Τελικά η Τρίπολη έπεσε και ο Καντάφι φαίνεται να βρίσκεται στο τέλος του, παρά την αντίσταση που συνεχίζουν να προβάλλουν οι δυνάμεις του στη Σύρτη, τώρα όμως είναι που αρχίζουν τα δύσκολα. Γιατί, όπως έχουμε επισημάνει από αυτές εδώ τις στήλες στο παρελθόν (βλ. «Κ», αρ.φ. 639 και 640, 7 και 16/4/11), η αντιπολίτευση κάθε άλλο παρά ενιαία είναι, ενώ μεγάλο μέρος της ηγεσίας της προέρχεται από πρώην συνεργάτες του Καντάφι, που αποσκίρτησαν μέσα σε μία νύχτα.
Ο φόβος των ισλαμιστών
Το πιο ανησυχητικό για τους ΝΑΤΟϊκούς είναι το γεγονός ότι μέσα στους αντικαθεστωτικούς αντάρτες υπάρχουν θύλακες ισλαμιστών μαχητών, πράγμα για το οποίο από τον περασμένο Μάρτη είχε προειδοποιήσει ο ανώτατος στρατιωτικός διοικητής των δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, Τζέιμς Σταυρίδης, μιλώντας μπροστά στην επιτροπή στρατιωτικών υποθέσεων της αμερικάνικης Γερουσίας, όπου έκανε λόγο για μαχητές της Αλ Κάιντα και της Χεζμπολά στους κόλπους της αντιπολίτευσης. Παρόμοιες ανησυχίες αποτυπώθηκαν και σε πρόσφατο έγγραφο του ΟΗΕ, που διέρρευσε στο διαδίκτυο στις 22/8.
Μεταξύ των αντικαθεστωτικών ανταρτών που προέρχονται από τους κόλπους των ισλαμιστών είναι και ο Αμπντέλ Χακίμ Αλ Χασίντι, ο οποίος σε παλαιότερη συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα Il Sole 24 Ore είχε παραδεχτεί ότι ορισμένοι από τους μαχητές του, που πολεμάνε στους κόλπους της αντιπολίτευσης και μάλιστα στην πρώτη γραμμή, είχαν στρατολογηθεί από τον ίδιο για να πολεμήσουν τους Αμερικάνους στο Ιράκ, ενώ ο ίδιος είχε πολεμήσει στο Αφγανιστάν πριν συλληφθεί το 2002 στην Πεσαβάρ, παραδοθεί στους Αμερικάνους και στη συνέχεια φυλακιστεί στη Λιβύη μέχρι το 2008 που αποφυλακίστηκε. Ο Χασίντι είχε χαρακτηρίσει τους μαχητές αυτούς «πατριώτες και κα- λούς μουσουλμάνους», προσθέτοντας ότι τα μέλη της Αλ Κάιντα είναι «επίσης καλοί μουσουλμάνοι και μάχονται τους εισβολείς».
Οι φόβοι για μετατροπή της Λιβύης σ’ ένα νέο Ιράκ ενισχύονται από το γεγονός της απελευθέρωσης εκατοντάδων ισλαμιστών μαχητών μετά την κατάληψη της κακόφημης φυλακής Αμπού Σαλίμ στην Τρίπολη από τους αντικαθεστωτικούς αντάρτες. Σύμφωνα με τον Νομάν Μπενοτμάν, πρώην στέλεχος του Λιβυκού Ισλαμικού Μαχητικού Μετώπου, οι ισλαμιστές μαχητές που απελευθερώθηκαν μπορεί να φτάνουν τους 600.
Η Τρίπολη νέα Βαγδάτη;
Σε άρθρο των Λος Αντζελες Τάιμς (27/8) αποτυπώνεται η άθλια κατάσταση που επικρατεί στην Τρίπολη, με σοβαρές ελλείψεις σε νερό και ρεύμα, λεηλασίες τραπεζών και καταστημάτων, καθώς και εκτεταμένο λαθρεμπόριο όπλων, που κάνουν την πόλη να θυμίζει τη Βαγδάτη μετά την πτώση της. Η μεγάλη διασπορά των όπλων κάνει ακόμα χειρότερη την κατάσταση. Σύμφωνα με στέλεχος της οργάνωσης «Παρατηρητήριο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα», η διασπορά των όπλων στη Λιβύη είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή του Ιράκ, σε σημείο που «εάν οι οπαδοί του Καντάφι θελήσουν να διεξάγουν μια ανταρσία όπως στο Ιράκ, θα έχουν πρόσβαση σε εκρηκτικά χιλιάδες φορές περισσότερα από τους αντάρτες του Ιράκ».
