Χιλιάδες διαδηλωτές στο Παρίσι έδωσαν την Κυριακή 2 Δεκέμβρη ένα γερό μάθημα στους πραιτοριανούς του γαλλικού κράτους, στριμώχνοντας ακόμα περισσότερο τον «αυτοκράτορα» Μακρόν και αναγκάζοντάς τον σε αναδίπλωση και ελιγμούς, προκειμένου ν’ αποφύγει τα χειρότερα. Μπορεί η στατιστική της αστυνομίας να εμφανίζει φθίνουσα τη συμμετοχή των διαδηλωτών στο αυθόρμητο κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων, όμως η ζωή έδειξε ότι η δυναμική του αυξάνεται κατακόρυφα, με αποτέλεσμα από κίνημα διαμαρτυρίας να έχει μετατραπεί σε κίνημα διεκδίκησης.
Σύμφωνα με την αστυνομική στατιστική, στις διαδηλώσεις της περασμένης Κυριακής συμμετείχαν συνολικά σε όλη τη Γαλλία όχι περισσότεροι από 75.000 διαδηλωτές, το ένα τέταρτο σχεδόν των διαδηλωτών που βγήκαν στους δρόμους των γαλλικών πόλεων στις πρώτες μεγάλες διαδηλώσεις το Σάββατο 17 Νοέμβρη. Ομως, η πολιτική βαρύτητα αυτού του κινήματος έχει αυξηθεί κατακόρυφα, γεγονός που επιβεβαιώθηκε πέραν κάθε αμφιβολίας από τις κινήσεις στις οποίες οδηγήθηκαν ο Μακρόν και ο πρωθυπουργός του Φιλίπ μετά την Κυριακή, που το Παρίσι γνώρισε συγκρούσεις που πολλοί τις παρομοίασαν μ’ εκείνες του Μάη του ’68.
Με συντονισμένα «ρεπορτάζ» τα μεγαλύτερα γαλλικά Μέσα εμφάνισαν τις συγκρούσεις του Παρισιού σαν έργο κάποιων «περιθωριακών και ακραίων» ομάδων. Οι εικόνες και τα βίντεο που κυκλοφορούν ευρέως στο διαδίκτυο ανατρέπουν αυτήν την ψευδή εικόνα. Κι ύστερα, ήρθε μια δημοσκόπηση του Ινστιτούτου Elabe, που δημοσιοποιήθηκε την Τετάρτη, να αποκαλύψει ότι το 72% των Γάλλων βλέπει με συμπάθεια τα Κίτρινα Γιλέκα και το 78% έχει τη γνώμη ότι οι υποχωρήσεις της κυβέρνησης Φιλίπ δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες του!
Το κόστος των ζημιών στη Λεωφόρο των Ηλυσίων Πεδίων, τη διασημότερη ίσως λεωφόρο της Ευρώπης, σύμβολο της γαλλικής μπουρζουαζίας μαζί με την Αψίδα του Θριάμβου στην κατάληξη της Λεωφόρου, ξεπερνά τα 3 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς να συμπεριλαμβάνεται το κόστος των ζημιών στο εσωτερικό της Αψίδας του Θριάμβου, στα πολυτελή μαγαζιά και τα εκατοντάδες καμένα πανάκριβα αυτοκίνητα που μπήκαν στο στόχαστρο των διαδηλωτών. Τα δημοτικά συνεργεία απομάκρυναν περισσότερα από 900 κυβικά μέτρα μπάζων που οι διαδηλωτές χρησιμοποίησαν ως οδοφράγματα.
Το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων ξεπέρασε πια τα στενά όρια που είχε στο ξεκίνημά του και αγκαλιάζει ευρύτατα λαϊκά στρώματα, όχι μόνο στην επαρχία, αλλά και στις μεγάλες πόλεις και στην ίδια την πρωτεύουσα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται (το Παρίσι αποτελεί ένα είδος κοινωνικού βαρόμετρου, όχι μόνο για τη Γαλλία). Και βέβαια, δεν είναι καθόλου δύσκολος ο στοιχειώδης συντονισμός, μέσω των λεγόμενων Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης. Εκτός από τη «μάχιμη» νεολαία, που έβαλε τη σφραγίδα της στις συγκρούσεις του Παρισιού, στο κίνημα συμμετέχουν μαζικά και συνταξιούχοι, ιδιαίτερα στην επαρχία, μπλοκάροντας δρόμους και εφορίες και ανοίγοντας τις μπάρες των διοδίων στους διερχόμενους οδηγούς.
