Στις 28 Μάρτη, η ουκρανική βουλή επικύρωσε με ψήφους 246 σε σύνολο 321 βουλευτών το πακέτο σκληρών μέτρων λιτότητας που απαιτεί το ΔΝΤ προκειμένου να χορηγήσει στη χώρα δάνειο ύψους 14 – 18 δισ. δολαρίων. Ο Αρσένι Γιάτσενιουκ, που έχει δηλώσει ότι θα είναι ο «πιο αντιδημοφιλής πρωθυπουργός στην ιστορία της χώρας», απευθυνόμενος στη βουλή είπε ότι «δεν είχε άλλη επιλογή από το να δεχτεί την προσφορά του ΔΝΤ», καθώς το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας για το 2014 προβλέπεται να φτάσει στα 26 δισ. δολάρια, ενώ το υπουργείο Οικονομικών υπολογίζει ότι θα χρειαστούν 35 δισ. δολάρια για το 2014 και 2015 προκειμένου να αποφευχθεί η στάση πληρωμών.
Οι όροι που τέθηκαν από το ΔΝΤ προβλέπουν μείωση του ελλείμματος του προϋπολογισμού, πάγωμα των μισθών, κατάργηση της επιδότησης της τιμής του φυσικού αερίου, στροφή προς μια ευέλικτη συναλλαγματική ισοτιμία, σημαντική αύξηση της φορολογίας, ιδιωτικοποίηση και ξεπούλημα κρατικής περιουσίας.
Συγκεκριμένα, η κρατική εταιρία ενέργειας, η Naftogaz, ανακοίνωσε ήδη ότι αυξάνεται κατά 50% η τιμή του φυσικού αερίου οικιακής χρήσης από 1η Μάη και κατά 40% για τις εταιρίες Κοινής Ωφέλειας από 1η Ιούλη στα πλαίσια της σταδιακής κατάργησης της κρατικής επιδότησης της τιμής του φυσικού αερίου σε διάστημα τεσσάρων χρόνων. Το βάρος για τα λαϊκά νοικοκυριά θα γίνει ακόμη πιο δυσβάσταχτο μετά την απόφαση της ρωσικής Δούμας να θεωρηθεί λήξασα η συμφωνία με την Ουκρανία για το στόλο της Μαύρης Θάλασσας και να ακυρωθεί η έκπτωση στην τιμή του φυσικού αερίου που προέβλεπε. Αμέσως μετά την απόφαση αυτή, η ρωσική Gazprom ανακοίνωσε την αύξηση κατά 40% της τιμής του φυσικού αερίου που εξάγει στην Ουκρανία, ανεβάζοντας την τιμή από τα 268 δολάρια ανά 1000 κυβικά μέτρα στα 385.5 από την 1η Απρίλη, υπενθυμίζοντας ταυτόχρονα ότι το χρέος της Ουκρανίας προς τη Gazprom ανέρχεται σε 1.7 δισ. δολάρια. Η κατακόρυφη αύξηση της τιμής των καυσίμων, εκτός των άλλων, συνεπάγεται αύξηση συνολικά της τιμής των βασικών αγαθών, η οποία, σε συνδυασμό με τη διακύμανση του εθνικού νομίσματος και την αύξηση του πληθωρισμού, θα οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη εξαθλίωση έναν ήδη εξαθλιωμένο λαό.
Το πακέτο των μέτρων λιτότητας προβλέπει επίσης μείωση κατά 20% του ελλείμματος του προϋπολογισμού, που σημαίνει δραστική μείωση των κοινωνικών δαπανών, μείωση των μισθών των δημόσιων υπάλληλων και μαζικές απολύσεις από το δημόσιο. Περίπου 80.000 θα απολυθούν σε πρώτη φάση από το υπουργείο Εσωτερικών Υποθέσεων, την Υπηρεσία Ασφάλειας, το Γραφείο της Κρατικής Φρουράς και το γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα.
Συν τοις άλλοις, αυξάνεται σημαντικά η φορολογία. Μεταξύ άλλων, εισάγεται η εφαρμογή του βασικού συντελεστή του φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων στο 18% και ΦΠΑ στο 20%, ενώ καταργείται η επιστροφή ΦΠΑ στις εξαγωγές σιτηρών. Εισάγεται επίσης προοδευτική φορολογική κλίμακα εισοδήματος προσώπων 15, 17, 20 και 25% ανάλογα με τα εισοδήματα. Διπλασιάζεται η φορολογία των νέων αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών με μηχανή άνω των 500 κυβικών. Μειώνεται το αφορολόγητο όριο των αγορών μέσω διαδικτύου από το εξωτερικό από τα 300 στα 150 ευρώ. Αυξάνεται ο ειδικός φόρος κατανάλωσης σε αλκοόλ και καπνό. Κατά 39% στα οινοπνευματώδη και 42.5 % στην μπύρα καθώς και κατά 31.5% στα προϊόντα καπνού.
