Λατινική Αμερική

Καζάνι που βράζει

Καζάνι που βράζει, έτοιμο να εκραγεί, θυμίζει η Λατινική Αμερική. Το «μικρόβιο» του ξεσπάσματος της λαϊκής οργής έχει επεκταθεί πλέον στην Κολομβία, ενώ οι διαδηλώσεις σε Χιλή και Βολιβία συνεχίζονται.
 
♦ Εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές κατέβηκαν στους δρόμους της πρωτεύουσας της Κολομβίας Μπογκοτά, αρχής γενομένης την Παρασκευή 22 Νοέμβρη, διαδηλώνοντας ενάντια στα σκληρά αντιλαϊκά μέτρα της κυβέρνησης του ακροδεξιού Ντούκε, αλλά και στη μη-τήρηση της ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ του κολομβιανού κράτους και του αντάρτικου στρατού των FARC, που είχε συνάψει ο προκάτοχός του Χουάν Μανουέλ Σάντος. Ηταν τέτοια η κατασταλτική μανία των κολομβιανών ΜΑΤ, που δε δίστασαν να δολοφονήσουν δυο διαδηλωτές και να τραυματίσουν εκατοντάδες. Τη Δευτέρα το βράδυ πέθανε ο 18χρονος διαδηλωτής Ντίλαν Κρους, που είχε τραυματιστεί από κάνιστρο δακρυγόνου στο κεφάλι το περασμένο Σάββατο, κατά τη διάρκεια συγκρούσεων μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων καταστολής, ανεβάζοντας τον αριθμό των δολοφονήμενων διαδηλωτών σε τρεις.
 
Η κυβέρνηση έσπευσε να κηρύξει στρατιωτικό νόμο στις πιο φτωχές συνοικίες της πρωτεύουσας, στήνοντας αστυνομικά μπλόκα και κατεβάζοντας περισσότερους από 20.000 μπάτσους στους δρόμους της Μπογκοτά και άλλων πόλεων. Οι διαδηλωτές αψήφισαν την απαγόρευση και κατέβηκαν μαζικά στους δρόμους, σχεδόν σε καθημερινή βάση. Ο Ντούκε, ενώ στην αρχή δήλωσε ότι ακούει τα αιτήματα των διαδηλωτών, αλλά δεν πρόκειται να συνομιλήσει απευθείας μαζί τους, γρήγορα τα μάζεψε, καλώντας εκπροσώπους τους για συνομιλίες στο προεδρικό μέγαρο, φοβούμενος μην έρθει αντιμέτωπος με μια κατάσταση παρόμοια με αυτή της Χιλής.
 
♦ Στη Χιλή οι διαδηλώσεις δε λένε να κοπάσουν, με τα συνδικάτα και τους διαδηλωτές να απαιτούν τη ριζική αναθεώρηση του Συντάγματος της χώρας, αύξηση των μισθών και των συντάξεων και παραίτηση του Πινιέρα. Οι νεκροί έχουν ξεπεράσει τους 30, ενώ ανάμεσά τους είναι και η φωτορεπόρτερ Αλμπερτίνα Μαρτίνες Μπούργος, που όλο αυτό το διάστημα κάλυπτε τις διαδηλώσεις. Το σώμα της βρέθηκε κατακρεουργημένο στο διαμέρισμά της, από το οποίο έλειπαν ο υπολογιστής και ο φωτογραφικός της εξοπλισμός.
 
♦ Στη Βολιβία, την απόφασή του να μην κατέβει ως υποψήφιος στις επόμενες προεδρικές εκλογές στη χώρα ανακοίνωσε τη Δευτέρα 25 Νοέμβρη, από το Μεξικό όπου έχει καταφύγει, ο Εβο Μοράλες. Η ανακοίνωση του Μοράλες έγινε μια μέρα μετά την απόφαση του κόμματός του να εγκρίνει τη διάταξη της δεξιάς μεταβατικής προέδρου Τζανίν Ανιές, που ουσιαστικά απαγορεύει στον Μοράλες να κατέβει υποψήφιος στις εκλογές που θα διεξαχθούν στο εγγύς μέλλον.
 
Πίσω από το «βελούδινο» πραξικόπημα που οδήγησε στην αποπομπή του και στη φυγή του από τη Βολιβία, βρίσκεται το καπιταλιστικό κέρδος και οι μπίζνες, και πίσω από αυτά βρίσκονται πρώτα και κύρια τα τεράστια κοιτάσματα λιθίου και φυσικού αερίου. Το λίθιο αποτελεί το βασικό στοιχείο των μπαταριών που τροφοδοτούν από κινητά τηλέφωνα μέχρι ηλεκτρικά αυτοκίνητα και δορυφόρους, ενώ τα μονοπώλια που θα καταφέρουν να το θέσουν υπό τον έλεγχό τους αποκτούν τεράστιο πλεονέκτημα στη διεθνή ιμπεριαλιστική σκακιέρα. Το casus belli για τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό, που στήριξε από την αρχή τους πραξικοπηματίες, φαίνεται ότι ήταν το κλείσιμο συμφωνίας 2,4 δισ. δολαρίων μεταξύ της κινέζικης εταιρίας  Xinjiang TBEA Group Co Ltd και της βολιβιανής εταιρίας YLB για την εξαγωγή και πώληση λιθίου, ενώ τις πύλες του προεδρικού μεγάρου επί Μοράλες είχαν ήδη περάσει ρωσικά και γερμανικά μονοπώλια, αποσπώντας και αυτά συμφωνίες ανάλογου ύψους και εξασφαλίζοντας συμμετοχή στο μοίρασμα της πίτας των πλουτοπαραγωγικών πηγών της χώρας. Οι κινήσεις αυτές έθιξαν τα αμερικάνικα συμφέροντα στην περιοχή, που ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός παραδοσιακά θεωρεί ως ζώνη απόλυτης πολιτικής και οικονομικής κυριαρχίας του.
 