Ο Μακρόν προσπάθησε αρχικά να εμφανίσει αυτό το κίνημα ως δημιούργημα των ακροδεξιών της Λεπέν. Η Λεπέν, όμως, που δίνει εξετάσεις στη γαλλική αστική τάξη, καταδίκασε τις συγκρούσεις. Φυσικά, όπως θα έκανε κάθε αντιπολιτευόμενο αστικό κόμμα, σπεκουλάρει με τις διαδηλώσεις, ελπίζοντας να κεφαλαιοποιήσει εκλογικά μέρος της δυναμικής τους, αλλά και τη δημοσκοπική κατάρρευση του Μακρόν. Είναι, όμως, χαρακτηριστική η ανακοίνωση που εξέδωσε ο «Εθνικός Συναγερμός» (έτσι έχει μετονομάσει η Λεπέν το «Εθνικό Μέτωπο», για να κόψει κάθε δεσμό με ό,τι θυμίζει τον ανοιχτό φασίστα πατέρα της), καλώντας τον υπουργό Εσωτερικών να παραιτηθεί: «Καστανιέ, παραιτήσου! Ανίκανος να επιβάλει την τάξη, να προστατεύσει τους διαδηλωτές, δε στάθηκε στο ύψος των καθηκόντων του. Αφησε αυτούς που τα σπάνε ελεύθερους να καταστρέψουν τα πάντα, ζητώντας από τις δυνάμεις της τάξης να ψεκάσουν με νερό και δακρυγόνα τους ειρηνικούς διαδηλωτές. Ακόμα χειρότερα, λέει εν γνώσει του ψέματα στους Γάλλους, εμπλέκοντας το πρώτο κόμμα της αντιπολίτευσης σε γεγονότα στα οποία δεν είχε ανάμιξη, μόνο και μόνο για να σπιλώσει την Μαρίν Λεπέν. Είναι ξεκάθαρο, πράγματι, ότι αυτοί που τα έσπασαν προέρχονταν από την άκρα αριστερά. Αντιμετωπίζει τα κίτρινα γιλέκα της “βίαιης άκρας δεξιάς” χωρίς να δίνει την ελάχιστη προσοχή στο νομιμοποιημένο θυμό των Γάλλων, τον οποίο αυτά απηχούν. Ανικανότητα, περιφρόνηση, ψέματα, προσβολές: κύριε Καστανιέ, θα πρέπει να παραιτηθείτε από το αξίωμα του υπουργού των Εσωτερικών, για το οποίο δεν είστε άξιος!».
Πολιτική σπέκουλα προσπαθούν να κάνουν ο Μελανσόν, η «Ανυπότακτη Γαλλία» του οποίου έχει απομείνει ως ο μόνος αξιόπιστος αντιπολιτευτικός πόλος στ’ αριστερά του Μακρόν, και το άλλοτε κραταιό αλλά πλέον περιθωριοποιημένο «Κ»Κ Γαλλίας, που τρέχει εκ των υστέρων να κινητοποιήσει τη CGT, χωρίς να είναι καθόλου βέβαιο ότι μπορεί να επηρεάσει το συγκεκριμένο συνδικάτο όπως στο παρελθόν. Μελανσόν και «Κ»ΚΓ στηρίζουν τις διαδηλώσεις και κρατούν αποστάσεις από τις συγκρούσεις, χωρίς ακόμα να τολμούν να προχωρήσουν σε ανοιχτές καταδίκες.
Οι συγκρούσεις που έγιναν στο Παρίσι σκόρπισαν τρόμο στη γαλλική μπουρζουαζία που φοβήθηκε μια επανάληψη του Μάη του ’68. Ο Μακρόν, που μέχρι εκείνη τη μέρα έδειχνε άτεγκτος και μιλούσε για τα Κίτρινα Γιλέκα με περιφρονητικό τρόπο, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται ν’ αλλάξει τίποτα απ’ όσα έχει νομοθετήσει στη λεγόμενη «περιβαλλοντική νομοθεσία» (έτσι έχουν ονομαστεί τα νέα χαράτσια στα καύσιμα και στους τεχνικούς ελέγχους των αυτοκινήτων), έκανε μια θεαματική κωλοτούμπα και για να μη φανεί ο ίδιος, έδωσε εντολή στον πρωθυπουργό του Εντουάρντ Φιλίπ να σηκώσει το βάρος (ακόμα και σ’ αυτό το θέμα συμπεριφέρθηκε σαν αυτοκράτορας). Παρά ταύτα, την κωλοτούμπα τη χρεώθηκε ο ίδιος. «Ο Εμανουέλ Μακρόν κατάλαβε πως αν δεν κατέβαζε το παντελόνι για να φάει μια ξυλιά, θα έμενε χωρίς πόδια», δήλωσε στη «Μοντ» «στενός συνεργάτης του γάλλου προέδρου». Η γλαφυρή περιγραφή, από άνθρωπο του Μακρόν και όχι από κάποιον της αντιπολίτευσης, τα είπε όλα.