Το ΔΝΤ θα χορηγήσει στην Ουκρανία δάνειο ύψους 14 – 18 δισ. στη διάρκεια του 2014 και 2015, ανάλογα με την πορεία εφαρμογής των μέτρων λιτότητας και των μεταρρυθμίσεων. Επιπλέον 10 δισ. αναμένεται να χορηγηθούν από άλλους δανειστές, μεταξύ των οποίων η Ευρωπαϊκή Ενωση, οι ΗΠΑ και η Παγκόσμια Τράπεζα. Μόνο που τα χρήματα αυτά δεν θα μπουν στη χώρα. Με βάση τη συμφωνία δανεισμού, αυτά προορίζονται για την αποπληρωμή ανεξόφλητων υποχρεώσεων εξυπηρέτησης του χρέους προς τους δανειστές. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, το εξωτερικό χρέος της Ουκρανίας ξεπερνά τα 135 δισ. δολάρια και μόνο για τους τόκους είναι υποχρεωμένη να πληρώνει κάθε χρόνο γύρω στα 4.5 δισ. δολάρια, ενώ το ανεξόφλητο βραχυπρόθεσμο χρέος υπολογίζεται σε 65 δισ. δολάρια, πολλαπλάσιο δηλαδή του δανείου που χορηγεί το ΔΝΤ. Αυτό σημαίνει ότι θα συνεχίσει να δανείζεται για να αποπληρώνει το βραχυπρόθεσμο χρέος. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την «αυξημένη ευελιξία των συναλλαγματικών ισοτιμιών» που επιβάλλεται από το ΔΝΤ και τη διακύμανση του εθνικού νομίσματος, θα επιδεινώσει δραματικά το πρόβλημα του εξωτερικού χρέους και θα ρίξει ακόμη πιο βαθιά τη χώρα στη αγκαλιά των διεθνών τοκογλύφων.
Στο διπλωματικό επίπεδο, δεν σημειώθηκε κάποια πρόοδος στις 4ωρες συνομιλίες στις 30 Μάρτη στο Παρίσι ανάμεσα στον αμερικάνο υπουργό Εξωτερικών Τζον Κέρι και το ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ. Ο Λαβρόφ επέμεινε στην ομοσπονδοποίηση της Ουκρανίας και ο Κέρι στην απόσυρση των ρωσικών στρατευμάτων από τα σύνορα με την Ουκρανία και στη συμμετοχή της κυβέρνησης του Κιέβου στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, στην έμμεση δηλαδή αναγνώρισή της από τη Ρωσία, η οποία τη θεωρεί προϊόν πραξικοπήματος και παράνομη.
Ωστόσο, από τις δηλώσεις των δύο υπουργών μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών διαφαίνεται κάποια προσέγγιση στο ζήτημα της κυβέρνησης του Κιέβου και της ομοσπονδίας.
«Συμφωνήσαμε – δήλωσε ο Λαβρόφ – να εργαστούμε με την ουκρανική κυβέρνηση, με τον ουκρανικό λαό με την ευρεία έννοια, για να πετύχουμε την εφαρμογή κατά προτεραιότητα μέτρων όπως τα δικαιώματα των μειονοτήτων, τα γλωσσικά δικαιώματα, τον αφοπλισμό των προβοκατόρων, την εφαρμογή συνταγματικών μεταρρυθμίσεων και την πραγματοποίηση ελεύθερων και δίκαιων εκλογών υπό διεθνή επιτήρηση…. Συζητήσαμε τη συνταγματική μεταρρύθμιση, υπέρ της οποίας συντασσόμαστε με τους Αμερικάνους… Είμαστε πεπεισμένοι ότι η ομοσπονδοποίηση είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο αυτής της μεταρρύθμισης, το πιο σημαντικό είναι να διασφαλίσουμε την ενότητα της Ουκρανίας λαμβάνοντας υπόψη τα συμφέροντα όλων των περιφερειών της χώρας, χωρίς εξαιρέσεις, ώστε η χώρα να λειτουργεί ως κράτος. Είναι ανάγκη να βρούμε ένα συμβιβασμό, κοινή συναίνεση ανάμεσα σε όλες τις περιφέρειες».
Και ο Τζον Κέρι παραδέχτηκε ότι «η γνώμη της Ρωσίας σε ζητήματα όπως η ομοσπονδοποίηση είναι σημαντική, γιατί έχει μακροχρόνιους δεσμούς με τη χώρα» προσθέτοντας ότι «οι ΗΠΑ και η Ρωσία θα συνεχίσουν τις συνομιλίες παίρνοντας υπόψη τα συμφέροντα ολόκληρης της Ουκρανίας»
Μια μέρα μετά τη συνάντηση Κέρι – Λαβρόφ, στις 31 Μάρτη, ο ρώσος πρωθυπουργός Ντμίτρι Μεντβέντεφ επισκέφτηκε την Κριμαία όπου υποσχέθηκε τη δημιουργία μιας ειδικής οικονομικής ζώνης και τη βελτίωση της υποδομής της περιοχής και ανακοίνωσε το διπλασιασμό των συντάξεων και των μισθών, στέλνοντας ηχηρό μήνυμα προς το Κίεβο και τη Δύση ότι η ένταξη της Κριμαίας στη Ρωσία είναι μη αναστρέψιμη.
