Το γράφημα δημοσιεύτηκε στη γερμανική «Χάντελσμπλατ», με βάση τα στοιχεία του Ομοσπονδιακού Γραφείου Στατιστικής της Γερμανίας, και δείχνει πώς ψήφισαν στις πρόσφατες εκλογές οι κάτοικοι της πρώην Δυτικής Γερμανίας (συμπεριλαμβανόμενου του Δυτικού Βερολίνου) και οι κάτοικοι της πρώην Ανατολικής Γερμανίας (συμπεριλαμβανόμενου του Ανατολικού Βερολίνου). Οι διαφορές είναι πράγματι εντυπωσιακές. Και αφορούν κυρίως δύο κόμματα: τη νεοναζιστική AfD και την «αριστερή» Die Linke. Η AfD πήρε παγγερμανικά 12,6%, στην πρώην Δυτική Γερμανία 10,7% και στην πρώην Ανατολική Γερμανία 20,5% (σχεδόν διπλάσιο ποσοστό). Η Die Linke πήρε παγγερμανικά 9,2%, στη Δυτική 7,2% και στην Ανατολική Γερμανία 17,3% (υπερδιπλάσιο ποσοστό). Στην πρώην Ανατολική Γερμανία, πρώτο κόμμα είναι ο συνασπισμός CDU/CSU (Μέρκελ), δεύτερο οι νεοναζί της AfD, τρίτο οι «αριστεροί» της Die Linke, τέταρτο οι σοσιαλδημοκράτες του SPD, πέμπτο οι νεοφιλελεύθεροι του FDP και έκτο οι Πράσινοι.
Η δημόσια συζήτηση που γίνεται στη Γερμανία δεν αναφέρεται καθόλου στο υψηλό ποσοστό του Die Linke, όχι μόνο γιατί αυτό το κόμμα πάντοτε είχε υψηλά ποσοστά στα ανατολικά κρατίδια (βασική συνιστώσα του υπήρξε το Κόμμα Δημοκρατικού Σοσιαλισμού, όπως μετονομάστηκε το παλιό Ενιαίο Σοσιαλιστικό Κόμμα, το κυβερνών κόμμα στη ΛΔ Γερμανίας), αλλά και γιατί θεωρείται κόμμα του «δημοκρατικού τόξου» (συγκυβερνά με τους σοσιαλδημοκράτες και τους Πράσινους σε κρατίδια, μεταξύ των οποίων και το Βερολίνο). Επικεντρώνονται αποκλειστικά στην εκλογική εκτίναξη της AfD, για την οποία «ανακάλυψαν» ότι είναι νεοναζιστική μόλις την τελευταία προεκλογική εβδομάδα (όταν προφανώς τους ήρθαν τα μηνύματα από τα γκάλοπ για τα επικείμενα αποτελέσματα). Αυτό το μόρφωμα θεωρούν απειλή.
Αυτή την περίοδο, στα λεγόμενα «κοινωνικά δίκτυα» και στα γερμανικά ΜΜΕ παίζεται το παιχνίδι «οργή-εκτόνωση». Στα «κοινωνικά δίκτυα» ο καθένας γράφει ό,τι του κατέβει. Τζάμπα είναι. «Οι Ossis (σ.σ. έτσι αποκαλούν τους Ανατολικογερμανούς) είναι οι πιο άθλιοι, οι πιο ηλίθιοι άνθρωποι στη γη», γράφει ο ένας. «Και γεννήθηκα εκεί. Ντρέπομαι για την τόσο μεγάλη βλακεία», του απαντά ο άλλος. Και ο γερμανικός Τύπος τα αναπαράγει όλ' αυτά, προσθέτοντας και δηλώσεις που μαζεύουν οι ρεπόρτερ του: «Είναι λυπηρό που αισθάνονται τόσο παραμελημένοι ώστε να ψηφίσουν την AfD», λέει ένας βερολινέζος απολαμβάνοντας τον καπουτσίνο του. «Είναι αποτρόπαιο, απολύτως αποτρόπαιο. Και δεν είχαν ποτέ μετανάστες που ζουν εκεί», συμπληρώνει ένας κάτοικος του βερολινέζικου μικροαστικού προάστιου Στέγκλιτς.
