Πέντε χρόνια μετά τη λαϊκή εξέγερση το Δεκέμβρη του 2010, που οδήγησε στην ανατροπή του δικτάτορα Μπεν Αλί και πυροδότησε και άλλες εξεγέρσεις στον αραβικό κόσμο, η νεολαία ξαναβγαίνει μαζικά και μαχητικά στους δρόμους για τον ίδιο λόγο, διεκδικώντας το αυτονόητο, το δικαίωμα στη δουλειά.
Αφορμή για την εξέγερση το 2010 στάθηκε η αυτοκτονία στις 17 Δεκέμβρη του 26χρονου Μοχάμεντ Μπουαζίζι, πτυχιούχου πανεπιστημίου, που πουλούσε λαχανικά και φρούτα με το κάρο του στους δρόμους, ο οποίος αυτοπυρπολήθηκε στην επαρχιακή πόλη Σίντι Μπουαζίντ διαμαρτυρόμενος για την αστυνομική βία και την ανεργία. Ιδια είναι και τώρα η αφορμή. Η αυτοκτονία στις 17 Γενάρη του 28χρονου Ρίντα Γιαχιάουι στην ανατολική πόλη Κασερίν, μια από τις φτωχότερες στη χώρα, όταν έμαθε ότι διαγράφηκε από ένα κατάλογο ενδεχόμενων προσλήψεων για κάποιες πολυπόθητες θέσεις εργασίας στο δημόσιο τομέα. Οργισμένος και απελπισμένος ανέβηκε στον πυλώνα ηλεκτρικού ρεύματος κοντά στο γραφείο του επαρχιακού κυβερνήτη και πέθανε από ηλεκτροπληξία.
Με τον ίδιο τρόπο αυτοκτόνησε ένας ακόμη νεολαίος δυο μέρες αργότερα, ενώ και άλλοι νεολαίοι απειλούν να αυτοκτονήσουν, δύο από τους οποίους το έκαναν ήδη πράξη πηδώντας από την οροφή κυβερνητικού κτιρίου με αποτέλεσμα να τραυματιστούν σοβαρά.
Οι διαδηλώσεις που ξεκίνησαν από την πόλη Κασερίν μετά την αυτοκτονία του Ρίντα Γιαχιάουι στις 17 Γενάρη απλώθηκαν γρήγορα σε πολλές πόλεις σ’ όλη τη χώρα μέχρι την πρωτεύουσα Τύνιδα, με κεντρικό σύνθημα «Δουλειά, Ελευθερία, Αξιοπρέπεια». Οι διαδηλωτές εισέβαλαν σε αστυνομικά τμήματα και κυβερνητικά κτίρια, ενώ στην Τύνιδα λεηλατήθηκαν καταστήματα, αποθήκες και μια τράπεζα. Στις σφοδρές συγκρούσεις με την αστυνομία τραυματίστηκαν 59 αστυνομικοί και τουλάχιστον 40 διαδηλωτές, ενώ ένας αστυνομικός έχασε τη ζωή του όταν διαδηλωτές αναποδογύρισαν το αστυνομικό όχημα στο οποίο επέβαινε.
Η έκταση και η δυναμική των διαδηλώσεων ανάγκασε τον πρωθυπουργό της Τυνησίας Χαμπίμπ Εσίντ να διακόψει τη συμμετοχή του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, να επιστρέψει στις 21 Γενάρη στη χώρα και να υποσχεθεί τη δημιουργία 6.000 θέσεων εργασίας στην επαρχία Κασερίν και τη χορήγηση 60 εκατομμυρίων ευρώ για την κατασκευή 1.000 επιδοτούμενων διαμερισμάτων. Βλέποντας, ωστόσο, ότι με τέτοιες υποσχέσεις δεν εκτονώνεται η κατάσταση, αποφάσισε, ενόψει ακόμη μεγαλύτερων διαδηλώσεων το Σαββατοκύριακο 23 και 24 Γενάρη, να προχωρήσει στις 22 Γενάρη σε απαγόρευση της κυκλοφορίας σε όλη τη χώρα από τις 8.00 το βράδυ μέχρι τις 5.00 το πρωί. Η χώρα είχε κηρυχθεί ήδη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μετά από μια επίθεση αυτοκτονίας κατά την οποία σκοτώθηκαν 12 μέλη της Προεδρικής Φρουράς τον περασμένο Νοέμβρη.
Η λαϊκή εξέγερση του Δεκέμβρη του 2010 οδήγησε στην ανατροπή του επί 23 χρόνια δικτάτορα Μπεν Αλί, η χώρα πέρασε στη «δημοκρατία», απέκτησε νέο σύνταγμα, υπήρξε συμβιβασμός μεταξύ κοσμικών και ισλαμικών κομμάτων και έγιναν εκλογές. Ομως, οι δομές και οι μηχανισμοί του καθεστώτος Μπεν Αλί όχι μόνο έμειναν άθικτοι, αλλά πολλοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι και κορυφαίοι πολιτικοί παράγοντες του καθεστώτος επανήλθαν στην εξουσία, μεταξύ των οποίων η πιο κραυγαλέα περίπτωση είναι ο σημερινός πρόεδρος της χώρας Μπετζί Καΐντ Εσσεμπσί, ενώ η διαφθορά παραμένει το σήμα κατατεθέν του αστικού πολιτικού προσωπικού.
Οικονομική ανάκαμψη όχι μόνο δεν υπήρξε, αλλά η κατάσταση της οικονομίας επιδεινώθηκε, ιδιαίτερα μετά τις τρεις πρόσφατες επιθέσεις, στο μουσείο της Τύνιδας, στην παραλία του τουριστικού θέρετρου Σουσέ και εναντίον της Προεδρικής Φρουράς, οι οποίες έπληξαν καίρια τον τουρισμό, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να χαθούν 400.000 θέσεις εργασίας στον τουριστικό τομέα.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η ανεργία ανέρχεται στο 15%, όταν το 2010 που ξέσπασε η εξέγερση βρισκόταν στο 12%, ενώ η ανεργία στους νέους είναι τουλάχιστον διπλάσια, γύρω στο 32% και ανεβαίνει στο 40% στις αγροτικές περιοχές.
Συν τοις άλλοις, το κυβερνών κόμμα «Nidaa Τunes» του προέδρου Εσσεμπσί βρίσκεται σε κρίση και απειλείται με διάσπαση λόγω της διαμάχης που έχει ξεσπάσει στις γραμμές του με αντικείμενο την προσπάθεια του Εσσεμπσί να επιβάλλει το γιο του ως διάδοχό του στην αρχηγία του κόμματος.
Στις συνθήκες αυτές, η υπομονή και η ανοχή της νεολαίας φαίνεται να έχουν εξαντληθεί και αναγκάζεται να βγει ξανά μαχητικά στους δρόμους με τα ίδια αιτήματα της εξέγερσης του 2010. Ωστόσο, πρέπει να επισημάνουμε ότι οι συνθήκες αυτές αποτελούν επίσης πρόσφορο έδαφος για τη στροφή μέρους της νεολαίας προς ισλαμικές οργανώσεις και μάλιστα προς τις πιο ακραίες και φανατικές.