«Κανένας φόρος δεν αξίζει να τεθεί σε κίνδυνο η ενότητα του έθνους», δήλωσε ο Φιλίπ, συμπληρώνοντας: «Θα έπρεπε να ήμασταν κουφοί για να μην ακούσουμε την οργή των Γάλλων»! Ανακοίνωσε, λοιπόν, εξάμηνο μορατόριουμ στην εφαρμογή τριών μέτρων που θα έμπαιναν σε ισχύ από 1.1.2019: την αύξηση του φόρου άνθρακα επί της τιμής της βενζίνης, του ντίζελ και του μαζούτ, τη σύγκλιση του φόρου στο ντίζελ με αυτόν στη βενζίνη και την εξίσωση του φόρου στο ντίζελ με αυτόν στη βενζίνη για τους επιχειρηματίες που δεν είναι οδηγοί φορτηγών. Ανακοίνωσε επίσης την αναστολή για έξι μήνες της αύξησης του κόστους για τον τεχνικό έλεγχο των οχημάτων (κάτι σαν τα δικά μας ΚΤΕΟ). Ανακοίνωσε, τέλος αύξηση στον κατώτατο μισθό κατά 3% για το 2019, μέτρα για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των λαϊκών στρωμάτων και πάγωμα της αύξησης στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος και του φυσικού αερίου για το χειμώνα.
«Θέλουμε σε αυτό το χρονικό διάστημα να βρούμε και να εφαρμόσουμε δίκαια και αποτελεσματικά αντισταθμιστικά μέτρα. Αν δεν τα βρούμε, θα βγάλουμε τα συμπεράσματά μας» είπε ο Φιλίπ, καλώντας ταυτόχρονα σε… εθνικό διάλογο με θέμα τη μετατροπή της Γαλλίας σε χώρα πιο φιλική προς το περιβάλλον, χωρίς το κόστος αυτής της μετατροπής να επιβαρύνει αποκλειστικά τους φτωχούς. Οπως ανακοινώθηκε, το κόστος για τα κρατικά ταμεία από την αναστολή εφαρμογής του νόμου και από τα επιπρόσθετα μέτρα φτάνουν περίπου τα 2 δισ. ευρώ.
Οι πρώτες αυτές ανακοινώσεις του Φιλίπ έγιναν δεκτές με χλευασμό. Θεωρήθηκαν ως ελιγμός της κυβέρνησης ώστε να περάσει ο χρόνος μέχρι τις ευρωεκλογές και μετά να επανέλθει στην εφαρμογή των ψηφισμένων μέτρων. Κάποιοι από τα Κίτρινα Γιλέκα, που έδειχναν διατεθειμένοι να πάνε σε διάλογο-φιέστα με τον Φιλίπ, προειδοποιήθηκαν «να μην τολμήσουν», όπως οι ίδιοι είπαν, και μαζεύτηκαν για να μην… τις μαζέψουν. Ετσι, το βράδυ της Τετάρτης ο Φιλίπ πήγε στην εθνοσυνέλευση και ανακοίνωσε την ακύρωση των μέτρων, λέγοντας ότι «η κυβέρνηση είναι έτοιμη για διάλογο και το δείχνει με την αφαίρεση των μέτρων από τον προϋπολογισμό του 2019». Εισέπραξε τη χλεύη της αντιπολίτευσης. «Μυρίζει η αρχή του τέλους για τον Μακρόν», είπε ο Κριστιάν Ζακόμπ, πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας των Ρεπουμπλικανών (Δεξιά). «Παραδοθείτε ή φύγετε», φώναξε στον Φιλίπ ο Μελανσόν. «Και καθώς θα φεύγετε, παραδοθείτε πρώτα», συμπλήρωσε.
