τώρα, οι μορφές δουλείας έχουν κι αυτές… εκσυγχρονιστεί! Πριν από μερικά χρόνια, είχαμε επισημάνει την άγρια εκμετάλλευση των εργαζόμενων στα γερμανικά σφαγεία (βλ. https://www.eksegersi.gr/issue/736/Διεθνή/19551.Κινεζοποιημένοι-σκλάβοι-στα-γερμανικά-σφαγεία). Το θέμα είχε πάρει διαστάσεις στη γερμανική κοινωνία, αφού οι συνθήκες ζωής των εργατών προσομοίαζαν σε αυτές της εποχής της πρωταρχικής συσσώρευσης του κεφαλαίου.
Οι καπιταλιστές είχαν οργανώσει πολύ καλά τη μπίζνα, χρησιμοποιώντας τους ξένους εργάτες (Ρουμάνους, Πολωνούς, Βούλγαρους κ.ά.) με τον πιο αποτελεσματικό γι’ αυτούς τρόπο. Σε απόσταση αναπνοής από τη δουλειά έφτιαξαν σπίτια (ορισμένα από τα οποία ήταν πρώην στρατώνες) με συρματοπλέγματα και σεκιουριτάδες. Τα δωμάτια που στοιβάζονταν οι εργάτες χωρούσαν μόλις τέσσερα κρεβάτια, αλλά σ’ αυτά ζούσαν οκτώ εργάτες. «Υπνος με βάρδιες δηλαδή…», όπως έλεγε ένα παλιό λαϊκό τραγούδι. Οταν οι τέσσερις εργάτες δουλεύουν την πρωινή τους βάρδια, οι υπόλοιποι τέσσερις ξεκουράζονται μέχρι να έρθει η σειρά τους να δουλέψουν. Ετσι εξοικονομείται χώρος και κρεβάτια, τα οποία είναι συνεχώς «ζεστά», όπως γινόταν στην Αγγλία την εποχή της πρωταρχικής συσσώρευσης του κεφαλαίου!
Προκειμένου να αποφύγουν τη λαϊκή κατακραυγή, μιας και το θέμα πήρε έκταση στα γερμανικά ΜΜΕ, οι εκπρόσωποι των έξι μεγαλύτερων σφαγείων της χώρας (PHW, Τönnies, Danisch Crown κτλ.) συναντήθηκαν με τον υπουργό Οικονομίας Olaf Lies (SPD) και τον υπουργό Γεωργίας Christian Meyer (Πράσινοι), για να συζητήσουν το θέμα. Συμφώνησαν να καθοριστεί κατώτατος μισθός των εργαζόμενων στα σφαγεία, να αυξηθούν οι εργοδοτικές εισφορές και οι καπιταλιστές να χρηματοδοτήσουν και να συμβάλουν στη δημιουργία υπηρεσίας ενημέρωσης για αλλοδαπούς εργάτες των σφαγείων, ενώ εμφανίστηκαν ανοιχτοί στο να γίνεται πιστοποίηση των εταιριών που συνάπτουν συμβόλαια εργασίας.
Δε γνωρίζουμε πώς εξελίχθηκε η ιστορία, όμως σε πρόσφατο δημοσίευμα της Deutche Welle, με τίτλο «Σύγχρονη δουλεία ακόμα και στην Γερμανία», διαβάσαμε τα εξής: «Σύμφωνα με τον δείκτη Global Slavery Index της οργάνωσης Walk Free Foundation από την Αυστραλία, πάνω από 40 εκατομ. άνθρωποι σήμερα ζουν υπό συνθήκες δουλείας. 167.000 εξ αυτών στη Γερμανία. Σε αντίθεση όμως με την ιστορική έννοια της δουλείας, που αποτελούσε μια νομικά αναγνωρισμένη σχέση κυριότητας ενός προσώπου έναντι ενός άλλου, οι σύγχρονες μορφές δουλείας λειτουργούν διαφορετικά. Ο Ντίτμαρ Ρόλερ, διευθυντής του γερμανικού παραρτήματος της διεθνούς ανθρωπιστικής οργάνωσης Ιnternational Justice Mission αναφέρει στη DW: “Η δουλεία σήμερα δεν είναι νόμιμη, αλλά υπάρχει εν κρυπτώ. Ωστόσο, έχει αλλάξει μορφή, λειτουργεί σαν χαμαιλέοντας»”… Στη Γερμανία, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Εγκληματολογική Υπηρεσία (BKA), το 2017 καταγράφηκαν τέτοια φαινόμενα κυρίως στον κατασκευαστικό τομέα και τη γαστρονομία και αφορούσαν ως επί το πλείστον μετανάστες. Και στους κλάδους της μεταποίησης κρέατος, της αγροτικής παραγωγής, των μεταφορών αλλά και στον χώρο των οικιακών βοηθών παρατηρήθηκαν αντίστοιχα περιστατικά. Συνολικά πέρυσι 180 περιπτώσεις θυμάτων, κυρίως από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, έγιναν γνωστές στις γερμανικές αρχές». Ο Ρόλερ συμπληρώνει ότι στη Γερμανία ανθεί η σεξουαλική εκμετάλλευση, σε βαθμό που να την αποκαλεί «οίκο ανοχής της Ευρώπης»!
Ποιος είπε ότι ακόμα και η πιο ακραία δουλεία δεν μπορεί να συμβαδίζει αρμονικά με την καπιταλιστική ανάπτυξη; Η φιλοσοφία είναι κοινή: η εκμετάλλευση εργατικής δύναμης και η απλήρωτη δουλειά. Απλά, στις ακραίες μορφές της δουλείας, η απλήρωτη δουλειά μεγιστοποιείται, ενώ στις «κανονικές» εργασιακές σχέσεις οι καπιταλιστές πληρώνουν τουλάχιστον την αξία της εργατικής δύναμης (δηλαδή την αξία των εμπορευμάτων που χρειάζονται για να μπορεί να επιβιώνει ο εργάτης), καρπωνόμενοι την υπεραξία, δηλαδή την πρόσθετη αξία που παράγει ο εργάτης κατά την εργασία του. Ομως, η κρίση κι ο λυσσαλέος ανταγωνισμός κάνει το κεφάλαιο ακόμα πιο αδηφάγο, το οδηγεί να πληρώνει ολοένα και πιο λίγα, ολοένα και πιο κάτω από την αξία της εργατικής δύναμης, με αποτέλεσμα οι εργάτες να εξαθλιώνονται μέχρι το έσχατο σημείο. Η δουλεία, επομένως, είναι μέσα στη λογική του καπιταλισμού κι όσες κατάρες κι αν της ρίξουμε δε θα αφανιστεί, αν δεν αφανιστεί ο καπιταλισμός.