Γι’ αυτό και το Μεταβατικό Εθνικό Συμβούλιο (ΕΜΣ) δεν έχει αποφασίσει ακόμα τη μεταφορά του στην Τρίπολη και παραμένει στη Βεγγάζη, επικαλούμενο λόγους ασφαλείας. Δεν είναι σίγουροι για την κατάσταση που θα επικρατήσει με τις διαφορετικές ομάδες ανταρτών από διάφορες περιοχές της χώρας –μερικοί από τους οποίους πρώτη φορά βλέπουν την πρωτεύουσα– να έχουν καταλάβει θέσεις μέσα σ’ αυτή. Και δεν έχουν άδικο. Στα τέλη του Ιούλη, ο πρώην υπουργός Εσωτερικών και επικεφαλής των ειδικών δυνάμεων του Καντάφι, Αμπντέλ Φατάχ Γιούνες, ένας από τους πρώτους καθεστωτικούς που αποσκίρτησαν και στρατιωτικός διοικητής της προσωρινής κυβέρνησης της Βεγγάζης, δολοφονήθηκε υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες.
Διχόνοιες για τα στελέχη του Καντάφι
Ενας από τους πονοκεφάλους που έχει ν’ αντιμετωπίσει το νέο καθεστώς είναι οι πρώην συνεργάτες του Καντάφι που θα στελεχώσουν το νέο κυβερνητικό μηχανισμό. Σύμφωνα με απόρρητο έγγραφο που διέρρευσε στους Τάιμς, στις αρχές Αυγούστου, το οποίο συντάχτηκε από το ίδιο το ΕΜΣ, οι αντικαθεστωτικοί ισχυρίζονταν ότι έχουν στρατολογήσει 800 αξιωματούχους του καθεστώτος, οι οποίοι θα μπορούσαν να αναλάβουν ρόλο κλειδί στην οργάνωση της ασφάλειας στη μετά Καντάφι εποχή. Ενας απ’ αυτούς είναι ο εκ των πρωτοπαλίκαρων του Καντάφι στρατηγός Αλμπαράνι Σκαλ, που διετέλεσε επικεφαλής των επιχειρήσεων της 32ης ταξιαρχίας στη Μισράτα και κατηγορείται από τους αντάρτες της πόλης για βιαιότητες και τρομοκρατία. Ο Σκαλ τέθηκε επικεφαλής ασφαλείας της πρωτεύουσας από τον πρωθυπουργό της μεταβατικής κυβέρνησης του ΕΜΣ Μαχμούντ Τζιμπρίλ (πρώην καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ και σύμβουλο πολλών αράβων ηγετών), με το αιτιολογικό ότι από τον περασμένο Μάη είχε γίνει πληροφοριοδότης τους.
Ο διορισμός αυτός προκάλεσε την οργή των ανταρτών της Μισράτα, που δήλωσαν ότι σε περίπτωση που πραγματοποιηθεί οι αντάρτες της Μισράτα θα πάψουν να υπακούουν στις διαταγές του ΕΜΣ, ενώ γύρω στους 500 αντικαθεστωτικούς της Μισράτα κατέβηκαν σε διαδήλωση φωνάζοντας ότι το αίμα των μαρτύρων θα προδοθεί από αυτό το διορισμό, την ώρα που αντάρτες κράδαιναν τα όπλα τους και πυροβολούσαν στον αέρα δηλώνοντας σοκαρισμένοι.
Αβέβαιο μέλλον
Ο φόβος για μετατροπή της Λιβύης σε νέο Ιράκ κάνει το ΕΜΣ αρκετά προσεκτικό στο να ζητήσει ξένη βοήθεια στο έδαφος. Γι’ αυτό και ο επικεφαλής του, ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης Μουσταφά Αμπντέλ Τζαλίλ, δήλωσε ότι δεν χρειάζεται η αποστολή διεθνούς ειρηνευτικής δύναμης στη Λιβύη και φαίνεται να απορρίπτει το σχέδιο του ΟΗΕ για αποστολή στρατιωτικών παρατηρητών στο έδαφος. Θα χρειαστεί, επομένως, πολύς καιρός για να ξεκαθαρίσουν τα πράγματα, ενώ σύμφωνα με το απόρρητο έγγραφο του ΟΗΕ που διέρρευσε στο διαδίκτυο, τουλάχιστον έξι μήνες χρειάζονται για να οργανωθούν οι εκλογές. Μέχρι τότε, ο κίνδυνος να ανάψει ένας νέος εμφύλιος θα παραμένει πάντα ζωντανός.