Και εκτός κοινοβουλίου τα πράγματα δεν είναι καθόλου καλύτερα για τον Μακρόν και την κυβέρνηση Φιλίπ, καθώς εκπρόσωποι των Κίτρινων Γιλέκων άρχισαν να δηλώνουν ότι σκοπεύουν να συνεχίσουν τις διαδηλώσεις στο Παρίσι κατά τη διάρκεια των γιορτών μέχρι την οριστική κατάργηση της αύξησης, ανανεώνοντας το ραντεβού τους για το επόμενο Σάββατο (σήμερα). Στο χορό των κινητοποιήσεων έχουν μπει εδώ και αρκετές μέρες οι μαθητές, αντιδρώντας σε μέτρα που εντείνουν τους ταξικούς φραγμούς για την είσοδο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η CGT ανακοίνωσε πανεθνική κινητοποίηση για τις 14 Δεκέμβρη, ενώ το μεγαλύτερο αγροτικό συνδικάτο ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι από την ερχόμενη εβδομάδα τα μέλη του θα κατεβαίνουν καθημερινά σε διαδηλώσεις σε όλη τη Γαλλία. Σε κινητοποιήσεις κατεβαίνουν και οι οδηγοί φορτηγών ζητώντας αυξήσεις στους μισθούς των κλαδικών συμβάσεων.
Ο Μακρόν έδωσε εντολή στον υπουργό Εσωτερικών να προετοιμάσει τις δυνάμεις καταστολής για να αντιμετωπίσουν τους διαδηλωτές. Μαζί με το καρότο έρχεται πάντοτε και το μαστίγιο. Ομως η καταστολή δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τέτοιες καταστάσεις, όπως έχει δείξει η Ιστορία (η γαλλική ιδιαίτερα). Αντιμέτωπη με τη χιονοστιβάδα των κινητοποιήσεων, η κυβέρνηση Φιλίπ κάλεσε τα κόμματα της αντιπολίτευσης να συμβάλουν στην αποκλιμάκωσή τους και ανακοίνωσε ότι διατίθεται να κάνει και άλλες υποχωρήσεις σε σχέση με τα σκληρά δημοσιονομικά μέτρα που σκόπευε να εφαρμόσει, προκειμένου να οδηγηθεί η ένταση σε αποκλιμάκωση.
Ο Μακρόν, του οποίου η δημοτικότητα έχει καταβαραθρωθεί και δεν τολμά να εμφανιστεί δημόσια σε κόσμο, διαπιστώνει τώρα ότι ο τσαμπουκάς που επέδειξε αρχικά ενάντια στα Κίτρινα Γιλέκα το μόνο που κατάφερε ήταν να φουντώσει τη λαϊκή οργή ενάντια στον ίδιο και την κυβέρνησή του. Τα αιτήματα δεν περιορίζονται πλέον στην κατάργηση των «περιβαλλοντικών» φόρων, αλλά επεκτείνονται στη θέσπιση μέτρων προστασίας του λαϊκού εισοδήματος και στη βελτίωση των κοινωνικών παροχών.
Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν προς τα πού θα κινηθεί η κατάσταση. Ενα αυθόρμητο κίνημα, όπως αυτό των Κίτρινων Γιλέκων, δεν μπορεί ασφαλώς να ανακόψει την πορεία συντηρητικής ανασυγκρότησης του γαλλικού καπιταλισμού, που ο τραπεζίτης Μακρόν θέλησε να προωθήσει με τακτική «πολέμου-αστραπή». Μπορεί, όμως, να ανακόψει την ορμή της, όπως και συνέβη, έστω κι αν η επιτυχία περιορίζεται στην αναστολή των «περιβαλλοντικών» φόρων. Η εκτίμηση αυτή, βέβαια, κάθε άλλο παρά μειώνει τη σημασία αυτού του κινήματος που πρέπει να λειτουργήσει παραδειγματικά για όλη την Ευρώπη. Οι καπιταλιστές και το πολιτικό τους προσωπικό δε φοβούνται τα λόγια και την κάθε είδους διαμαρτυρία. Φοβούνται μόνο τις φωτιές της λαϊκής αντίστασης, όταν αυτή παίρνει βίαιο χαρακτήρα. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα που πρέπει να κρατήσουμε απ’ αυτή τη γαλλική άνοιξη μέσα στο καταχείμωνο.