Από την πρώτη μέρα της απομπομής Μοράλες, το κόμμα του, «Κίνημα προς τον Σοσιαλισμό», δεν είδε με καλό μάτι τις διαδηλώσεις των ίδιων του των οπαδών, που κατέβηκαν κατά δεκάδες χιλιάδες στους δρόμους, με δεδομένο το μεγάλο λαϊκό έρεισμα του ίδιου του Μοράλες, που προέρχεται από το ιθαγενικό στοιχείο της χώρας. Το αρχικό πάγωμα του ΚπτΣ απέναντι στη λαϊκή κινητοποίηση ενάντια στο πραξικόπημα της Δεξιάς έδωσε τη θέση του σε εκκλήσεις για παύση των διαδηλώσεων, ενώ ο πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής και στέλεχος του ΚπτΣ Χένρι Καμπρέρα κάλεσε τους οπαδούς του Μοράλες «να σκεφτούν νέο πρόεδρο του κόμματος» και πρότεινε να συμμετάσχει το κόμμα στις προσεχείς εκλογές με νέους υποψήφιους, χωρίς τον Μοράλες και τον πρώην αντιπρόεδρο Αλβαρο Γκαρσία Λινέρα, άλλοτε αντάρτη.
 
Την Κυριακή 24 Νοέμβρη, το ΚπτΣ υπερψήφισε τη διάταξη που προβλέπει τον αποκλεισμό του Μοράλες από τις προσεχείς εκλογές, σκοπεύοντας να σπείρει την απογοήτευση στους οπαδούς του, έχοντας πετύχει την προσωρινή παύση των διαδηλώσεων και των αποκλεισμών των μεγάλων αυτοκινητοδρόμων, που είχαν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στον εφοδιασμό της πρωτεύουσας Λα Πας και άλλων πόλεων, με πρόσχημα τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις μεταξύ του ΚπτΣ και της μεταβατικής κυβέρνησης.
 
Φυσικά, οι Αμερικάνοι δεν παρέλειψαν να επέμβουν ανοιχτά στις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις της χώρας, ζητώντας την Πέμπτη 21 Νοέμβρη να μη συμμετάσχει ο Μοράλες στις προσεχείς εκλογές. Η Ουάσινγκτον εξέφρασε την… ελπίδα ότι οι επερχόμενες εκλογές θα είναι… «ελεύθερες, δίκαιες και διαφανείς».
 
Μπορεί ο Μοράλες να αποδείχτηκε ολίγιστος ως αστός πολιτικός ηγέτης, παραδίδοντας ουσιαστικά την εξουσία στην παραδοσιακή Δεξιά της Βολιβίας και μη σηκώνοντας το γάντι που του πέταξε ο στρατός θέτοντάς τον μπροστά στο ενδεχόμενο ενός βίαιου πραξικοπήματος, οι οπαδοί του όμως, που προέρχονται στην πλειοψηφία τους από το πλειοψηφικό ιθαγενικό στοιχείο της βολιβιανής υπαίθρου, την επαύριο της φυγής του από τη χώρα έστησαν πύρινα οδοφράγματα και συγκρούονταν για μέρες με το στρατό και την αστυνομία, αποκλείοντας τις βασικές βιομηχανικές υποδομές της χώρας, όπου εξορύσσεται το λίθιο και το φυσικό αέριο.
 
Η απάντηση του στρατού ήταν δολοφονική, πράγμα ιδιαίτερα γνώριμο σε αυτή τη γωνιά του πλανήτη, όπου οι λαοί για να αποσπάσουν το παραμικρό από τους καπιταλιστές και το πολιτικό τους προσωπικό είναι αναγκασμένοι να χύνουν ποτάμια αίματος. Οι δολοφονημένοι από τις δυνάμεις καταστολής διαδηλωτές, μέχρι αυτή στιγμή, έχουν φτάσει τους 32, οι τραυματίες είναι εκατοντάδες και οι συλληφθέντες χιλιάδες, ενώ με το προεδρικό διάταγμα 4078 η μεταβατική κυβέρνηση έχει δώσει εντολή στο στρατό και την αστυνομία να πυροβολούν στο ψαχνό όποιον αντιστέκεται.
 
Βασικό αίτημα των διαδηλωτών είναι η επιστροφή του Μοράλες και η συνέχιση της διακυβέρνησής του, ενώ οι δρόμοι της Λα Πας και του βιομηχανικού Ελ Αλτο δονούνταν από το σύνθημα των δεκάδων χιλιάδων διαδηλωτών «Τώρα ναι, εμφύλιος πόλεμος!». Το γεγονός αυτό δίνει χαρακτήρα προδοσίας στην απόφαση του Μοράλες και του κόμματός του. Η συγκεκριμένη στάση δεν αποτελεί προσωπική απόφαση του Μοράλες, αλλά προέκυψε μέσα από ένα έντονο παρασκήνιο εντός του Κινήματος προς τον Σοσιαλισμό και παράλληλη διαπραγμάτευση με το στρατό και τη δεξιά κυβέρνηση, ενώ η απόφαση του Μοράλες να μην κατέβει υποψήφιος ήρθε μετά από τη συμφωνία του ΚπτΣ με τη μεταβατική κυβέρνηση για μια φωτογραφική διάταξη, που απαγορεύει στον Μοράλες να κατέβει ξανά υποψήφιος και προετοιμάζει τη διενέργεια εκλογών στο εγγύς μέλλον. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι η παραμονή τους στο αστικό πολιτικό σύστημα, με την ελπίδα ότι θα επανέλθουν στην εξουσία στο μέλλον.