Ο Τύπος διαχειρίζεται μαεστρικά («κιτρινιάρικα» δηλαδή) την οργή των Δυτικογερμανών ενάντια στους Ανατολικογερμανούς, ενώ οι πολιτικοί παράγοντες μοιράζουν «καρότα». Στις 3 του Οκτώβρη, μέρα που γιορτάζεται η επανένωση της Γερμανίας, ο σοσιαλδημοκράτης πρόεδρος της χώρας, Φρανκ-Βάλτερ Στάινμαγιερ (τα καθήκοντά του δε διαφέρουν απ' αυτά του δικού μας Πάκη), χτύπησε το καμπανάκι του κινδύνου στην επίσημη τελετή: «Δεν μπορούμε να δράσουμε σα να μη συνέβη τίποτα – ελέγξτε το και συνεχίστε όπως πριν. Στις 3 του Οκτώβρη δεν μπορούμε να είμαστε ήσυχοι για τις 24 του Σεπτέμβρη». «Νέα τείχη έχουν υψωθεί, λιγότερο ορατά, χωρίς συρματοπλέγματα και λωρίδες θανάτου», είπε ο Στάινμαγιερ. «Τείχη αλλοτρίωσης, απογοήτευσης και θυμού. Μια βαθιά δυσπιστία στη δημοκρατία και τους εκπροσώπους της ξυπνά πίσω από αυτά τα τείχη». Αμέσως μετά, εγκαταλείποντας τις… λυρικές αναφορές, εντόπισε την αιτία του κακού: «Η συζήτηση για τη φυγή και τη μετανάστευση έχει αναστατώσει τη Γερμανία». Κι ακολουθώντας τη Μέρκελ και τα όσα αυτή δήλωσε το βράδυ των εκλογών, προαναγγέλλοντας νέο νόμο για τη μετανάστευση (εννοείται κατασταλτικότερο), ο Στάινμαγιερ είπε πως πρέπει να γίνει σαφέστερη η διάκριση μεταξύ πραγματικών προσφύγων που αποφεύγουν τη δίωξη και οικονομικών προσφύγων που αναζητούν καλύτερη ζωή. Πρέπει να υπάρξει ένας δρόμος για τη νόμιμη μετανάστευση, αλλά η χώρα πρέπει να αποφασίσει πόσους μετανάστες θέλει.
Στην ίδια γραμμή, η επίτροπος για τις Ανατολικές Υποθέσεις, Ιρις Γκλάικε, σοσιαλδημοκράτισσα κι αυτή, δήλωσε στη «Χάντελσμπλατ» ότι η μετανάστευση είναι ένα πρόβλημα ιδιαίτερα για εκείνους στην Ανατολική Γερμανία, που «βλέπουν ότι η μικρή ευημερία που κατάφεραν να πετύχουν απειλείται από τη μετανάστευση». Τα κόμματα του κυοφορούμενου κυβερνητικού συνασπισμού «Τζαμάικα» και οι σοσιαλδημοκράτες που θέλουν να μείνουν στην αντιπολίτευση, συμφωνούν πως αν σκληρύνουν το μεταναστευτικό καθεστώς, θα αποδυναμώσουν πολιτικά την AfD. Δηλαδή, θα κάνουν αυτοί ό,τι προπαγανδίζουν οι νεοναζί.
Αντίθετα, ο Γκρέγκορ Γκίζι, εμβληματική φιγούρα της «Αριστεράς» και συνιδρυτής της Die Linke, που ξέρει καλύτερα τα πράγματα καθώς ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα στην Ανατολική Γερμανία, θεωρεί ότι το πρόβλημα είναι πως η γερμανική ενότητα, «όπως φάνηκε, όχι μόνο από τις ομοσπονδιακές εκλογές, εξακολουθεί να απέχει πολύ από την πραγματική ενότητα». Σε άρθρο που έγραψε για τη «Χάντελσμπλατ» ο Γκίζι υποστήριξε ότι οι Ανατολικογερμανοί θεωρούνται ακόμα πολίτες δεύτερης κατηγορίας, σχεδόν 30 χρόνια μετά την επανένωση, λόγω των αποτυχιών της ομοσπονδιακής κυβέρνησης να διασφαλίσει την πραγματική ισότητα στα δύο μέρη της χώρας. Μπορεί η ψήφος στην AfD να μη δικαιολογείται με τίποτα, έγραψε ο Γκίζι, όμως «το αίσθημα της περιφρόνησης, του να σε έχουν κρεμάσει στα μανταλάκια για να στεγνώσεις, του να μη σε παίρνουν στα σοβαρά, στερεοποιείται και κάνει πολλούς ανθρώπους στην Ανατολή να αμφισβητούν την αξία τους για την κοινωνία μας και την αξία μιας δημοκρατικής κοινωνίας γι' αυτούς». Η Die Linke έκανε πρόσφατα μια απογραφή και βρήκε ότι μόνο τέσσερις στους 109 τμηματάρχες ομοσπονδιακών υπουργείων προέρχονται από την Ανατολική Γερμανία, ενώ χειρότερη είναι η αναλογία στο δικαστικό σύστημα. Και ο Γκίζι προτείνει την ίδρυση ενός νέου υπουργείου που θα έχει ως αντικείμενο το χάσμα Δύσης-Ανατολής!
Η απάντηση του «δημοκρατικού τόξου» στην άνοδο της νεοναζιστικής AfD (πέρα από την τοποθέτηση του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε στην προεδρία της Μπούντεσταγκ, για να τους κάνει «ντα» όταν θα προκαλούν) κυμαίνεται από σχεδιασμούς για αυστηροποίηση του μεταναστευτικού πλαισίου μέχρι προτάσεις για «βάθεμα της ενοποίησης», για να μην αισθάνονται πολίτες δεύτερης κατηγορίας οι Ανατολικογερμανοί. Το μόνο που μένει εκτός δημόσιας πολιτικής συζήτησης είναι ο γερμανικός καπιταλισμός. Πίσω από την εικόνα της ευημερούσας Γερμανίας κρύβονται οι πληγές που κάθε καπιταλιστική χώρα έχει. Ακόμα και εκείνη με την πιο δυναμική και εξωστρεφή οικονομία. Δημοσιεύσαμε παλιότερα στην «Κ» (Μια σκιαγράφηση του αναπτυξιακού «θαύματος» της Γερμανίας, «Κόντρα», αρ. φύλλου, 685, 5.5.2012 και https://www.eksegersi.gr/issue/685/Διεθνή/16829.mια-σκιαγράφηση-του-αναπτυξιακού-«θαύματος»-της) μια έρευνα γι' αυτά που κρύβονται πίσω από τη βιτρίνα της γερμανικής ευημερίας. Από την Ατζέντα 2010 μέχρι την παγίδα των «μίνι τζομπς», Εξαρση χαμηλών μισθών και ατομικών συμβάσεων, Κοινωνικός Καιάδας, ήταν οι χαρακτηριστικοί υπότιτλοι των κεφαλαίων αυτής της έρευνας, στην οποία σας συστήνουμε να ανατρέξετε, γιατί θα βρείτε απαντήσεις για τις πρόσφατες εξελίξεις.
Το αποτέλεσμα των εκλογών ήταν η πολιτική επιβεβαίωση της διάχυτης κοινωνικής δυσαρέσκειας, η οποία είναι λογικό να είναι μεγαλύτερη στα ανατολικά κρατίδια, τα οποία εντάχθηκαν ως «καθυστερημένη περιφέρεια» στο σύστημα του γερμανικού μονοπωλιακού καπιταλισμού. Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται, όμως η άνοδος του νεοναζισμού (με μοντέρνα μάσκα) στη Γερμανία δεν πρέπει να μας εκπλήσσει. Εκείνο που πρέπει να επισημάνουμε (ξανά και ξανά) είναι πως δεν πρέπει να ψάχνουμε αναλογίες με τον Μεσοπόλεμο, γιατί η μεγάλη διαφορά του τότε είναι η ύπαρξη του KPD (Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας, Τμήμα της Κομμουνιστικής Διεθνούς), που με τη δράση του σφράγιζε τις εξελίξεις, αποτελώντας όχι έναν πολιτικό αντίπαλο του ναζισμού, αλλά έναν ταξικό αντίπαλο του γερμανικού μονοπωλιακού καπιταλισμού – ιμπεριαλισμού. Αυτή η απουσία σφραγίζει σήμερα τις εξελίξεις.
